Interakcje leku
Madinette 0,03 mg + 2 mg
Lek Madinette zawiera 0,03 mg etynyloestradiolu i 2 mg chlormadynonu octanu, a jego stosowanie wymaga szczególnej uwagi ze względu na liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HCV, takimi jak ombitaswir/parytaprewir/rytonawir, dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir oraz sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir, które mogą powodować ponad pięciokrotne zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT >5x GGN), co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. W takich przypadkach zaleca się zmianę metody antykoncepcji na niehormonalną lub zawierającą wyłącznie progestagen, a powrót do Madinette jest możliwy dopiero po 2 tygodniach od zakończenia terapii przeciwwirusowej. Ponadto, leki indukujące enzymy mikrosomalne (np. barbiturany, karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna) zwiększają klirens hormonów zawartych w Madinette, co może prowadzić do krwawień śródcyklicznych i obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej. W trakcie i przez 28 dni po terapii indukującej enzymy zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji, a w przypadku długotrwałego stosowania induktorów enzymatycznych wskazana jest zmiana metody antykoncepcji na niehormonalną.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje farmakodynamiczne
- Interakcje farmakokinetyczne
- Postępowanie w przypadku interakcji lekowych
- Substancje wpływające na skuteczność leku Madinette
- Leki o zmiennym wpływie na skuteczność antykoncepcji
- Substancje zwiększające stężenie etynyloestradiolu
- Wpływ leku Madinette na działanie innych leków
- Wpływ na badania laboratoryjne
- Interakcje leku Madinette z alkoholem
- Tabela interakcji leku Madinette
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
W przypadku leku Madinette, który zawiera 0,03 mg etynyloestradiolu i 2 mg chlormadynonu octanu, należy zwrócić szczególną uwagę na możliwe interakcje z innymi równocześnie stosowanymi lekami. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis interakcji farmakodynamicznych, farmakokinetycznych oraz wpływ na badania laboratoryjne.1
Interakcje farmakodynamiczne
Leki przeciwwirusowe stosowane w leczeniu HCV wykazują istotne interakcje z lekiem Madinette. Badania kliniczne wykazały, że u pacjentek leczonych z powodu zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu C produktami zawierającymi ombitaswir z parytaprewirem i rytonawirem oraz dazabuwir z rybawiryną lub bez, występuje znaczące zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT) – ponad pięciokrotnie przekraczające górną granicę normy. Podobny efekt zaobserwowano u pacjentek przyjmujących glekaprewir z pibrentaswirem lub sofosbuwir z welpataswirem i woksylaprewirem.2
W związku z tym, przed rozpoczęciem terapii wymienionymi lekami przeciwwirusowymi, pacjentki stosujące Madinette powinny przejść na alternatywne metody antykoncepcji (np. środki zawierające wyłącznie progestagen lub metody niehormonalne). Powrót do stosowania Madinette możliwy jest dopiero po upływie 2 tygodni od zakończenia leczenia przeciwwirusowego.3
Interakcje farmakokinetyczne
Szczególną uwagę należy zwrócić na leki indukujące enzymy mikrosomalne, które mogą istotnie zwiększać klirens hormonów płciowych zawartych w leku Madinette. Może to prowadzić do wystąpienia krwawienia śródcyklicznego i/lub obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej.4
Proces indukcji enzymatycznej może wystąpić już po kilku dniach leczenia, a maksymalny efekt osiąga zazwyczaj w ciągu kilku tygodni. Po zakończeniu terapii indukcja enzymatyczna może utrzymywać się przez około 4 tygodnie.5
Postępowanie w przypadku interakcji lekowych
W zależności od czasu trwania terapii lekiem wchodzącym w interakcje z Madinette, zaleca się następujące postępowanie:
Leczenie krótkotrwałe
Kobiety stosujące Madinette i jednocześnie przyjmujące leki indukujące enzymy powinny oprócz antykoncepcji hormonalnej stosować dodatkową metodę mechaniczną lub inną metodę antykoncepcyjną. Metodę mechaniczną należy stosować przez cały okres terapii lekiem indukującym enzymy oraz przez 28 dni po jej zakończeniu.6
Jeżeli jednoczesne leczenie lekiem wchodzącym w interakcje będzie kontynuowane po zakończeniu przyjmowania tabletek z aktualnego opakowania Madinette, należy od razu rozpocząć przyjmowanie tabletek z następnego opakowania, bez standardowej przerwy w stosowaniu.7
