Działania niepożądane
Clariscan 0,5 mmol/ml
Kwas gadoterowy, składnik środka kontrastowego Clariscan, wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się głównie łagodnymi do umiarkowanych, przejściowymi działaniami niepożądanymi. Najczęściej obserwuje się reakcje w miejscu wstrzyknięcia, nudności oraz ból głowy. W badaniach klinicznych (n=2822) oraz obserwacyjnych (n=185 500) zgłaszano rzadkie działania niepożądane o częstości >1/1000 do <1/100, takie jak uczucie zimna, niedociśnienie, senność, zawroty głowy, wysypka, a także reakcje nadwrażliwości, które mogą manifestować się natychmiastowo lub z opóźnieniem, obejmując objawy skórne, oddechowe, żołądkowo-jelitowe, stawowe i krążeniowe. W bardzo rzadkich przypadkach odnotowano reakcje anafilaktyczne oraz pojedyncze przypadki nerkopochodnego włóknienia układowego (NSF), głównie u pacjentów stosujących jednocześnie inne środki kontrastowe zawierające gadolin. Profil bezpieczeństwa u dzieci jest zbliżony do dorosłych, z dominacją objawów żołądkowo-jelitowych i nadwrażliwości.
- Charakterystyka działań niepożądanych leku Clariscan
- Mechanizm powstawania działań niepożądanych
- Reakcje nadwrażliwości
- Nerkopochodne włóknienie układowe
- Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
- Tabela działań niepożądanych
- Potencjalne działania niepożądane oparte na doświadczeniach z innymi środkami kontrastowymi
- Szczególne populacje pacjentów
- Raportowanie działań niepożądanych
Charakterystyka działań niepożądanych leku Clariscan
Działania niepożądane związane ze stosowaniem kwasu gadoterowego zawartego w produkcie leczniczym Clariscan są zwykle łagodne do umiarkowanych i mają charakter przejściowy. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to reakcje w miejscu wstrzyknięcia, nudności i ból głowy.1
Mechanizm powstawania działań niepożądanych
W trakcie badań klinicznych najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi (występującymi rzadko – >1/1000, <1/100) były: nudności, ból głowy, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, uczucie zimna, niedociśnienie, senność, zawroty głowy, uczucie gorąca, pieczenie, wysypka, osłabienie, zaburzenie smaku i nadciśnienie.2
Po wprowadzeniu produktu na rynek najczęściej zgłaszane działania niepożądane to nudności, wymioty, świąd oraz reakcje nadwrażliwości.3
Reakcje nadwrażliwości
Wśród obserwowanych reakcji nadwrażliwości mogą wystąpić reakcje skórne o charakterze miejscowym, rozległym lub uogólnionym. Reakcje te mają najczęściej charakter natychmiastowy (podczas wstrzyknięcia lub do godziny po podaniu) lub mogą pojawić się z opóźnieniem (od 1 godziny do kilku dni po wstrzyknięciu) – wtedy zazwyczaj jako reakcje skórne.4
Reakcje natychmiastowe mogą obejmować jeden lub więcej objawów występujących jednocześnie lub kolejno. Najczęściej występują jako reakcje skórne, oddechowe, żołądkowo-jelitowe, stawowe i/lub krążeniowe. Każdy objaw może być zwiastunem rozpoczynającego się wstrząsu, który w bardzo rzadkich przypadkach może prowadzić do zgonu.5
Nerkopochodne włóknienie układowe
Zgłaszano pojedyncze przypadki nerkopochodnego włóknienia układowego (NSF) po stosowaniu kwasu gadoterowego. Większość z tych przypadków wystąpiła u pacjentów otrzymujących jednocześnie także inny środek kontrastowy zawierający gadolin.6
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
Bezpieczeństwo produktu w populacji pediatrycznej oceniano zarówno w badaniach klinicznych, jak i po wprowadzeniu do obrotu. Profil bezpieczeństwa kwasu gadoterowego u dzieci nie wykazuje istotnych różnic w porównaniu z populacją dorosłych. Większość reakcji u dzieci to objawy żołądkowo-jelitowe lub objawy nadwrażliwości.7
Tabela działań niepożądanych
W poniższej tabeli przedstawiono działania niepożądane związane ze stosowaniem kwasu gadoterowego (Clariscan) z uwzględnieniem klasyfikacji układów i narządów oraz częstości występowania. Dane pochodzą z badań klinicznych obejmujących 2822 pacjentów oraz z badania obserwacyjnego obejmującego 185 500 pacjentów.8
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość występowania | Działanie niepożądane |
