Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Olejek eteryczny z kłączy omanu

Olejek eteryczny z kłączy omanu (Inula helenium L.) stanowi 13,96% mieszanki ziołowej preparatu Melisana Klosterfrau, który zawiera 62 mg olejków lotnych na 100 ml produktu rozpuszczonych w 66,8% (V/V) etanolu. Ze względu na wysoką zawartość alkoholu etylowego (66,3%-67,3% V/V), stosowanie tego preparatu jest przeciwwskazane u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Alkohol przenika przez barierę łożyskową i do mleka matki, co może prowadzić do zaburzeń rozwojowych płodu, opóźnienia wzrostu wewnątrzmacicznego, zaburzeń rozwoju układu nerwowego, a także negatywnie wpływać na niemowlę karmione piersią, powodując senność lub zmieniając właściwości organoleptyczne mleka. Brak jest natomiast bezpośrednich danych dotyczących wpływu samego olejku z omanu na płodność, jednak ze względu na obecność etanolu zaleca się ostrożność u pacjentek planujących ciążę.

Wpływ olejku eterycznego z kłączy omanu na płodność, ciążę i laktację

Olejek eteryczny z kłączy omanu (Inula helenium L.) jest składnikiem wchodzącym w skład niektórych preparatów złożonych stosowanych w medycynie. Jednym z takich preparatów jest Melisana Klosterfrau, która zawiera mieszankę olejków eterycznych, w tym olejek pochodzący z kłączy omanu, stanowiący 13,96% mieszanki ziołowej wykorzystywanej do produkcji leku.1

Zastosowanie w okresie ciąży

W przypadku preparatów zawierających olejek eteryczny z kłączy omanu, takich jak Melisana Klosterfrau, przeciwwskazane jest stosowanie w okresie ciąży. Głównym powodem tego przeciwwskazania jest wysoka zawartość etanolu w preparacie, który służy jako nośnik dla olejków eterycznych. Melisana Klosterfrau zawiera 66,3%-67,3% (V/V) etanolu, co stanowi bezpośredni powód do wykluczenia stosowania leku u kobiet ciężarnych.2 3

Alkohol etylowy przenika przez barierę łożyskową i może mieć szkodliwy wpływ na rozwijający się płód. Potencjalne zagrożenia obejmują zaburzenia rozwojowe, w tym zwiększone ryzyko poronienia, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego oraz zaburzenia rozwoju układu nerwowego płodu. Z tego powodu lekarz powinien poinformować pacjentkę w ciąży o całkowitym przeciwwskazaniu do stosowania preparatów zawierających olejek eteryczny z kłączy omanu w formulacji z wysoką zawartością alkoholu.4

Stosowanie podczas laktacji

Podobnie jak w przypadku ciąży, stosowanie preparatów zawierających olejek eteryczny z kłączy omanu, takich jak Melisana Klosterfrau, jest przeciwwskazane podczas karmienia piersią. Znacząca zawartość alkoholu etylowego w preparacie (66,3%-67,3% V/V) jest głównym powodem tego przeciwwskazania.5 6

Etanol przenika do mleka matki i może wpływać negatywnie na karmione dziecko, potencjalnie zaburzając jego rozwój neurologiczny, powodując senność lub zmieniając właściwości organoleptyczne mleka. Dodatkowo, składniki olejków eterycznych, w tym pochodzące z kłączy omanu, mogą również przenikać do mleka matki, choć brak jest szczegółowych badań dotyczących bezpieczeństwa ich stosowania w okresie laktacji.7

Wpływ na płodność

W dostępnej dokumentacji produktu Melisana Klosterfrau, który zawiera olejek eteryczny z kłączy omanu, nie ma bezpośrednich danych dotyczących wpływu tego olejku eterycznego na płodność zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Należy jednak zachować ostrożność ze względu na wysoką zawartość etanolu w preparacie, który może potencjalnie wpływać na funkcje rozrodcze.8 9

Zalecenia dla lekarzy dotyczące informowania pacjentek

Lekarz przepisujący lub doradzający w zakresie preparatów zawierających olejek eteryczny z kłączy omanu, takich jak Melisana Klosterfrau, powinien przekazać pacjentce następujące informacje:

  • Kobiety w ciąży: Kategorycznie odradzić stosowanie preparatów zawierających olejek eteryczny z kłączy omanu w formulacji z wysoką zawartością etanolu ze względu na potencjalne ryzyko dla rozwijającego się płodu.10
  • Kobiety karmiące piersią: Wyjaśnić, że stosowanie takich preparatów podczas karmienia piersią jest przeciwwskazane z powodu możliwości przenikania alkoholu i składników olejków eterycznych do mleka matki, co może mieć negatywny wpływ na karmione dziecko.11
  • Pacjentki planujące ciążę: Poinformować o potencjalnym, choć nieudokumentowanym wpływie wysokoprocentowego alkoholu zawartego w preparacie na płodność oraz o konieczności zachowania ostrożności.12
  • Alternatywne metody leczenia: Zaproponować inne, bezpieczne metody terapeutyczne, które mogą być stosowane w okresie ciąży i karmienia piersią, w zależności od wskazań, do których stosowany byłby preparat z olejkiem eterycznym z kłączy omanu.

Skład preparatu zawierającego olejek eteryczny z kłączy omanu

Dla pełnego zrozumienia potencjalnych zagrożeń warto zwrócić uwagę na pełny skład preparatu Melisana Klosterfrau, który oprócz olejku eterycznego z kłączy omanu zawiera także inne olejki eteryczne:

Surowiec roślinny Udział procentowy w mieszance
Kłącze omanu (Inula helenium L.) 13,96%
Liście melisy (Melissa officinalis L.) 10,48%
Korzeń arcydzięgla (Angelica archangelica L.) 13,96%
Kłącze imbiru (Zingiber officinale Roscoe) 13,96%
Kwiaty goździków (Syzygium aromaticum (L.) Merr et L.M. Perry) 5,57%
Kłącze galangi (Alpinia officinarum (L.) Hance) 5,57%
Owoce pieprzu czarnego (Piper nigrum L.) 1,39%
Korzeń goryczki (Gentiana lutea L.) 13,96%
Owocnia pomarańczy (Citrus aurantium L.) 13,96%
Kora cynamonowca (Cinnamomum cassia Blume) 6,28%
Kwiaty cynamonowca (Cinnamomum verum J.Presl) 0,7%
Owoce kardamonu (Elettaria cardamomum Maton) 0,2%

100 ml preparatu Melisana Klosterfrau zawiera 62 mg olejków lotnych z wyżej wymienionych surowców w 66,8% (V/V) etanolu.13

Podsumowanie informacji bezpieczeństwa

Preparaty zawierające olejek eteryczny z kłączy omanu, takie jak Melisana Klosterfrau, są przeciwwskazane w okresie ciąży i karmienia piersią głównie ze względu na wysoką zawartość alkoholu etylowego. Brak jest specyficznych danych dotyczących wpływu samego olejku eterycznego z kłączy omanu na płodność, ciążę i laktację, jednakże zawartość alkoholu w preparacie determinuje ograniczenia w jego stosowaniu w tych szczególnych okresach życia kobiety.14 15

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl