Interakcje leku – Artilla 0,075 mg + 0,02 mg

Interakcje leku
Artilla 0,075 mg + 0,02 mg

Produkt leczniczy Artilla, zawierający etynyloestradiol, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy mikrosomalne, takie jak barbiturany, karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, a także niektóre leki przeciwwirusowe stosowane w terapii HIV (np. rytonawir, newirapina, efawirenz) oraz ziele dziurawca zwyczajnego, które zwiększają klirens hormonów płciowych, prowadząc do ryzyka krwawień śródcyklicznych i obniżenia skuteczności antykoncepcji. Indukcja enzymów może pojawić się już po kilku dniach terapii i utrzymywać się do 4 tygodni po jej zakończeniu. W przypadku krótkoterminowego stosowania leków indukujących enzymy zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu. Przy długotrwałym stosowaniu tych leków rekomenduje się wybór niehormonalnej metody antykoncepcji. Ponadto, inhibitory proteaz HIV i nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy mogą powodować zmienne zmiany stężeń estrogenów i progestagenów, co wymaga stosowania dodatkowej metody antykoncepcji.

Pobierz ChPL PDF Artilla – Tabletki drażowane – 0,075 mg + 0,02 mg

Wskazania

doustna antykoncepcja

Substancja czynna

Kategoria leku

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Pacjenci stosujący produkt leczniczy Artilla powinni być świadomi potencjalnych interakcji z innymi lekami, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną lub powodować nieoczekiwane efekty uboczne. Zaleca się zapoznanie się z informacjami dotyczącymi wszystkich jednocześnie stosowanych produktów leczniczych w celu identyfikacji możliwych interakcji.¹

Wpływ innych produktów leczniczych na działanie produktu leczniczego Artilla

Szczególnie istotne są interakcje z lekami indukującymi enzymy mikrosomalne, które mogą skutkować zwiększonym klirensem hormonów płciowych. Konsekwencją tego mogą być krwawienia śródcykliczne i/lub zmniejszona skuteczność antykoncepcyjna.²

Mechanizm i czas trwania indukcji enzymów

Indukcja enzymów może nastąpić już po kilku dniach od rozpoczęcia leczenia preparatem indukującym enzymy, osiągając maksymalny poziom zazwyczaj w ciągu kilku tygodni. Po zakończeniu terapii efekt indukcji może utrzymywać się przez około 4 tygodnie.³

Postępowanie w przypadku stosowania leków wchodzących w interakcje

Leczenie krótkoterminowe: Pacjentki przyjmujące tymczasowo leki indukujące enzymy powinny stosować dodatkową metodę antykoncepcji mechanicznej równolegle z produktem Artilla. Dodatkowa metoda antykoncepcji musi być stosowana przez cały okres terapii lekiem indukującym enzymy oraz przez 28 dni po jej zakończeniu.⁴

Jeżeli leczenie lekiem indukującym enzymy trwa dłużej niż przyjmowanie tabletek z bieżącego opakowania preparatu Artilla, należy rozpocząć następne opakowanie bez standardowej przerwy w przyjmowaniu tabletek.⁵

Leczenie długoterminowe: W przypadku długotrwałego stosowania produktów leczniczych indukujących enzymy zaleca się wybór innej, odpowiedniej niehormonalnej metody antykoncepcji.⁶