|---|---|---|
| Zaburzenia układu immunologicznego | Niezbyt często | Nadwrażliwość |
| Bardzo rzadko | Reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna | |
| Zaburzenia psychiczne | Rzadko | Lęk |
| Bardzo rzadko | Pobudzenie | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Niezbyt często | Ból głowy, zaburzenia smaku, zawroty głowy, senność, parestezja (w tym uczucie pieczenia) |
| Rzadko | Stan przedomdleniowy | |
| Bardzo rzadko | Śpiączka, drgawki, omdlenie, zaburzenia węchu, drżenie mięśni | |
| Zaburzenia oka | Rzadko | Obrzęk powiek |
| Bardzo rzadko | Zapalenie spojówek, przekrwienie oczu, nieostre widzenie, nasilone łzawienie | |
| Zaburzenia serca | Rzadko | Kołatanie serca |
| Bardzo rzadko | Zatrzymanie serca, rzadkoskurcz, częstoskurcz, zaburzenia rytmu serca | |
| Zaburzenia naczyniowe | Niezbyt często | Niedociśnienie, nadciśnienie |
| Bardzo rzadko | Rozszerzenie naczyń, bladość | |
| Zaburzenia oddechowe, klatki piersiowej i śródpiersia | Rzadko | Kichanie |
| Bardzo rzadko | Zatrzymanie oddechu, obrzęk płuc, skurcz oskrzeli, skurcz krtani, obrzęk gardła, duszność, zatkany nos, kaszel, suchość gardła | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Niezbyt często | Nudności, ból jamy brzusznej |
| Rzadko | Wymioty, biegunka, nadmierna produkcja śliny | |
| Bardzo rzadko | – | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Niezbyt często | Wysypka |
| Rzadko | Pokrzywka, świąd, nadmierna potliwość | |
| Bardzo rzadko | Rumień, wyprysk, obrzęk naczynioruchowy | |
| Nieznana | Nerkopochodne włóknienie układowe | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bardzo rzadko | Skurcze mięśni, osłabienie mięśni, ból pleców |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Niezbyt często | Uczucie gorąca, uczucie zimna, astenia, reakcje w miejscu wstrzyknięcia (ból, wynaczynienie, dyskomfort, obrzęk, stan zapalny, odczucie chłodu) |
| Rzadko | Ból w klatce piersiowej, dreszcze | |
| Bardzo rzadko | Złe samopoczucie, dyskomfort w klatce piersiowej, obrzęk twarzy, gorączka, martwica w miejscu wstrzyknięcia (w przypadku wynaczynienia), zapalenie żył powierzchniowych | |
| Badania diagnostyczne | Bardzo częste | Zmniejszona saturacja krwi tętniczej tlenem |
Potencjalne działania niepożądane oparte na doświadczeniach z innymi środkami kontrastowymi
Na podstawie doświadczeń z innymi dożylnymi środkami kontrastowymi do MRI, przy stosowaniu produktu Clariscan mogą wystąpić również następujące działania niepożądane:9
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane |
|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Hemoliza |
| Zaburzenia psychiczne | Dezorientacja |
| Zaburzenia oka | Przejściowa ślepota, ból oczu |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Dzwonienie w uszach, ból ucha |
| Zaburzenia oddechowe, klatki piersiowej i śródpiersia | Astma |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Suchość w jamie ustnej |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Pęcherzowe zapalenie skóry |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Nietrzymanie moczu, martwica cewek nerkowych, ostra niewydolność nerek |
| Badania diagnostyczne | Wydłużenie odstępu PR w elektrokardiogramie, zwiększenie stężenia żelaza we krwi, zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi, zwiększenie stężenia ferrytyny w surowicy, nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby |
Szczególne populacje pacjentów
Bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży
Analiza bezpieczeństwa w populacji pediatrycznej przeprowadzona zarówno w badaniach klinicznych, jak i w badaniach po wprowadzeniu leku do obrotu, nie wykazała istotnych różnic w profilu bezpieczeństwa między dziećmi a dorosłymi. U dzieci najczęściej występują objawy żołądkowo-jelitowe oraz objawy nadwrażliwości.10
Raportowanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:11
- Al. Jerozolimskie 181C
- 02-222 Warszawa
- tel.: + 48 22 49-21-301
- fax: +48 22 49-21-309
- strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.12
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania