Interakcje leku
Logest 0,075 mg + 0,02 mg
Produkt leczniczy Logest, zawierający 0,075 mg gestodenu i 0,02 mg etynyloestradiolu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy mikrosomalne (np. fenytoina, barbiturany, karbamazepina, ryfampicyna, gryzeofulwina, preparaty z dziurawca), które zwiększają klirens hormonów płciowych, co może prowadzić do krwawień międzymiesiączkowych i obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji podczas terapii i przez 28 dni po jej zakończeniu. Z kolei inhibitory enzymów CYP3A4 (np. itrakonazol, worykonazol, klarytromycyna, erytromycyna, werapamil, diltiazem, sok grejpfrutowy) mogą zwiększać stężenia hormonów, co wymaga monitorowania działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir z dazabuwirem, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir), które mogą powodować znaczne podwyższenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT >5x GGN), co wymusza zmianę metody antykoncepcji na niehormonalną lub zawierającą wyłącznie progestagen.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Podczas stosowania produktu leczniczego Logest (zawierającego 0,075 mg gestodenu i 0,02 mg etynyloestradiolu) należy zwrócić szczególną uwagę na możliwe interakcje z innymi jednocześnie stosowanymi produktami leczniczymi. Zaleca się zapoznanie z informacjami dotyczącymi wszystkich stosowanych jednocześnie leków w celu identyfikacji potencjalnych interakcji.1
Wpływ innych produktów leczniczych na działanie produktu leczniczego Logest
Szczególną uwagę należy zwrócić na leki indukujące enzymy mikrosomalne, które mogą zwiększać klirens hormonów płciowych. Konsekwencją takiej interakcji może być wystąpienie krwawień międzymiesiączkowych i/lub zmniejszenie skuteczności antykoncepcyjnej produktu Logest.2
Pacjentki stosujące którykolwiek z leków wymienionych poniżej powinny tymczasowo stosować, oprócz produktu Logest, dodatkową mechaniczną metodę antykoncepcji. Metoda ta powinna być stosowana podczas jednoczesnego przyjmowania produktów leczniczych oraz przez 28 dni po zakończeniu ich przyjmowania. Jeżeli okres stosowania mechanicznej metody antykoncepcji wykracza poza okres stosowania jednego opakowania Logest, należy rozpocząć kolejne opakowanie od razu po zakończeniu poprzedniego, bez robienia 7-dniowej przerwy.3
Produkty zmniejszające skuteczność antykoncepcyjną Logest
Do leków i substancji, które mogą wpływać na klirens złożonych doustnych produktów antykoncepcyjnych poprzez indukcję enzymów, zmniejszając tym samym ich skuteczność, należą:4
- Fenytoina – lek przeciwpadaczkowy
- Barbiturany – grupa leków działających uspokajająco i nasennie
- Prymidon – lek przeciwpadaczkowy
- Karbamazepina – lek przeciwpadaczkowy
- Ryfampicyna – antybiotyk stosowany w leczeniu gruźlicy
- Prawdopodobnie również okskarbazepina, topiramat, felbamat – leki przeciwpadaczkowe
- Gryzeofulwina – lek przeciwgrzybiczy
- Preparaty zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) – stosowane w leczeniu łagodnych i umiarkowanych stanów depresyjnych
Należy pamiętać, że indukcja enzymów może wystąpić już po kilku dniach leczenia, a maksymalna indukcja enzymów następuje w ciągu kilku tygodni. Po zakończeniu leczenia indukcja enzymów może się utrzymywać przez około 4 tygodnie.5
Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie produktu Logest z inhibitorami proteazy HIV/HCV oraz nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy, ponieważ mogą one zarówno zwiększać, jak i zmniejszać stężenie estrogenów lub progestagenów w osoczu. Zmiany te mogą mieć istotne znaczenie kliniczne.6
Produkty lecznicze zwiększające stężenie hormonów w Logest
Inhibitory enzymów mogą zmniejszać klirens złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych, co prowadzi do zwiększenia stężenia hormonów w osoczu. Do takich substancji należą:7
- Silne i umiarkowane inhibitory enzymu CYP3A4:
- Przeciwgrzybicze pochodne azolowe – np. itrakonazol, worykonazol, flukonazol
- Werapamil – lek stosowany w chorobach układu krążenia
- Makrolidy – np. klarytromycyna, erytromycyna (antybiotyki)
