Działania niepożądane
Pemetrexed EVER Pharma 25 mg/ml
Lek Pemetrexed EVER Pharma (25 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji) charakteryzuje się szerokim profilem działań niepożądanych, obejmującym głównie hematotoksyczność manifestującą się jako neutropenia, leukopenia, niedokrwistość oraz trombocytopenia, które występują bardzo często (≥1/10). Toksyczność przewodu pokarmowego, w tym nudności, wymioty, biegunka, zaparcia, zapalenie jamy ustnej i błon śluzowych, również należy do najczęstszych powikłań. Rzadziej obserwuje się nefrotoksyczność, podwyższenie aktywności aminotransferaz (ALT, AST), łysienie, zmęczenie, odwodnienie, wysypki, zakażenia, w tym sepsę, oraz neuropatię. Szczególnie niebezpieczne, choć bardzo rzadkie (<1/10 000), są ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i martwica rozpływna naskórka, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.
Działania niepożądane leku Pemetrexed EVER Pharma
W niniejszym opracowaniu przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące działań niepożądanych związanych ze stosowaniem leku Pemetrexed EVER Pharma (25 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji). Charakterystyka uwzględnia profil bezpieczeństwa produktu leczniczego zawierającego pemetreksed w postaci pemetreksedu disodowego.1
Ogólny profil bezpieczeństwa
Profil bezpieczeństwa leku Pemetrexed EVER Pharma obejmuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które obserwowano zarówno podczas stosowania pemetreksedu w monoterapii, jak i w schematach leczenia skojarzonego. Najczęściej raportowane zdarzenia niepożądane związane są z hamowaniem czynności szpiku kostnego oraz toksycznością wobec przewodu pokarmowego.2
W trakcie stosowania leku Pemetrexed EVER Pharma odnotowano również przypadki nefrotoksyczności, podwyższenia aktywności aminotransferaz, łysienia, zmęczenia, odwodnienia, wysypki, zakażeń, w tym sepsy, oraz neuropatii. Do rzadkich, lecz poważnych powikłań należą zespół Stevensa-Johnsona oraz martwica rozpływna naskórka.3
Klasyfikacja działań niepożądanych
Działania niepożądane pemetreksedu zostały skategoryzowane zgodnie z klasyfikacją układów i narządów MedDRA, z określeniem częstości ich występowania według standardowych kryteriów:4
- Bardzo często: występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
- Często: występują u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
- Niezbyt często: występują u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
- Rzadko: występują u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1000)
- Bardzo rzadko: występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
- Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Poważne działania niepożądane
Szczególnej uwagi wymagają ciężkie działania niepożądane związane z hamowaniem czynności szpiku kostnego, które manifestują się jako:5
- Niedokrwistość – obniżenie stężenia hemoglobiny we krwi, prowadzące do osłabienia, duszności i bladości skóry
- Neutropenia – zmniejszenie liczby neutrofili, skutkujące zwiększonym ryzykiem zakażeń bakteryjnych
- Leukopenia – obniżenie ogólnej liczby białych krwinek, osłabiające odporność organizmu
- Trombocytopenia – spadek liczby płytek krwi, zwiększający ryzyko krwawień
W rzadkich przypadkach obserwowano poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona oraz martwica rozpływna naskórka, które stanowią zagrażające życiu stany dermatologiczne wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.6
Działania niepożądane ze strony układu pokarmowego
Toksyczność wobec przewodu pokarmowego należy do najczęściej zgłaszanych problemów podczas terapii pemetreksedem. Manifestuje się ona szeregiem objawów, które mogą znacząco wpływać na komfort i jakość życia pacjenta:7
- Jadłowstręt (anoreksja) – utrata apetytu, prowadząca do niedożywienia i utraty masy ciała
- Nudności i wymioty – mogą prowadzić do zaburzeń wodno-elektrolitowych oraz niedożywienia
- Biegunka – częste, wodniste stolce, zwiększające ryzyko odwodnienia