Leczenie długotrwałe
U kobiet długotrwale przyjmujących substancje indukujące enzymy zaleca się stosowanie innej, skutecznej, niehormonalnej metody antykoncepcji zamiast leku Madinette.8
Substancje wpływające na skuteczność leku Madinette
Poniżej przedstawiono leki i substancje, które mogą obniżać skuteczność antykoncepcyjną Madinette:
- Substancje zwiększające klirens hormonów (przez indukcję enzymatyczną): barbiturany, bosentan, karbamazepina, barbeksaklon, fenytoina, prymidon, modafinil, ryfampicyna, ryfabutyna, rytonawir, newirapina, efawirenz, a prawdopodobnie również felbamat, gryzeofulwina, oksykarbazepina, topiramat oraz produkty zawierające ziele dziurawca (Hypericum perforatum).9
- Leki wpływające na perystaltykę przewodu pokarmowego (np. metoklopramid) lub zaburzające wchłanianie (np. węgiel aktywny) mogą zmniejszać stężenie etynyloestradiolu w surowicy.10
Leki o zmiennym wpływie na skuteczność antykoncepcji
Szczególną grupę stanowią inhibitory proteazy HIV oraz nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy, w tym skojarzenia z inhibitorami HCV. Mogą one zarówno zwiększać, jak i zmniejszać stężenie estrogenu lub progestagenów w osoczu, co w niektórych przypadkach ma istotne znaczenie kliniczne.11
Przed zastosowaniem terapii skojarzonej należy każdorazowo zapoznać się z informacją o jednocześnie stosowanych lekach przeciwko HIV/HCV w celu identyfikacji potencjalnych interakcji. W razie wątpliwości, kobiety stosujące inhibitory proteazy lub nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy powinny dodatkowo stosować mechaniczną metodę antykoncepcji.12
Substancje zwiększające stężenie etynyloestradiolu
Poniższe substancje mogą zwiększać stężenie etynyloestradiolu w osoczu:
- Substancje hamujące sulfonację etynyloestradiolu w ścianie jelita, np. kwas askorbinowy lub paracetamol13
- Atorwastatyna (zwiększenie AUC etynyloestradiolu o 20%)14
- Substancje hamujące enzymy mikrosomalne wątroby, takie jak imidazolowe leki przeciwgrzybicze (np. flukonazol), indynawir lub troleandomycyna15
Wpływ leku Madinette na działanie innych leków
Madinette może wpływać na metabolizm innych substancji czynnych. Stężenia w osoczu i tkankach innych leków mogą ulec zmianie w następujący sposób:
- Zwiększenie stężenia w surowicy poprzez zahamowanie enzymów mikrosomalnych wątroby – dotyczy to takich substancji jak diazepam (i inne benzodiazepiny metabolizowane przez hydroksylację), cyklosporyna, teofilina i prednizolon16
- Zmniejszenie stężenia w surowicy poprzez indukcję glukuronizacji w wątrobie – dotyczy to np. lamotryginy, klofibratu, paracetamolu, morfiny i lorazepamu17
Istotny jest również wpływ na leki przeciwcukrzycowe. Zapotrzebowanie na insulinę oraz doustne leki przeciwcukrzycowe może ulec zmianie ze względu na wpływ leku Madinette na tolerancję glukozy.18
Powyższe informacje dotyczą również leków stosowanych w niedalekiej przeszłości. Zawsze należy się zapoznać z Charakterystyką Produktu Leczniczego przepisanego leku w celu zidentyfikowania potencjalnych interakcji z produktem Madinette.19
Wpływ na badania laboratoryjne
Stosowanie leku Madinette, podobnie jak innych steroidów antykoncepcyjnych, może wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych, w tym:
- Parametry biochemiczne czynności wątroby
- Parametry czynności tarczycy
- Parametry czynności nadnerczy i nerek
- Stężenia białek nośnikowych, np. globuliny wiążącej kortykosteroidy
- Stężenia frakcji lipidów/lipoprotein
- Parametry metabolizmu węglowodanów
- Wskaźniki krzepnięcia oraz fibrynolizy
Należy jednak zaznaczyć, że zmienione wyniki badań laboratoryjnych zazwyczaj pozostają w granicach wartości prawidłowych.20
Interakcje leku Madinette z alkoholem
Chociaż w dostępnych materiałach źródłowych brak jest bezpośrednich informacji o interakcjach leku Madinette z alkoholem, należy wziąć pod uwagę następujące aspekty medyczne:
Spożywanie alkoholu podczas stosowania złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych, takich jak Madinette, może mieć wpływ na ich metabolizm. Alkohol jest metabolizowany głównie w wątrobie, co może wpływać na enzymy odpowiedzialne również za metabolizm hormonów zawartych w leku Madinette.