- Diltiazem – lek stosowany w chorobach układu krążenia
- Sok grejpfrutowy
Szczególnym przypadkiem jest etorykoksyb – jednoczesne stosowanie tego leku w dawkach 60 i 120 mg/dobę z produktami zawierającymi 0,035 mg etynyloestradiolu powoduje od 1,4 do 1,6-krotne zwiększenie stężenia etynyloestradiolu w osoczu.8
Wpływ produktu leczniczego Logest na działanie innych produktów leczniczych
Produkt Logest, podobnie jak inne doustne produkty antykoncepcyjne, może wpływać na metabolizm innych leków. Stężenie niektórych substancji w osoczu i tkankach może się zwiększać (np. cyklosporyna) lub zmniejszać (np. lamotrygina).9
Etynyloestradiol, który jest składnikiem produktu Logest, działa in vitro jako odwracalny inhibitor enzymów CYP2C19, CYP1A1 i CYP1A2, a także jako inhibitor CYP3A4/5, CYP2C8 i CYP2J2. W badaniach klinicznych wykazano, że podawanie hormonalnych środków antykoncepcyjnych zawierających etynyloestradiol powodowało jedynie niewielkie lub żadne zwiększenie stężenia substratów CYP3A4 (np. midazolamu). Natomiast stężenie substratów CYP1A2 może się zwiększać w stopniu niewielkim (np. teofiliny) lub umiarkowanym (np. melatoniny lub tyzanidyny).10
Interakcje farmakodynamiczne
Szczególne ryzyko interakcji farmakodynamicznych występuje podczas stosowania niektórych leków przeciwwirusowych w terapii zapalenia wątroby typu C. W badaniach klinicznych zaobserwowano, że u pacjentek leczonych jednocześnie:11
- Produktami leczniczymi zawierającymi ombitaswir z parytaprewirem i rytonawirem oraz dazabuwir z rybawiryną lub bez
- Produktami leczniczymi zawierającymi glekaprewir z pibrentaswirem
- Produktami leczniczymi zawierającymi sofosbuwir z welpataswirem i woksylaprewirem
występowało znacząco częściej zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT) do wartości ponad pięciokrotnie większych niż górna granica normy, gdy jednocześnie stosowano produkty zawierające etynyloestradiol (jak Logest).12
Z tego powodu pacjentki stosujące Logest muszą przejść na alternatywne metody antykoncepcji (np. środki antykoncepcyjne zawierające wyłącznie progestagen lub metody niehormonalne) przed rozpoczęciem leczenia wymienionymi wyżej połączeniami leków przeciwwirusowych. Powrót do stosowania produktu Logest jest możliwy około 2 tygodnie po zakończeniu terapii tymi lekami.13
Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych
Przyjmowanie produktu Logest, podobnie jak innych środków antykoncepcyjnych zawierających steroidy, może wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych, takich jak:14
- Biochemiczne parametry czynności wątroby
- Biochemiczne parametry czynności tarczycy
- Biochemiczne parametry czynności nadnerczy
- Biochemiczne parametry czynności nerek
- Stężenia białek osocza (nośnikowych), np. globuliny wiążącej kortykosteroidy
- Stężenia frakcji lipidów lub lipoprotein
- Parametry metabolizmu węglowodanów
- Parametry krzepnięcia i fibrynolizy
Warto jednak zaznaczyć, że zmienione wyniki badań laboratoryjnych zazwyczaj pozostają w granicach wartości prawidłowych, co oznacza, że klinicznie mogą nie mieć większego znaczenia.15
Interakcje produktu leczniczego Logest z alkoholem
Chociaż w dostępnej dokumentacji produktu leczniczego Logest nie ma bezpośrednich informacji dotyczących interakcji z alkoholem, należy pamiętać, że alkohol może potencjalnie wpływać na metabolizm hormonów zawartych w produkcie. Alkohol może indukować enzymy wątrobowe, co teoretycznie może prowadzić do zwiększonego metabolizmu hormonów steroidowych i zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej produktu.
Ponadto, spożywanie alkoholu może nasilać występowanie objawów niepożądanych produktu Logest, takich jak nudności, wymioty czy bóle głowy, a także zwiększać ryzyko przełomowych krwawień.
Z punktu widzenia praktyki klinicznej, należy poinformować pacjentki, że choć okazjonalne spożycie alkoholu w małych ilościach nie powinno znacząco wpływać na skuteczność produktu Logest, to jednak regularne i nadmierne spożywanie alkoholu jest niezalecane podczas stosowania hormonalnej antykoncepcji ze względu na potencjalny wpływ na metabolizm i skuteczność produktu.