- Zaparcie – utrudnione, rzadkie wypróżnienia
- Zapalenie gardła – ból i podrażnienie gardła utrudniające przyjmowanie pokarmów
- Zapalenie błon śluzowych – bolesne, zapalne zmiany na błonach śluzowych przewodu pokarmowego
- Zapalenie jamy ustnej (mukozytis) – owrzodzenia i zapalenie śluzówki jamy ustnej, utrudniające jedzenie i połykanie
Inne istotne działania niepożądane
Leczenie pemetreksedem wiąże się również z ryzykiem wystąpienia innych istotnych klinicznie działań niepożądanych:8
- Nefrotoksyczność – uszkodzenie nerek manifestujące się zaburzeniami funkcji wydalniczej
- Zwiększona aktywność aminotransferaz – marker uszkodzenia wątroby, wymagający monitorowania funkcji wątrobowej
- Łysienie – utrata włosów o różnym nasileniu
- Zmęczenie – przewlekłe uczucie osłabienia i wyczerpania
- Odwodnienie – deficyt płynów spowodowany wymiotami, biegunką lub zmniejszonym przyjmowaniem płynów
- Wysypka – różnorodne zmiany skórne, od łagodnych do ciężkich reakcji dermatologicznych
- Zakażenie lub sepsa – poważne powikłania, zwłaszcza w trakcie neutropenii
- Neuropatia – uszkodzenie nerwów obwodowych, objawiające się drętwieniem, mrowieniem lub bólem kończyn
Zestawienie działań niepożądanych
Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zestawienie działań niepożądanych obserwowanych podczas stosowania pemetreksedu w monoterapii lub w skojarzeniu z cisplatyną. Dane pochodzą z głównych badań rejestracyjnych (JMCH, JMEI, JMBD, JMEN i PARAMOUNT) oraz z okresu po wprowadzeniu produktu do obrotu.9
| Klasyfikacja układów i narządów (MedDRA) | Bardzo często (≥1/10) | Często (≥1/100 do <1/10) | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Neutropenia, leukopenia, niedokrwistość, trombocytopenia | Neutropenia z gorączką | Pancytopenia | Niedokrwistość hemolityczna autoimmunologiczna | ||
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje nadwrażliwości | Wstrząs anafilaktyczny | ||||
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Odwodnienie | |||||
| Zaburzenia układu nerwowego | Neuropatia czuciowa, zaburzenia smaku | Zaburzenia móżdżkowe, udar niedokrwienny | ||||
| Zaburzenia oka | Zapalenie spojówek, zespół suchego oka | |||||
| Zaburzenia serca | Niewydolność serca, arytmia | Zawał mięśnia sercowego | ||||
| Zaburzenia naczyniowe | Niedokrwienie obwodowe | |||||
| Zaburzenia układu oddechowego | Zatorowość płucna, śródmiąższowe zapalenie płuc | |||||
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności, wymioty, biegunka, zaparcie, zapalenie jamy ustnej | Dyspepsja, zapalenie przełyku | Krwawienie z odbytnicy, krwawienie z przewodu pokarmowego | Perforacja jelita | ||
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększona aktywność ALT, AST | Zapalenie wątroby | ||||
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka, łysienie | Świąd, rumień, suchość skóry | Zespół Stevensa-Johnsona, martwica rozpływna naskórka | Obrzęk naczynioruchowy | ||
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Zmniejszony klirens kreatyniny, zwiększone stężenie kreatyniny | Niewydolność nerek | Moczówka nefrogenna | |||
| Zaburzenia ogólne | Zmęczenie | Gorączka, ból | Obrzęk, zapalenie błon śluzowych | |||
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zakażenie | Sepsa | ||||
| Badania diagnostyczne | Zwiększona aktywność GGTP |
Monitorowanie działań niepożądanych
Stałe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku Pemetrexed EVER Pharma jest kluczowym elementem zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów. W związku z tym, szczególnie istotne jest zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych po wprowadzeniu produktu do obrotu.10
Personel medyczny powinien zgłaszać obserwowane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.11
Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:
- Adres: Al. Jerozolimskie 181 C, 02-222 Warszawa
- Telefon: +48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.12
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania