Przedawkowanie
Doreta 37,5 mg + 325 mg

Przedawkowanie leku Doreta

Przedawkowanie produktu leczniczego Doreta (37,5 mg tramadolu chlorowodorku + 325 mg paracetamolu) stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Ze względu na złożony skład leku, objawy przedawkowania mogą wynikać z toksycznego działania tramadolu, paracetamolu lub obu tych substancji jednocześnie. Rozpoznanie i właściwe postępowanie w przypadku przedawkowania wymaga natychmiastowej interwencji medycznej i wdrożenia odpowiedniego leczenia.¹

Objawy przedawkowania tramadolu

Tramadol, jako lek opioidowy o działaniu ośrodkowym, w przypadku przedawkowania wywołuje charakterystyczne objawy typowe dla tej grupy leków. Zatrucie tramadolem objawia się zespołem objawów klinicznych podobnych do tych obserwowanych przy przedawkowaniu innych opioidów.²

Do głównych objawów przedawkowania tramadolu należą:³

• Zwężenie źrenic – mioza to jeden z klasycznych objawów zatrucia opioidami
• Wymioty – częsty objaw podrażnienia ośrodka wymiotnego
• Zapaść krążeniowa – groźne dla życia załamanie funkcji układu krążenia
• Zaburzenia świadomości – od senności do pełnej śpiączki
• Drgawki – mogą wystąpić napady drgawkowe o różnym nasileniu
• Depresja oddechowa – spowolnienie i spłycenie oddechu, mogące prowadzić do całkowitego zatrzymania oddychania
• Zespół serotoninowy – potencjalnie zagrażający życiu zespół objawów wynikający z nadmiernej aktywności serotoninergicznej

Objawy przedawkowania paracetamolu

Przedawkowanie paracetamolu jest szczególnie niebezpieczne ze względu na jego potencjalną hepatotoksyczność. Objawy zatrucia rozwijają się fazowo i mogą nie być wyraźnie widoczne we wczesnym okresie, co może prowadzić do opóźnienia w diagnozie i leczeniu.⁴

Przebieg zatrucia paracetamolem charakteryzuje się następującą sekwencją objawów:⁵

• Objawy wczesne (pierwsze 24 godziny):
  • Bladość
  • Nudności
  • Wymioty
  • Jadłowstręt
  • Bóle brzucha
• Objawy uszkodzenia wątroby (12-48 godzin po przyjęciu leku):
  • Wzrost aktywności enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT)
  • Zaburzenia metabolizmu glukozy
  • Kwasica metaboliczna

W przypadku ciężkiego zatrucia paracetamolem mogą wystąpić poważne powikłania:⁶

• Niewydolność wątroby prowadząca do:
  • Encefalopatii
  • Śpiączki
  • Śmierci
• Ostra niewydolność nerek z ostrą martwicą cewek (może wystąpić nawet przy braku ciężkiego uszkodzenia wątroby)
• Zaburzenia rytmu serca
• Zapalenie trzustki

Uszkodzenie wątroby może wystąpić u osób dorosłych, które przyjęły dawkę paracetamolu wynoszącą 7,5-10 g lub większą. Za mechanizm toksyczności odpowiada nadmierne powstawanie toksycznego metabolitu, który w normalnych warunkach jest dezaktywowany przez glutation. Przy przedawkowaniu, zapasy glutationu zostają wyczerpane, a toksyczny metabolit wiąże się nieodwracalnie z tkanką wątrobową, prowadząc do jej uszkodzenia.⁷

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Przedawkowanie produktu Doreta wymaga natychmiastowego działania i transportu pacjenta do specjalistycznej placówki medycznej. Postępowanie obejmuje szereg działań mających na celu eliminację toksycznych substancji, podtrzymanie funkcji życiowych oraz zapobieganie powikłaniom.⁸

1. Natychmiastowe działania:
   • Transport do placówki specjalistycznej
   • Podtrzymywanie czynności oddechowej i krążenia
   • Pobranie próbek krwi do oznaczeń stężenia paracetamolu i tramadolu oraz do wykonania testów wątrobowych
2. Monitorowanie:
   • Kontrola parametrów życiowych
   • Powtarzanie testów wątrobowych co 24 godziny
   • Obserwacja zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT), które najczęściej normalizują się po 1-2 tygodniach
3. Eliminacja toksyn:
   • Opróżnienie żołądka poprzez wywołanie wymiotów (u przytomnego pacjenta) lub płukanie żołądka
4. Leczenie objawowe:
   • Utrzymanie drożności dróg oddechowych
   • Podtrzymanie krążenia
   • Podanie naloksonu w przypadku depresji oddechowej (odtrutka dla opioidów)
   • Zastosowanie diazepamu w przypadku drgawek

Należy pamiętać, że tramadol jest w minimalnym stopniu eliminowany przez hemodializę lub hemofiltrację, dlatego te metody nie są odpowiednie do detoksykacji w ostrym zatruciu produktem Doreta.⁹

Specyficzne postępowanie w przedawkowaniu paracetamolu

Z uwagi na potencjalnie śmiertelne konsekwencje zatrucia paracetamolem, kluczowe znaczenie ma szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia:¹⁰

1. Płukanie żołądka należy wykonać u:
   • Każdego dorosłego lub nastoletniego pacjenta, który w ciągu ostatnich 4 godzin zażył dawkę paracetamolu wynoszącą około 7,5 g lub więcej
   • Każdego dziecka, które w ciągu ostatnich 4 godzin przyjęło ≥150 mg/kg mc. paracetamolu
2. Diagnostyka:
   • Oznaczenie stężenia paracetamolu we krwi po upływie 4 godzin od zażycia dawki leku
   • Ocena ryzyka uszkodzenia wątroby przy użyciu nomogramu przedawkowania paracetamolu
3. Podanie antidotum:
   • Doustne podanie metioniny lub
   • Dożylne podanie N-acetylocysteiny (NAC) – metoda preferowana

Najlepsze wyniki daje podanie NAC w ciągu 8 godzin od przedawkowania. Jednak nawet po upływie tego czasu należy podać NAC i kontynuować terapię przez cały okres leczenia. W przypadku podejrzenia bardzo dużego przedawkowania, leczenie przy użyciu NAC należy rozpocząć bezzwłocznie, niezależnie od zgłoszonej dawki zażytego paracetamolu.¹¹

Tabela objawów przedawkowania

W przypadku przedawkowania produktu Doreta należy zawsze postępować jak w przypadku zatrucia obiema substancjami czynnymi jednocześnie. Ze względu na możliwe opóźnione wystąpienie uszkodzenia wątroby po przedawkowaniu paracetamolu, każdy pacjent powinien być monitorowany przez co najmniej 96 godzin, nawet jeśli początkowe objawy zatrucia są łagodne.¹²