Należy pamiętać, że alkohol może:
- Potencjalnie zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych
- W przypadku długotrwałego nadużywania alkoholu – indukować enzymy wątrobowe, co może teoretycznie zmniejszać skuteczność antykoncepcji
- Powodować nasilenie nudności lub wymiotów, co może zaburzyć wchłanianie składników aktywnych leku
Z medycznego punktu widzenia zaleca się ostrożność i umiar w spożywaniu alkoholu podczas stosowania złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych, w tym leku Madinette. W razie wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym.
Tabela interakcji leku Madinette
| Grupa leków/substancji | Przykłady | Rodzaj interakcji | Poziom ważności | Zalecane postępowanie |
|---|---|---|---|---|
| Leki przeciwwirusowe stosowane w terapii HCV | Ombitaswir/parytaprewir/rytonawir Dazabuwir Glekaprewir/pibrentaswir Sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir |
Znaczące zwiększenie aktywności AlAT (>5x GGN) | Wysoki – przeciwwskazanie | Zmiana metody antykoncepcji przed rozpoczęciem leczenia; powrót do Madinette możliwy po 2 tygodniach od zakończenia terapii |
| Induktory enzymów mikrosomalnych | Barbiturany, karbamazepina, fenytoina, prymidon, ryfampicyna, bosentan, modafinil | Zwiększenie klirensu hormonów, zmniejszenie skuteczności antykoncepcji | Wysoki | Krótkotrwale: dodatkowa metoda antykoncepcji mechanicznej Długotrwale: zmiana metody antykoncepcji |
| Leki stosowane w HIV | Rytonawir, newirapina, efawirenz | Zwiększenie klirensu hormonów | Wysoki | Dodatkowa metoda antykoncepcji mechanicznej |
| Leki przeciwgrzybicze | Flukonazol i inne imidazolowe leki przeciwgrzybicze | Zwiększenie stężenia etynyloestradiolu | Średni | Obserwacja pod kątem działań niepożądanych |
| Produkty ziołowe | Ziele dziurawca (Hypericum perforatum) | Indukcja enzymów, zmniejszenie skuteczności | Wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania |
| Leki wpływające na perystaltykę | Metoklopramid | Zmniejszenie wchłaniania etynyloestradiolu | Średni | Obserwacja |
| Absorbenty | Węgiel aktywny | Zmniejszenie wchłaniania etynyloestradiolu | Średni do wysokiego | Stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji |
| Leki przeciwdrgawkowe | Lamotrygina | Zmniejszenie stężenia lamotryginy w surowicy | Średni | Monitorowanie stężenia lamotryginy, ewentualna modyfikacja dawki |
| Leki przeciwbólowe | Paracetamol | Zwiększenie stężenia etynyloestradiolu (małe dawki) Zmniejszenie stężenia paracetamolu (duże dawki) |
Niski | Brak specjalnych zaleceń |
| Benzodiazepiny | Diazepam, lorazepam | Różne efekty: zwiększenie stężenia diazepamu, zmniejszenie stężenia lorazepamu | Niski do średniego | Monitorowanie efektu klinicznego |
| Leki przeciwcukrzycowe | Insulina, doustne leki hipoglikemizujące | Zmiana zapotrzebowania przez wpływ na tolerancję glukozy | Średni | Monitorowanie glikemii |
| Statyny | Atorwastatyna | Zwiększenie stężenia etynyloestradiolu (20%) | Niski | Brak specjalnych zaleceń |
| Alkohol | Etanol | Potencjalny wpływ na metabolizm wątrobowy | Niski do średniego | Umiar w spożywaniu |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania