Przedawkowanie leku Migromin (250 mg + 250 mg + 65 mg)

Migromin to złożony produkt leczniczy zawierający w jednej tabletce powlekanej 250 mg kwasu acetylosalicylowego, 250 mg paracetamolu oraz 65 mg kofeiny. Przedawkowanie tego leku może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych związanych z każdym z trzech składników aktywnych, a przebieg zatrucia może być złożony ze względu na nakładanie się objawów toksyczności poszczególnych substancji.¹

Przedawkowanie związane z kwasem acetylosalicylowym

Zatrucie salicylanami można podzielić na lekkie i ciężkie, w zależności od stężenia substancji w osoczu oraz manifestacji klinicznych.²

Lekkie zatrucie salicylanami pojawia się przy stężeniu w osoczu między 150 a 300 μg/ml i obejmuje takie objawy jak zawroty głowy, szum uszny, głuchota, nadmierna potliwość, uczucie pulsowania i ciepła w kończynach, nudności, wymioty, odwodnienie, bóle głowy oraz rozkojarzenie. Te objawy można ograniczyć poprzez zmniejszenie dawki lub przerwanie terapii.³

Ciężkie zatrucie pojawia się przy stężeniach przekraczających 300 μg/ml i charakteryzuje się takimi objawami jak hiperwentylacja, gorączka, nerwowość, ketoza, alkaloza oddechowa i kwasica metaboliczna. Depresja ośrodkowego układu nerwowego może prowadzić do utraty przytomności. Istnieje również ryzyko zapaści sercowo-naczyniowej oraz niewydolności oddechowej.⁴

Dodatkowo mogą wystąpić nietypowe objawy zatrucia kwasem acetylosalicylowym, takie jak: krwawe wymioty, bardzo wysoka gorączka, hipoglikemia, hipokaliemia, trombocytopenia, zwiększone INR/PTR (Wskaźnik Quicka, wskaźnik protrombinowy), wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, niewydolność nerek i niekardiologiczny obrzęk płuc.⁵

Warto zauważyć, że objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak splątanie, dezorientacja, śpiączka i drgawki, występują rzadziej u dorosłych niż u dzieci.⁶

Przedawkowanie związane z paracetamolem

Przedawkowanie paracetamolu stanowi szczególnie poważne zagrożenie ze względu na potencjalne uszkodzenie wątroby i nerek. Przyjęcie więcej niż 10 g łącznie u osoby dorosłej lub więcej niż 150 mg/kg w jednej dawce może prowadzić do rozpadu komórek wątroby, co skutkuje całkowitą i nieodwracalną martwicą.^{10 g łącznie u osoby dorosłej lub >150 mg/kg w jednej dawce) może powodować rozpad komórek wątroby, co może prowadzić do całkowitej i nieodwracalnej martwicy (niewydolności wątroby, kwasicy metabolicznej, niewydolności nerek) oraz ostatecznie śpiączki i śmierci lub może wymagać przeszczepu wątroby.”>7}

Konsekwencje przedawkowania paracetamolu mogą obejmować:

• Niewydolność wątroby – całkowita i nieodwracalna martwica komórek hepatocytów
• Kwasica metaboliczna – zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej
• Niewydolność nerek – rzadziej dochodzi do rozwinięcia martwicy cewek nerkowych
• Śpiączka i śmierć – w najcięższych przypadkach
• Stan wymagający przeszczepu wątroby – jako ostateczna opcja terapeutyczna

^{10 g łącznie u osoby dorosłej lub >150 mg/kg w jednej dawce) może powodować rozpad komórek wątroby, co może prowadzić do całkowitej i nieodwracalnej martwicy (niewydolności wątroby, kwasicy metabolicznej, niewydolności nerek) oraz ostatecznie śpiączki i śmierci lub może wymagać przeszczepu wątroby. Rzadziej dochodzi do rozwinięcia martwicy cewek nerkowych.”>8}

Istotną cechą zatrucia paracetamolem jest jego dwufazowy przebieg. Wczesne objawy przedawkowania obejmują bardzo często nudności, wymioty, anoreksję, bladość, ospałość i nadmierną potliwość, które zazwyczaj ustępują w ciągu 24 godzin.⁹

Charakterystyczne jest opóźnione uszkodzenie wątroby, które nie ujawnia się przez pierwsze 24-48 godzin i może wystąpić z opóźnieniem nawet do 4-6 dni po spożyciu. Pierwszym objawem uszkodzenia wątroby może być ból brzucha. Największe uszkodzenie wątroby zazwyczaj następuje po upływie 72 do 96 godzin po przyjęciu produktu.¹⁰

