Przedawkowanie leku Solpadeine (500 mg + 8 mg + 30 mg)

Produkt leczniczy Solpadeine zawiera trzy substancje czynne: paracetamol (500 mg), fosforan kodeiny (8 mg) oraz kofeinę (30 mg). Przedawkowanie każdej z tych substancji niesie za sobą różne zagrożenia zdrowotne i może prowadzić do poważnych powikłań, a nawet zgonu. Nadużywanie leku, polegające na przyjmowaniu dawek większych niż zalecane lub stosowanie przez dłuższy czas, może prowadzić do rozwoju fizycznej lub psychicznej zależności. Po zaprzestaniu stosowania leku pacjenci mogą wówczas odczuwać niepokój i rozdrażnienie.¹

Przedawkowanie paracetamolu

Przedawkowanie paracetamolu stanowi szczególne zagrożenie ze względu na potencjalne uszkodzenie wątroby. U osoby dorosłej, która przyjęła jednorazowo 10 g paracetamolu lub więcej, istnieje wysokie ryzyko hepatotoksyczności. Przyjęcie dawki 5 g lub wyższej również może prowadzić do uszkodzenia wątroby, jeśli pacjent jest obciążony dodatkowymi czynnikami ryzyka.²

Do czynników ryzyka zwiększających podatność na uszkodzenie wątroby przy przedawkowaniu paracetamolu należą:³

• Długotrwałe leczenie lekami indukującymi enzymy wątrobowe, takimi jak: karbamazepina, fenobarbital, fenytoina, prymidon, ryfampicyna, ziele dziurawca
• Regularne spożywanie alkoholu etylowego w ilościach przekraczających zalecane
• Stany prowadzące do niedoboru glutationu, np.:
  • Zaburzenia odżywiania
  • Mukowiscydoza
  • Zakażenie wirusem HIV
  • Niedożywienie
  • Kacheksja (wyniszczenie organizmu)

Objawy przedawkowania paracetamolu mogą rozwijać się stopniowo i nie zawsze odzwierciedlają rzeczywisty stopień zagrożenia dla pacjenta. W pierwszych 24 godzinach obserwuje się: bladość, nudności, wymioty, brak łaknienia i bóle brzucha. Uszkodzenie wątroby może ujawnić się w czasie od 12 do 48 godzin od przyjęcia leku.⁴

W ciężkim zatruciu mogą wystąpić nieprawidłowości metabolizmu glukozy oraz kwasica metaboliczna. Niewydolność wątroby może postępować do encefalopatii, krwotoku, hipoglikemii, obrzęku mózgu, a ostatecznie prowadzić do zgonu.⁵

Możliwe jest również wystąpienie ostrej niewydolności nerek z ostrą martwicą cewek nerkowych, czego objawami są bóle lędźwiowe, krwiomocz i białkomocz. Niewydolność nerek może rozwinąć się nawet przy braku ciężkiego uszkodzenia wątroby. Obserwowano także zaburzenia rytmu serca i zapalenie trzustki.⁶

Postępowanie przy przedawkowaniu paracetamolu wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Nawet przy braku istotnych objawów we wczesnym okresie, pacjentów należy niezwłocznie kierować do szpitala. Leczenie powinno być zgodne z ustalonymi wytycznymi i może wymagać zastosowania N-acetylocysteiny i metioniny jako antidotów.⁷

Przedawkowanie kodeiny

Efekty związane z przedawkowaniem kodeiny ulegają nasileniu w przypadku jednoczesnego spożycia alkoholu i leków psychotropowych.⁸

Objawy przedawkowania kodeiny występują fazowo. W pierwszej fazie dominują nudności i wymioty. Następnie może rozwinąć się depresja ośrodkowego układu nerwowego, w tym depresja oddechowa. Zazwyczaj nie jest ona poważna, jeśli pacjent nie przyjął jednocześnie innych leków uspokajających lub alkoholu, albo jeżeli przedawkowanie nie jest znaczne.⁹

Postępowanie przy przedawkowaniu kodeiny obejmuje leczenie objawowe i podtrzymujące z zapewnieniem drożności dróg oddechowych oraz monitorowaniem funkcji życiowych do czasu stabilizacji stanu pacjenta. W przypadku przyjęcia przez dorosłego więcej niż 350 mg kodeiny w ciągu jednej godziny lub przez dziecko dawki większej niż 5 mg/kg kodeiny w ciągu jednej godziny, zaleca się podanie węgla aktywowanego.¹⁰

W przypadku wystąpienia śpiączki lub depresji oddechowej należy podać nalokson jako specyficzny antagonistę opioidów. Pacjenta należy monitorować przez co najmniej 4 godziny po przedawkowaniu.¹¹

Przedawkowanie kofeiny

Warto zaznaczyć, że aby wystąpiły klinicznie istotne objawy przedawkowania kofeiny po przyjęciu Solpadeine, spożyta ilość preparatu wiązałaby się jednocześnie z istotnymi działaniami toksycznymi paracetamolu.¹²

Objawy przedawkowania kofeiny mogą obejmować:¹³

• Ból w nadbrzuszu
• Wymioty
• Zwiększoną diurezę (wzmożone wydalanie moczu)
• Tachykardię lub inne zaburzenia rytmu serca
• Objawy pobudzenia układu nerwowego:
  • Bezsenność
  • Niepokój
  • Pobudzenie psychoruchowe
  • Nerwowość
  • Drżenia
  • Drgawki

Postępowanie przy przedawkowaniu kofeiny polega na wdrożeniu ogólnego leczenia objawowego, ukierunkowanego na złagodzenie poszczególnych symptomów.¹⁴

Tabela objawów przedawkowania