Pemetrexed EVER Pharma
Koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, 25 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera pemetreksed disodowy w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji. Stosowany jest przede wszystkim w leczeniu złośliwego międzybłoniaka opłucnej oraz niedrobnokomórkowego raka płuca, szczególnie w zaawansowanym stadium choroby lub z przerzutami. Może być podawany zarówno w skojarzeniu z cisplatyną, jak i w monoterapii, jako leczenie pierwszego rzutu, podtrzymujące lub drugiego wyboru. Produkt ma postać klarownego roztworu o pH między 7,5 a 8,1, z zawartością sodu jako substancji pomocniczej.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
-
Działania niepożądane
Lek Pemetrexed EVER Pharma (25 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji) charakteryzuje się szerokim profilem działań niepożądanych, obejmującym głównie hematotoksyczność manifestującą się jako neutropenia, leukopenia, niedokrwistość oraz trombocytopenia, które występują bardzo często (≥1/10). Toksyczność przewodu pokarmowego, w tym nudności, wymioty, biegunka, zaparcia, zapalenie jamy ustnej i błon śluzowych, również należy do najczęstszych powikłań. Rzadziej obserwuje się nefrotoksyczność, podwyższenie aktywności aminotransferaz (ALT, AST), łysienie, zmęczenie, odwodnienie, wysypki, zakażenia, w tym sepsę, oraz neuropatię. Szczególnie niebezpieczne, choć bardzo rzadkie (<1/10 000), są ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i martwica rozpływna naskórka, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.
Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według systemu MedDRA z określeniem częstości ich występowania, co umożliwia precyzyjne monitorowanie i ocenę ryzyka podczas terapii. W trakcie leczenia pemetreksedem konieczne jest stałe monitorowanie funkcji szpiku kostnego, nerek oraz wątroby, a także uważna obserwacja objawów toksyczności przewodu pokarmowego i neurologicznych. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane do odpowiednich organów nadzoru farmakologicznego, co jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów. Kontakt do zgłoszeń obejmuje m.in. Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych w Warszawie oraz stronę https://smz.ezdrowie.gov.pl.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Działania niepożądane – Pemetrexed EVER Pharma 25 mg/ml
aminotransferaza alaninowa, aminotransferazy, anoreksja, biegunka, hamowanie szpiku kostnego, jadłowstręt, leukopenia, łysienie, martwica rozpływna naskórka, mukozytis, nefrotoksyczność, neuropatia czuciowa, neutropenia, neutropenia z gorączką, niedokrwienie obwodowe, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna autoimmunologiczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pemetreksed, perforacja jelita, reakcja nadwrażliwości, sepsa, śródmiąższowe zapalenie płuc, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie błon śluzowych, zapalenie gardła, zapalenie jamy ustnej, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zaparcie, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, zespół suchego oka -
Interakcje leku
Pemetreksed jest eliminowany głównie przez nerki, przede wszystkim w postaci niezmienionej, głównie poprzez wydzielanie kanalikowe, a w mniejszym stopniu przez filtrację kłębuszkową. Interakcje farmakokinetyczne dotyczą głównie leków nefrotoksycznych (antybiotyki aminoglikozydowe, diuretyki pętlowe, związki platyny, cyklosporyna), które mogą opóźniać klirens pemetreksedu, zwiększając ryzyko toksyczności. Podobnie, leki wydzielane w kanalikach nerkowych (probenecyd, penicylina) konkurują o mechanizmy wydzielania, co również spowalnia eliminację. U pacjentów z prawidłową funkcją nerek (klirens kreatyniny ≥ 80 ml/min) duże dawki NLPZ (ibuprofen > 1600 mg/dobę) i kwasu acetylosalicylowego (≥ 1,3 g/dobę) mogą zmniejszać wydalanie pemetreksedu, natomiast u pacjentów z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością nerek (klirens 45-79 ml/min) stosowanie tych leków jest przeciwwskazane w okresie 2 dni przed, w dniu podania i 2 dni po podaniu pemetreksedu. NLPZ o długim okresie półtrwania (piroksykam, rofekoksyb) należy odstawić co najmniej 5 dni przed terapią i przez 2 dni po podaniu leku. W trakcie terapii konieczne jest ścisłe monitorowanie klirensu kreatyniny i objawów toksyczności, zwłaszcza mielosupresji i toksyczności żołądkowo-jelitowej.