Tabela interakcji produktu leczniczego Logest
| Grupa leków/substancji | Przykłady | Rodzaj interakcji | Skutek kliniczny | Poziom istotności | Postępowanie |
|---|---|---|---|---|---|
| Leki przeciwpadaczkowe | Fenytoina, barbiturany, prymidon, karbamazepina, okskarbazepina, topiramat, felbamat | Indukcja enzymów wątrobowych | Zmniejszenie stężenia hormonów i skuteczności antykoncepcyjnej | Wysoki | Dodatkowa metoda antykoncepcji podczas leczenia i przez 28 dni po zakończeniu |
| Antybiotyki | Ryfampicyna | Indukcja enzymów wątrobowych | Zmniejszenie stężenia hormonów i skuteczności antykoncepcyjnej | Wysoki | Dodatkowa metoda antykoncepcji podczas leczenia i przez 28 dni po zakończeniu |
| Leki przeciwgrzybicze | Gryzeofulwina | Indukcja enzymów wątrobowych | Zmniejszenie stężenia hormonów i skuteczności antykoncepcyjnej | Wysoki | Dodatkowa metoda antykoncepcji podczas leczenia i przez 28 dni po zakończeniu |
| Preparaty ziołowe | Ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) | Indukcja enzymów wątrobowych | Zmniejszenie stężenia hormonów i skuteczności antykoncepcyjnej | Wysoki | Dodatkowa metoda antykoncepcji podczas leczenia i przez 28 dni po zakończeniu |
| Leki przeciwgrzybicze (azole) | Itrakonazol, worykonazol, flukonazol | Inhibicja enzymów wątrobowych | Zwiększenie stężenia hormonów | Umiarkowany | Monitorowanie działań niepożądanych |
| Blokery kanału wapniowego | Werapamil, diltiazem | Inhibicja enzymów wątrobowych | Zwiększenie stężenia hormonów | Umiarkowany | Monitorowanie działań niepożądanych |
| Antybiotyki makrolidowe | Klarytromycyna, erytromycyna | Inhibicja enzymów wątrobowych | Zwiększenie stężenia hormonów | Umiarkowany | Monitorowanie działań niepożądanych |
| Produkty spożywcze | Sok grejpfrutowy | Inhibicja enzymów wątrobowych | Zwiększenie stężenia hormonów | Niski | Zazwyczaj bez znaczenia klinicznego |
| NLPZ | Etorykoksyb | Wpływ na metabolizm | Zwiększenie stężenia etynyloestradiolu (1,4-1,6 razy) | Niski | Zazwyczaj bez znaczenia klinicznego |
| Leki w terapii HCV | Ombitaswir/parytaprewir/rytonawir z dazabuwirem, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir | Interakcja farmakodynamiczna | Zwiększenie aktywności AlAT (>5x GGN) | Wysoki | Zmiana na alternatywną metodę antykoncepcji przed rozpoczęciem leczenia, powrót do Logest po 2 tygodniach od zakończenia terapii |
| Leki immunosupresyjne | Cyklosporyna | Zmniejszenie metabolizmu leku | Zwiększenie stężenia cyklosporyny | Umiarkowany | Monitorowanie stężenia cyklosporyny |
| Leki przeciwpadaczkowe | Lamotrygina | Zwiększenie metabolizmu leku | Zmniejszenie stężenia lamotryginy | Umiarkowany | Monitorowanie skuteczności terapii, ewentualna modyfikacja dawki |
| Metyloksantyny | Teofilina | Zmniejszenie metabolizmu leku | Niewielkie zwiększenie stężenia teofiliny | Niski | Zazwyczaj bez znaczenia klinicznego |
| Leki o działaniu centralnym | Melatonina, tyzanidyna | Zmniejszenie metabolizmu leku | Umiarkowane zwiększenie stężenia | Niski do umiarkowanego | Monitorowanie działania leków |
| Benzodiazepiny | Midazolam | Zmniejszenie metabolizmu leku | Niewielkie zwiększenie stężenia lub brak wpływu | Niski | Zazwyczaj bez znaczenia klinicznego |
| Alkohol | – | Potencjalna indukcja enzymów wątrobowych | Teoretycznie możliwe zmniejszenie skuteczności antykoncepcyjnej przy regularnym, nadmiernym spożyciu | Niski | Unikanie regularnego, nadmiernego spożycia |
GGN – górna granica normy; AlAT – aminotransferaza alaninowa; NLPZ – niesteroidowe leki przeciwzapalne; HCV – wirus zapalenia wątroby typu C
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania