Właściwości farmakodynamiczne
Clariscan 0,5 mmol/ml

Clariscan to paramagnetyczny środek kontrastowy zawierający kwas gadoterowy w stężeniu 279,32 mg/ml (0,5 mmol/ml), stosowany w diagnostyce obrazowej metodą rezonansu magnetycznego (MRI). Substancją czynną jest jonowy kompleks gadolinu w postaci soli megluminowej, składający się z tlenku gadolinu (90,62 mg) i ligandu DOTA (202,46 mg), co zapewnia wysoką stabilność kompleksu i minimalizuje ryzyko uwalniania wolnych jonów gadolinu. Roztwór charakteryzuje się osmolalnością 1350 mOsm/kg (37°C), lepkością 3,0 mPas*s (20°C) i 2,1 mPas*s (37°C) oraz pH w zakresie 6,5-8,0. Kwas gadoterowy wykazuje relaksacyjność T1 około 3,4 mmol L⁻¹ s⁻¹ oraz T2 około 4,27 mmol L⁻¹ s⁻¹, co przekłada się na efektywne wzmocnienie sygnału MRI i poprawę wizualizacji struktur anatomicznych oraz zmian patologicznych.

Właściwości farmakodynamiczne leku Clariscan

Lek Clariscan zawiera kwas gadoterowy w stężeniu 279,32 mg/ml, co odpowiada 0,5 mmol/ml. Jest to paramagnetyczny środek kontrastowy stosowany w diagnostyce obrazowej metodą rezonansu magnetycznego (MRI). Produkt występuje w postaci roztworu do wstrzykiwań lub roztworu do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Roztwór jest przezroczysty, bezbarwny do jasnożółtego, o charakterystycznych parametrach fizykochemicznych.1

Klasyfikacja farmakoterapeutyczna

Clariscan należy do grupy farmakoterapeutycznej paramagnetycznych środków cieniujących stosowanych w obrazowaniu metodą rezonansu magnetycznego. Zgodnie z klasyfikacją ATC, produkt oznaczony jest kodem V08 CA 02, który odpowiada kwasowi gadoterowemu. Warto podkreślić, że lek Clariscan nie wykazuje swoistej aktywności farmakodynamicznej – jego działanie opiera się wyłącznie na właściwościach paramagnetycznych, które umożliwiają zobrazowanie struktur anatomicznych w badaniu MRI.2

Skład i struktura chemiczna

Substancją czynną produktu Clariscan jest kwas gadoterowy występujący w postaci soli megluminowej. Jest to jonowy kompleks gadolinu składający się z tlenku gadolinu (90,62 mg) i kwasu 1,4,7,10-tetraazacyklododekano-N,N’,N”,N”’-tetraoctowego (DOTA) (202,46 mg). Ta specyficzna struktura chemiczna determinuje właściwości paramagnetyczne preparatu i jego zdolność do wzmacniania kontrastu w badaniach MRI.3 4

Parametry fizykochemiczne

Roztwór Clariscan charakteryzuje się następującymi parametrami fizykochemicznymi, które mają znaczenie kliniczne przy jego stosowaniu:5

Parametr Wartość
Stężenie środka kontrastowego 279,32 mg/ml (ekwiwalent 0,5 mmol/ml)
Osmolalność w temperaturze 37°C 1350 mOsm/kg
Lepkość w temperaturze 20°C 3,0 mPas*s
Lepkość w temperaturze 37°C 2,1 mPas*s
Wartość pH 6,5 – 8,0

Mechanizm działania

Efekt paramagnetyczny kwasu gadoterowego definiuje się poprzez jego wpływ na czasy relaksacji w badaniu MRI. Wykazano, że związek ten wpływa na czas relaksacji typu spin-siatka (T1) z relaksacyjnością około 3,4 mmol-1 L sek-1 oraz na czas relaksacji spin-spin (T2) z relaksacyjnością około 4,27 mmol-1 L sek-1. Te właściwości relaksacyjne przekładają się bezpośrednio na wzmocnienie sygnału w obrazowaniu MRI, co umożliwia lepszą wizualizację struktur anatomicznych i ewentualnych zmian patologicznych.6

Istotną cechą kwasu gadoterowego jest jego struktura chemiczna, która determinuje stabilność kompleksu. Związek DOTA tworzy z jonami gadolinu stabilny kompleks chelatowy, co ma znaczenie dla bezpieczeństwa stosowania preparatu w praktyce klinicznej, zmniejszając ryzyko uwalniania wolnych jonów gadolinu do organizmu.7

Zastosowanie kliniczne

Jako paramagnetyczny środek kontrastowy, Clariscan znajduje zastosowanie w diagnostyce obrazowej MRI. Dzięki swoim właściwościom paramagnetycznym umożliwia uzyskanie lepszego kontrastu między różnymi strukturami anatomicznymi oraz ułatwia wykrywanie zmian patologicznych. Brak swoistej aktywności farmakodynamicznej oznacza, że lek nie wywiera bezpośredniego działania farmakologicznego na organizm, a jego efekt ogranicza się do wpływu na parametry obrazowania w badaniu MRI.8

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl