Interakcje leku
Pemetrexed EVER Pharma 25 mg/ml

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Pemetreksed jest wydalany z organizmu przede wszystkim w postaci niezmienionej poprzez wydzielanie w kanalikach nerkowych, a w mniejszym stopniu poprzez przesączanie kłębuszkowe. Ta droga eliminacji leku ma istotne znaczenie dla potencjalnych interakcji z innymi substancjami, szczególnie tymi, które również są aktywnie wydzielane przez nerki lub mogą wpływać na funkcję nerek.¹

Interakcje z lekami nefrotoksycznymi

Jednoczesne stosowanie pemetreksedu z lekami o działaniu nefrotoksycznym, takimi jak antybiotyki aminoglikozydowe, diuretyki pętlowe, związki platyny czy cyklosporyna, może potencjalnie prowadzić do opóźnionego klirensu pemetreksedu. Podczas równoczesnego stosowania tych leków zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności i ścisłe monitorowanie klirensu kreatyniny.²

Interakcje z lekami wydzielanymi w kanalikach nerkowych

Substancje, które są wydzielane w kanalikach nerkowych, jak probenecyd czy penicylina, mogą konkurować z pemetreksedem o mechanizmy wydzielania nerkowego, co może prowadzić do spowolnienia eliminacji pemetreksedu z organizmu. Przy jednoczesnym stosowaniu tych leków zaleca się zachowanie ostrożności oraz ścisłe kontrolowanie klirensu kreatyniny.³

Interakcje z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi i kwasem acetylosalicylowym

Stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) oraz kwasu acetylosalicylowego w dużych dawkach może istotnie wpływać na farmakokinetykę pemetreksedu:

• U pacjentów z prawidłową czynnością nerek (klirens kreatyniny ≥ 80 ml/min), duże dawki NLPZ, takie jak ibuprofen > 1600 mg na dobę oraz kwas acetylosalicylowy w dawkach ≥ 1,3 g na dobę, mogą zmniejszać wydalanie pemetreksedu, zwiększając tym samym ryzyko występowania działań niepożądanych. Należy zachować szczególną ostrożność podczas łączenia tych leków. ^{1600 mg na dobę) oraz kwasu acetylosalicylowego w większych dawkach (≥ 1,3 g na dobę) może spowodować zmniejszenie wydalania pemetreksedu, a w konsekwencji zwiększenie częstości występowania działań niepożądanych. Należy zwrócić szczególną uwagę w czasie stosowania dużych dawek NLPZ oraz kwasu acetylosalicylowego równocześnie z pemetreksedem u pacjentów z prawidłową czynnością nerek (klirens kreatyniny ≥ 80 ml/min).”>4}
• U pacjentów z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością nerek (klirens kreatyniny od 45 do 79 ml/min) należy unikać jednoczesnego stosowania pemetreksedu z NLPZ lub kwasem acetylosalicylowym w dużych dawkach przez okres obejmujący 2 dni przed podaniem pemetreksedu, dzień podania oraz 2 dni po podaniu leku.⁵
• W przypadku NLPZ o dłuższym okresie półtrwania, takich jak piroksykam czy rofekoksyb, u pacjentów z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością nerek zaleca się przerwanie ich stosowania na co najmniej 5 dni przed podaniem pemetreksedu, w dniu podania oraz przez co najmniej 2 dni po podaniu leku.⁶
• Przy konieczności jednoczesnego stosowania NLPZ z pemetreksedem, pacjenci powinni być ściśle monitorowani pod kątem objawów toksyczności, szczególnie mielosupresji (zahamowania czynności szpiku kostnego) oraz toksyczności żołądkowo-jelitowej.⁷

Interakcje z izoenzymami cytochromu P450

Metabolizm pemetreksedu w wątrobie zachodzi w ograniczonym stopniu. Badania in vitro z wykorzystaniem mikrosomów wątroby ludzkiej wskazują, że pemetreksed nie hamuje w istotnym klinicznie stopniu metabolizmu leków, w których uczestniczą izoenzymy CYP3A, CYP2D6, CYP2C9 i CYP1A2. W związku z tym nie przewiduje się istotnych interakcji farmakokinetycznych między pemetreksedem a lekami metabolizowanymi przez te enzymy.⁸

Interakcje typowe dla leków cytotoksycznych

Pacjenci z nowotworami złośliwymi są narażeni na zwiększone ryzyko zakrzepów, dlatego często stosuje się u nich leczenie przeciwzakrzepowe. Ze względu na dużą zmienność osobniczą w czynności układu krzepnięcia, różne fazy choroby oraz możliwe interakcje doustnych leków przeciwzakrzepowych z chemioterapeutykami, zaleca się częstsze monitorowanie wartości wskaźnika INR (International Normalised Ratio) u pacjentów otrzymujących jednocześnie pemetreksed i leki przeciwzakrzepowe.⁹

Interakcje ze szczepionkami

Podczas stosowania pemetreksedu występują istotne ograniczenia dotyczące równoczesnego podawania szczepionek:

• Jednoczesne stosowanie przeciwwskazane: szczepionka przeciwko żółtej gorączce – ze względu na ryzyko wystąpienia uogólnionego odczynu poszczepiennego, który może prowadzić do zgonu.¹⁰
• Jednoczesne stosowanie niezalecane: żywe szczepionki atenuowane (osłabione) – z wyjątkiem szczepionki przeciwko żółtej gorączce, która jest bezwzględnie przeciwwskazana. Jednoczesne stosowanie takich szczepionek wiąże się z ryzykiem wystąpienia ogólnoustrojowego odczynu, który może prowadzić do zgonu. Ryzyko to jest szczególnie wysokie u pacjentów z obniżoną odpornością związaną z chorobą podstawową. Zaleca się stosowanie szczepionek inaktywowanych, jeśli takie są dostępne (np. przeciwko poliomyelitis).¹¹

Interakcje pemetreksedu z alkoholem

Chociaż w dokumentacji produktu leczniczego Pemetrexed EVER Pharma nie ma bezpośrednich danych dotyczących interakcji z alkoholem, należy zachować ostrożność podczas równoczesnego spożywania alkoholu w trakcie terapii pemetreksedem ze względu na potencjalne zwiększenie ryzyka działań niepożądanych. Alkohol może nasilać działania niepożądane występujące podczas chemioterapii, takie jak nudności, wymioty czy uszkodzenie błony śluzowej przewodu pokarmowego.

Ponadto, zarówno pemetreksed jak i alkohol mogą wywierać obciążający wpływ na wątrobę i nerki, co może prowadzić do nasilenia toksyczności leku lub zmniejszenia jego klirensu. Z uwagi na fakt, że pemetreksed jest wydalany głównie przez nerki, jednoczesne spożywanie alkoholu mogłoby teoretycznie wpłynąć na jego farmakokinetykę i zwiększyć ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.

Z powyższych powodów zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas leczenia pemetreksedem, a w szczególności w dniu podania leku oraz przez kilka dni po jego podaniu.

Tabela interakcji pemetreksedu