Wpływ pemetreksedu na płodność, ciążę i laktację

Pemetreksed, jako cytostatyk z grupy antymetabolitów, wymaga szczególnej uwagi w kontekście jego potencjalnego wpływu na płodność, przebieg ciąży oraz karmienie piersią. Personel medyczny powinien przekazać pacjentkom w wieku rozrodczym, kobietom ciężarnym lub karmiącym piersią oraz ich partnerom kompleksowe informacje dotyczące ryzyka związanego ze stosowaniem leku Pemetrexed EVER Pharma.¹

Antykoncepcja u kobiet i mężczyzn w wieku rozrodczym

Pemetreksed wykazuje potencjał genotoksyczny, co oznacza, że może uszkadzać materiał genetyczny. Z tego powodu konieczne jest stosowanie odpowiedniej antykoncepcji zarówno przez kobiety, jak i mężczyzn podczas terapii tym lekiem. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczne metody zapobiegania ciąży w trakcie leczenia pemetreksedem oraz przez okres co najmniej 6 miesięcy po zakończeniu terapii.²

Równie istotne jest, aby dojrzali płciowo mężczyźni stosowali skuteczne środki antykoncepcyjne podczas leczenia pemetreksedem. Ponadto nie powinni oni planować poczęcia dziecka zarówno w trakcie terapii, jak i przez co najmniej 3 miesiące po jej zakończeniu.³

Stosowanie pemetreksedu w okresie ciąży

Aktualnie brak jest danych klinicznych dotyczących stosowania pemetreksedu u kobiet w ciąży. Jako antymetabolit, pemetreksed z dużym prawdopodobieństwem może powodować ciężkie uszkodzenia płodu. Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych potwierdziły szkodliwy wpływ leku na rozrodczość.⁴

Z uwagi na potencjalne ryzyko teratogenności, pemetreksedu nie należy stosować u kobiet w ciąży. Wyjątek stanowią sytuacje, gdy po starannej analizie korzyści wynikających z leczenia matki w stosunku do potencjalnego ryzyka dla płodu, uznano, że terapia jest bezwzględnie konieczna.⁵

Pemetreksed a karmienie piersią

Nie przeprowadzono badań oceniających przenikanie pemetreksedu do mleka kobiecego. Wobec braku danych klinicznych, nie można wykluczyć ryzyka wystąpienia działań niepożądanych u dzieci karmionych piersią przez matki otrzymujące pemetreksed.⁶

Ze względu na potencjalne poważne zagrożenie dla dziecka, karmienie piersią jest przeciwwskazane podczas leczenia pemetreksedem. Kobiety, które muszą być poddane terapii tym lekiem, powinny przerwać karmienie piersią przed rozpoczęciem leczenia.⁷

Wpływ na płodność

Leczenie pemetreksedem może prowadzić do trwałej niepłodności u mężczyzn. Z tego powodu zaleca się, aby przed rozpoczęciem terapii tym lekiem, pacjenci płci męskiej rozważyli możliwość kriokonserwacji nasienia. Wskazane jest skorzystanie z konsultacji w specjalistycznym ośrodku zajmującym się kriokonserwacją materiału genetycznego.⁸

Zalecenia dla lekarzy prowadzących terapię pemetreksedem

Lekarz prowadzący leczenie pemetreksedem powinien omówić z pacjentką lub pacjentem następujące aspekty:

• Konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji przez kobiety w wieku rozrodczym (w trakcie leczenia i 6 miesięcy po jego zakończeniu) oraz przez mężczyzn (w trakcie leczenia i 3 miesiące po jego zakończeniu)⁹
• Bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania leku w ciąży ze względu na potencjalne uszkodzenia płodu¹⁰
• Konieczność przerwania karmienia piersią przed rozpoczęciem terapii pemetreksedem¹¹
• Możliwość wystąpienia trwałej niepłodności i zalecenie rozważenia kriokonserwacji nasienia przed rozpoczęciem leczenia (w przypadku mężczyzn)¹²

Ponadto lekarz powinien dokładnie udokumentować przekazanie powyższych informacji i upewnić się, że pacjentka lub pacjent w pełni zrozumieli zagrożenia wynikające ze stosowania pemetreksedu w kontekście płodności, ciąży i laktacji.