Metabolizm wątrobowy pemetreksedu jest ograniczony, a badania in vitro nie wykazały istotnego wpływu na enzymy CYP3A, CYP2D6, CYP2C9 i CYP1A2, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez te szlaki. U pacjentów onkologicznych stosujących jednocześnie doustne leki przeciwzakrzepowe zaleca się częstsze monitorowanie wskaźnika INR ze względu na zmienność układu krzepnięcia i możliwe interakcje. Szczepionka przeciwko żółtej gorączce jest bezwzględnie przeciwwskazana podczas terapii pemetreksedem z powodu ryzyka uogólnionego odczynu poszczepiennego prowadzącego do zgonu. Nie zaleca się także stosowania innych żywych szczepionek atenuowanych, a preferowane są szczepionki inaktywowane. Spożycie alkoholu podczas leczenia pemetreksedem może nasilać działania niepożądane i obciążać wątrobę oraz nerki, dlatego zaleca się unikanie alkoholu szczególnie w dniu podania leku oraz przez kilka dni po terapii.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Interakcje leku – Pemetrexed EVER Pharma 25 mg/ml
antybiotyk aminoglikozydowy, cyklosporyna, diuretyk pętlowy, doustny lek przeciwzakrzepowy, ibuprofen, izoenzym CYP1A2, izoenzym CYP2C9, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A, izoenzym cytochromu P450, kanalik nerkowy, klirens kreatyniny, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwzakrzepowe, lek cytotoksyczny, lek nefrotoksyczny, mielosupresja, mikrosom wątroby ludzkiej, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, odczyn poszczepienny, pemetreksed, penicylina, piroksykam, probenecyd, przesączanie kłębuszkowe, rofekoksyb, szczepionka inaktywowana, szczepionka przeciwko poliomyelitis, szczepionka przeciwko żółtej gorączce, toksyczność żołądkowo-jelitowa, wskaźnik INR, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakrzep, związek platyny, żywa szczepionka atenuowana -
Profil bezpieczeństwa leku
Pemetreksed jest przeciwwskazany u kobiet karmiących ze względu na potencjalne ryzyko działań niepożądanych u dziecka, mimo braku danych dotyczących przenikania leku do mleka matki. W trakcie terapii należy bezwzględnie zaprzestać karmienia piersią. U pacjentów prowadzących pojazdy lub obsługujących maszyny zaleca się ostrożność, zwłaszcza w przypadku wystąpienia zmęczenia, gdyż nie przeprowadzono badań oceniających wpływ leku na zdolności psychomotoryczne. Brak jest danych dotyczących interakcji pemetreksedu z alkoholem.
U osób powyżej 65. roku życia nie stwierdzono konieczności modyfikacji dawkowania ani zwiększonego ryzyka działań niepożądanych. W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności nerek stosowanie pemetreksedu jest przeciwwskazane przy klirensie kreatyniny <45 ml/min; u chorych z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością nerek zaleca się unikanie NLPZ oraz monitorowanie funkcji nerek. Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby powinni być poddani ścisłej kontroli parametrów wątrobowych, gdyż brak jest szczegółowych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania leku w tej grupie, co wymaga zachowania ostrożności.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Pemetrexed EVER Pharma 25 mg/ml
-
Przeciwwskazania
Pemetrexed EVER Pharma to koncentrat do infuzji zawierający pemetreksed disodowy w stężeniu 25 mg/ml, dostępny w fiolkach o pojemności 4 ml, 20 ml i 40 ml, co odpowiada dawkom 100 mg, 500 mg oraz 1000 mg substancji czynnej. Przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na pemetreksed lub substancje pomocnicze, w tym zawartość sodu na poziomie 2,7 mg/ml, co może mieć znaczenie kliniczne u pacjentów z określonymi schorzeniami. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest karmienie piersią ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych u niemowląt. Ponadto, nie należy stosować pemetreksedu jednocześnie ze szczepionką przeciwko żółtej gorączce z uwagi na ryzyko uogólnionej choroby szczepionkowej, potencjalnie prowadzącej do poważnych powikłań lub zgonu.
W przypadku pacjentów z ciężką niewydolnością nerek lub wątroby, osób w podeszłym wieku oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków cytotoksycznych, konieczna jest szczególna ostrożność podczas przepisywania pemetreksedu. Weryfikacja przeciwwskazań i monitorowanie stanu klinicznego pacjenta są kluczowe dla bezpiecznego stosowania leku. Ze względu na potencjalne interakcje i ryzyko działań niepożądanych, decyzja o terapii powinna być podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem pełnego obrazu klinicznego oraz aktualnych wytycznych onkologicznych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przeciwwskazania – Pemetrexed EVER Pharma 25 mg/ml
-
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksyczności pemetreksedu wykazały istotne ryzyko teratogenności i embriofetotoksyczności, w tym zmniejszoną zdolność płodów do życia, obniżoną masę ciała płodów, niepełne kostnienie oraz rozszczep podniebienia po podaniu ciężarnym samicom myszy. U samców myszy stwierdzono zmniejszoną płodność oraz zanik jąder, a u psów rasy beagle po 9-miesięcznej terapii dożylnej obserwowano zwyrodnienie i martwicę nabłonka plemnikotwórczego, co potwierdza negatywny wpływ na męskie narządy rozrodcze. Brak jest natomiast danych dotyczących wpływu na płodność samic, co stanowi istotną lukę w ocenie bezpieczeństwa przedklinicznego.