Podczas przedawkowania mogą wystąpić także zaburzenia metabolizmu glukozy oraz kwasica metaboliczna. Nawet w przypadku braku ciężkiego uszkodzenia wątroby może dojść do ostrej niewydolności nerek z ostrą martwicą kanalików nerkowych. Zgłaszano przypadki występowania zaburzeń rytmu serca i zapalenia trzustki.¹¹

Należy podkreślić, że pacjenci z grupy wysokiego ryzyka to osoby:

• poddane terapii lekami indukującymi enzymy (karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, ryfampicyna)
• stosujące ziele dziurawca
• nadużywające alkoholu
• niedożywione

¹²

Przedawkowanie związane z kofeiną

Przedawkowanie kofeiny, trzeciego składnika Migrominu, powoduje głównie objawy ze strony układu nerwowego i sercowo-naczyniowego. Najczęstsze objawy przedawkowania to: ból w nadbrzuszu, wymioty, niepokój, nerwowość, rozdrażnienie, bezsenność, podniecenie, drżenie mięśni, splątanie, drżenie i drgawki.¹³

Przyjęcie bardzo dużych dawek kofeiny może prowadzić do hiperglikemii. Objawy ze strony serca obejmują tachykardię i arytmię serca. Można je ograniczyć poprzez zmniejszenie dawki lub przerwanie spożycia kofeiny.¹⁴

Warto podkreślić, że w przypadku wystąpienia klinicznie istotnych objawów przedawkowania kofeiny wynikających ze stosowania Migrominu, spożyta ilość leku wiąże się z poważnym zatruciem wątroby spowodowanym zawartością paracetamolu.¹⁵

Leczenie przedawkowania

W przypadku przedawkowania Migrominu postępowanie terapeutyczne musi uwzględniać złożoność zatrucia wynikającą z obecności trzech substancji czynnych.

Postępowanie ogólne:

• Niezwłoczne przewiezienie pacjenta do szpitala
• Kontakt z ośrodkiem leczenia zatruć
• W przypadku niedawnego zatrucia (w ciągu ostatniej godziny) – podanie węgla aktywowanego w celu ograniczenia wchłaniania substancji czynnych

¹⁶

Postępowanie w zatruciu kwasem acetylosalicylowym:

• Przy podejrzeniu przyjęcia więcej niż 120 mg/kg salicylanu w ostatniej godzinie – wielokrotne podawanie doustnie dawek węgla aktywowanego
• Badanie stężenia salicylanu w osoczu (ocena ciężkości zatrucia musi uwzględniać zarówno wyniki badań, jak i obraz kliniczny)
• Przy stężeniach większych niż 500 μg/ml (350 μg/ml u dzieci poniżej 5 lat) – dożylne podanie dwuwęglanu sodu w celu usunięcia salicylanu z osocza
• Nie zaleca się wyłącznie wymuszonej diurezy, ponieważ nie zwiększa ona wydalania salicylanów i może powodować obrzęk płuc
• Hemodializa i hemoperfuzja są metodami do wyboru w przypadku, gdy stężenie salicylanu w osoczu jest większe niż 700 μg/ml (u dzieci i osób starszych jest mniejsze) lub gdy występuje silna kwasica metaboliczna

¹⁷

Postępowanie w zatruciu paracetamolem:

• Natychmiastowe postępowanie medyczne, nawet przy braku objawów przedawkowania
• Przy podejrzeniu przyjęcia więcej niż 150 mg/kg paracetamolu w ciągu ostatniej godziny – podanie węgla aktywowanego
• Jeśli planowane jest doustne podanie acetylocysteiny lub metioniny – usunięcie pozostałości węgla z żołądka
• Podanie antidotum – N-acetylocysteiny dożylnie lub doustnie, najszybciej jak to możliwe (najskuteczniejsza w pierwszych 8 godzinach po zatruciu, ale może być korzystna nawet po 24 godzinach)
• Alternatywnie – podanie metioniny (najskuteczniejsza w ciągu 10 godzin po przedawkowaniu)

¹⁸

Tabela objawów przedawkowania Migrominu

Należy podkreślić, że w przypadku przedawkowania Migrominu objawy zatrucia poszczególnymi składnikami mogą nakładać się na siebie, co dodatkowo komplikuje obraz kliniczny. Jeśli wystąpią klinicznie istotne objawy przedawkowania kofeiny po zażyciu tego produktu leczniczego, to taka ilość leku wiąże się również z poważnym zatruciem wątroby spowodowanym zawartością paracetamolu.¹⁹ Dlatego w każdym przypadku podejrzenia przedawkowania Migrominu konieczna jest natychmiastowa interwencja medyczna, nawet przy braku objawów, ze względu na ryzyko opóźnionego uszkodzenia wątroby.²⁰