Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Lek Pemetrexed Eugia dostępny jako proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji (100 mg oraz 500 mg) posiada jasno określone przeciwwskazania, które należy bezwzględnie wziąć pod uwagę przed podjęciem decyzji o wdrożeniu terapii. Stosowanie leku jest przeciwwskazane w określonych sytuacjach klinicznych, które zostaną szczegółowo omówione poniżej.¹

Nadwrażliwość na składniki leku

Przeciwwskazaniem do stosowania preparatu Pemetrexed Eugia jest nadwrażliwość na substancję czynną – pemetreksed (w postaci pemetreksedu disodowego 2,5-wodnego) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w produkcie. Warto przypomnieć, że lek zawiera również sód (około 11 mg w fiolce 100 mg oraz około 54 mg w fiolce 500 mg), co należy uwzględnić u pacjentów stosujących dietę z kontrolowaną zawartością sodu.²

Reakcje nadwrażliwości mogą objawiać się w różny sposób – od łagodnych objawów skórnych do ciężkich reakcji anafilaktycznych. Przed wdrożeniem leczenia należy dokładnie zebrać wywiad alergologiczny, ze szczególnym uwzględnieniem wcześniejszych reakcji na leki cytotoksyczne.³

Karmienie piersią

Stosowanie leku Pemetrexed Eugia jest bezwzględnie przeciwwskazane u kobiet karmiących piersią. Wynika to z potencjalnej możliwości przenikania leku do mleka matki i wywierania działania toksycznego na karmione dziecko. Ze względu na mechanizm działania leku jako antymetabolitu i jego potencjał cytotoksyczny, podczas terapii konieczne jest przerwanie karmienia piersią.⁴

Przed rozpoczęciem terapii u kobiet w wieku rozrodczym należy przedyskutować kwestie związane z karmieniem piersią i poinformować pacjentkę o konieczności zaprzestania karmienia piersią przed rozpoczęciem terapii pemetreksedem.

Jednoczesne podanie szczepionki przeciwko żółtej gorączce

Jednoczesne podanie szczepionki przeciwko żółtej gorączce pacjentom leczonym pemetreksedem jest bezwzględnie przeciwwskazane. Przeciwwskazanie to wynika z ryzyka wystąpienia uogólnionej reakcji poszczepiennej, która może prowadzić do ciężkich powikłań, a nawet zgonu.⁵

Szczepionka przeciwko żółtej gorączce zawiera atenuowany (osłabiony) żywy wirus, co stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do jej podania u pacjentów z obniżoną odpornością, w tym u pacjentów otrzymujących leki cytotoksyczne, takie jak pemetreksed.

Inne sytuacje wymagające rozwagi klinicznej

Poza bezwzględnymi przeciwwskazaniami wymienionymi powyżej, przy podejmowaniu decyzji o zastosowaniu leku Pemetrexed Eugia należy wziąć pod uwagę również inne czynniki, które chociaż nie stanowią formalnych przeciwwskazań, wymagają szczególnej ostrożności i indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka:

• Ciężkie zaburzenia czynności nerek – pemetreksed jest wydalany głównie przez nerki, dlatego u pacjentów z istotnie upośledzoną funkcją nerek należy rozważyć modyfikację dawki lub zastosowanie alternatywnego leczenia
• Ciężkie zaburzenia czynności wątroby – metabolizm leku zachodzi częściowo w wątrobie
• Pacjenci z ciężką supresją szpiku kostnego
• Pacjenci w podeszłym wieku z licznymi chorobami współistniejącymi
• Kobiety w ciąży – ze względu na potencjalne działanie teratogenne

Przed rozpoczęciem leczenia pemetreksedem należy dokładnie przeanalizować wszystkie przeciwwskazania oraz dokonać starannej oceny stanu klinicznego pacjenta, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych.⁶