Ocena genotoksyczności pemetreksedu wykazała brak działania mutagennego w testach in vitro (test aberracji chromosomalnych w komórkach jajnika chomika chińskiego oraz test Amesa), natomiast test mikrojądrowy in vivo u myszy potwierdził klastogenność, wskazując na potencjał do indukowania pęknięć chromosomów. Brak jest danych dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego, co ogranicza pełną ocenę bezpieczeństwa przy długotrwałym stosowaniu. W praktyce klinicznej należy bezwzględnie unikać ekspozycji na pemetreksed w ciąży oraz uwzględnić ryzyko upośledzenia płodności u mężczyzn, a także zachować ostrożność ze względu na brak danych dotyczących wpływu na płodność kobiet i potencjał rakotwórczy.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pemetrexed EVER Pharma 25 mg/ml
aberracja chromosomalna, badanie in vitro, badanie in vivo, działanie embriofetotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, klastogenność, kostnienie, martwica tkanki, nabłonek plemnikotwórczy, pęknięcie chromosomu, pemetreksed, rozszczep podniebienia, test Amesa, test mikrojądrowy, zanik jąder -
Właściwości farmakodynamiczne
Pemetreksed jest antagonistą kwasu foliowego o wielokierunkowym mechanizmie działania, hamującym trzy kluczowe enzymy: syntazę tymidylową (TS), reduktazę dihydrofolanową (DHFR) oraz formylotransferazę rybonukleotydu glicynamidowego (GARFT). Enzymy te są niezbędne do biosyntezy de novo nukleotydów tymidynowych i purynowych, co wpływa na syntezę DNA i RNA oraz podział komórek nowotworowych. Transport leku do komórek odbywa się przez system nośnika zredukowanych folianów oraz białko błonowe wiążące foliany. Wewnątrz komórki pemetreksed ulega poliglutaminizacji, co zwiększa jego aktywność i przedłuża okres półtrwania metabolitów, szczególnie w komórkach nowotworowych, co przekłada się na skuteczność terapeutyczną.
W badaniu klinicznym III fazy EMPHACIS wykazano, że terapia skojarzona pemetreksedem i cisplatyną znacząco poprawia wyniki leczenia złośliwego międzybłoniaka opłucnej w porównaniu z monoterapią cisplatyną. Mediana czasu przeżycia wyniosła 12,1 miesiąca vs 9,3 miesiąca (p=0,020) w populacji randomizowanej i leczonej oraz 13,3 vs 10,0 miesiąca (p=0,051) w grupie z pełną suplementacją kwasem foliowym i witaminą B12. Mediana czasu do progresji choroby wyniosła odpowiednio 5,7 vs 3,9 miesiąca (p=0,001) i 6,1 vs 3,9 miesiąca (p=0,008). Czas do niepowodzenia leczenia oraz całkowity odsetek odpowiedzi na leczenie również były istotnie lepsze w grupie z terapią skojarzoną (odpowiednio 4,5 vs 2,7 miesiąca i 41,3% vs 16,7%, p<0,001). Wyniki te podkreślają znaczenie suplementacji kwasem foliowym i witaminą B12 w celu ograniczenia toksyczności i zwiększenia skuteczności terapii.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakodynamiczne – Pemetrexed EVER Pharma 25 mg/ml
antagonista kwasu foliowego, badanie kliniczne III fazy, biosynteza nukleotydów, czas do niepowodzenia leczenia, czas do progresji choroby, formylotransferaza rybonukleotydu glicynamidowego, lek przeciwnowotworowy, mediana czasu przeżycia, monoterapia cisplatyną, nukleotyd purynowy, odsetek odpowiedzi na leczenie, poliglutaminizacja, reduktaza dihydrofolanowa, schemat pemetreksed cisplatyna, suplementacja kwasem foliowym, syntaza tymidylowa, syntetaza folylpoliglutaminianowa, terapia skojarzona pemetreksed cisplatyna, witamina B12, złośliwy międzybłoniak opłucnej -
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Produkt leczniczy Pemetrexed EVER Pharma (25 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji) zawierający pemetreksed disodowy może wywoływać działania niepożądane wpływające na zdolność psychomotoryczną pacjentów, w szczególności uczucie zmęczenia. Objaw ten może negatywnie oddziaływać na czas reakcji, koncentrację oraz koordynację wzrokowo-ruchową, co stanowi istotne ryzyko podczas prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn. Pomimo braku dedykowanych badań klinicznych oceniających wpływ leku na te zdolności, doświadczenie kliniczne oraz charakterystyka produktu leczniczego jednoznacznie wskazują na konieczność ostrzeżenia pacjentów o potencjalnych ograniczeniach w tym zakresie.
Lekarz prowadzący terapię powinien indywidualnie dostosować zalecenia dotyczące prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, uwzględniając dawkę leku (dostępny w fiolkach 100 mg, 500 mg i 1000 mg), stan ogólny pacjenta, współistniejące schorzenia oraz farmakoterapię. Niezbędne jest poinformowanie pacjenta o ryzyku wystąpienia zmęczenia i innych objawów takich jak zaburzenia koncentracji, senność, wydłużony czas reakcji, zaburzenia koordynacji i widzenia, które mogą wpływać na bezpieczeństwo. Zaleca się dokumentowanie przekazanych informacji oraz uzyskanie potwierdzenia zrozumienia przez pacjenta, a w przypadku osób zawodowo prowadzących pojazdy rozważenie alternatywnych schematów leczenia. Pacjent powinien być instruowany, aby w przypadku wystąpienia objawów ograniczających sprawność psychofizyczną powstrzymać się od prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Pemetrexed EVER Pharma 25 mg/ml
badanie kliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, czas reakcji, działanie niepożądane, działanie sedatywne, farmakoterapia, interakcje lekowe, koordynacja wzrokowo-ruchowa, pemetreksed, pemetreksed disodowy, roztwór do infuzji, schemat leczenia, sprawność psychofizyczna, sprawność psychomotoryczna, zaburzenia koncentracji, zaburzenia koordynacji ruchowej, zaburzenia widzenia, zmęczenie -
Wskazania do stosowania
Pemetreksed EVER Pharma to cytostatyczny lek w postaci koncentratu do infuzji o stężeniu 25 mg/ml, zawierający pemetreksed disodowy, stosowany w terapii złośliwego międzybłoniaka opłucnej oraz niedrobnokomórkowego raka płuca (NDRP). W przypadku międzybłoniaka opłucnej lek jest wskazany wyłącznie w skojarzeniu z cisplatyną u pacjentów z nieoperacyjną postacią choroby, którzy nie byli wcześniej leczeni chemioterapią. W NDRP pemetreksed stosuje się w zależności od linii leczenia i histologii nowotworu – wyłącznie w typach innych niż przeważająco płaskonabłonkowe. W terapii pierwszego rzutu podaje się go w połączeniu z cisplatyną, natomiast w leczeniu podtrzymującym i drugiej linii stosuje się monoterapię pemetreksedem. Preparat dostępny jest w fiolkach o pojemnościach 4 ml (100 mg), 20 ml (500 mg) i 40 ml (1000 mg), o pH 7,5–8,1, zawiera 2,7 mg/ml sodu, co należy uwzględnić u pacjentów z ograniczeniem sodu w diecie.
Decyzja o zastosowaniu pemetreksedu powinna opierać się na precyzyjnym określeniu histologii nowotworu, stadium zaawansowania choroby oraz linii leczenia. Wskazane jest stosowanie leku w warunkach szpitalnych przez wykwalifikowany personel, z zachowaniem procedur bezpieczeństwa dotyczących leków cytotoksycznych. W terapii złośliwego międzybłoniaka opłucnej pemetreksed podaje się wyłącznie w skojarzeniu z cisplatyną, natomiast w NDRP możliwe jest stosowanie zarówno terapii skojarzonej (pierwsza linia), jak i monoterapii (leczenie podtrzymujące i druga linia). Niezbędne jest także poinformowanie pacjenta o konieczności suplementacji witamin i innych środków wspierających zgodnie z obowiązującymi protokołami leczenia.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wskazania do stosowania – Pemetrexed EVER Pharma 25 mg/ml
chemioterapia pochodnymi platyny, cisplatyna, histologia nieplaskonabłonkowa, koncentrat do infuzji, leczenie drugiego rzutu, leczenie pierwszego rzutu, leczenie podtrzymujące, lek cytostatyczny, lek cytotoksyczny, miejscowo zaawansowany nowotwór, monoterapia, niedrobnokomórkowy rak płuca, pemetreksed, pemetreksed disodowy, progresja choroby, przerzuty nowotworowe, złośliwy międzybłoniak opłucnej