Kategorie leków wchodzących w interakcje z produktem Artilla

Kategoria interakcji	Substancje czynne	Mechanizm interakcji	Poziom istotności klinicznej	Zalecane postępowanie
Leki zwiększające klirens złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych	Barbiturany, bosentan, karbamazepina, fenytoina, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, newirapina, efawirenz, felbamat, gryzeofulwina, okskarbamazepina, topiramat, ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)	Indukcja enzymów wątrobowych prowadząca do zwiększonego metabolizmu hormonów	Wysoki – może prowadzić do nieskuteczności antykoncepcji	Dodatkowa metoda antykoncepcji podczas leczenia i przez 28 dni po jego zakończeniu
Leki o zróżnicowanym wpływie na klirens złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych	Kombinacje inhibitorów proteaz HIV i nienukleozydowych inhibitorów odwrotnej transkryptazy, inhibitory HCV	Zarówno zwiększenie, jak i zmniejszenie stężenia estrogenów lub progestagenów w osoczu	Średni do wysokiego – zależny od konkretnego leku	Dodatkowa, mechaniczna metoda antykoncepcji
Leki zmniejszające klirens złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych	Silne inhibitory CYP3A4, etorykoksyb (60-120 mg/dobę)	Inhibicja enzymów prowadząca do zwiększenia stężenia hormonów	Niski do średniego	Obserwacja pod kątem potencjalnych działań niepożądanych
Leki przeciwwirusowe stosowane w leczeniu WZW typu C	Ombitaswir z parytaprewirem i rytonawirem, dazabuwir z rybawiryna lub bez, glekaprevir z pibrentaswirem, sofosbuwir z welpataswirem i woksylaprewirem	Zwiększenie aktywności AlAT powyżej 5× górnej granicy normy	Bardzo wysoki – przeciwwskazane jednoczesne stosowanie	Zastosowanie alternatywnej metody antykoncepcji przed terapią, powrót do Artilla możliwy po 2 tygodniach od zakończenia leczenia

Produkty lecznicze, które zwiększają klirens złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych (poprzez indukcję enzymów) zmniejszają ich skuteczność. Do tej grupy należą: barbiturany, bosentan, karbamazepina, fenytoina, prymidon, ryfampicyna oraz leki stosowane w leczeniu zakażeń wirusem HIV (rytonawir, newirapina, efawirenz). Podobny efekt mogą wykazywać także felbamat, gryzeofulwina, okskarbamazepina, topiramat oraz produkty ziołowe zawierające ziele dziurawca zwyczajnego.⁷

Podczas jednoczesnego stosowania ze złożonymi doustnymi środkami antykoncepcyjnymi, wiele skojarzeń inhibitorów proteaz HIV z nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy, włączając skojarzenia z inhibitorami HCV, może wywierać zróżnicowany wpływ na klirens hormonów – zarówno zwiększać, jak i zmniejszać stężenie estrogenów lub progestagenów w osoczu. W niektórych przypadkach zmiany te mogą mieć istotne znaczenie kliniczne.⁸

W przypadku stosowania terapii inhibitorami proteazy lub nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy należy zapoznać się z informacjami dotyczącymi tych produktów oraz uwzględnić możliwe interakcje. W razie wątpliwości zaleca się stosowanie dodatkowej, mechanicznej metody antykoncepcji.⁹

Znaczenie kliniczne potencjalnych interakcji z inhibitorami enzymów nie zostało w pełni poznane. Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 może prowadzić do zwiększenia stężenia estrogenów, progestagenów lub obu tych substancji w osoczu. Przykładowo, etorykoksyb w dawkach 60-120 mg/dobę przyjmowany jednocześnie ze złożoną antykoncepcją doustną zawierającą 0,035 mg etynyloestradiolu powodował 1,4-1,6-krotne zwiększenie stężenia etynyloestradiolu w osoczu.¹⁰

Wpływ produktu leczniczego Artilla na inne produkty lecznicze

Doustne środki antykoncepcyjne, w tym Artilla, mogą wpływać na metabolizm innych substancji czynnych. Mogą one zarówno zwiększać stężenia osoczowe i tkankowe niektórych leków (np. cyklosporyny), jak i je zmniejszać (np. lamotryginy).¹¹

Dane kliniczne wskazują, że etynyloestradiol, składnik produktu Artilla, spowalnia klirens substratów CYP1A2, prowadząc do niewielkiego (np. teofilina) lub umiarkowanego (np. tizanidyna) zwiększenia ich stężenia w osoczu.¹²

Interakcje farmakodynamiczne

Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu C (HCV). Badania kliniczne wykazały, że u pacjentek przyjmujących produkty zawierające etynyloestradiol (takie jak Artilla) podczas leczenia:

ombitaswirem z parytaprewirem i rytonawirem oraz dazabuwirem z rybawiryna lub bez
glekaprewirem z pibrentaswirem
sofosbuwirem z welpataswirem i woksylaprewirem

znacząco częściej występuje zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT) do wartości ponad pięciokrotnie większych niż górna granica normy.¹³

Z tego powodu pacjentki stosujące produkt leczniczy Artilla, które mają rozpocząć terapię wymienionymi wyżej kombinacjami leków przeciwwirusowych, muszą zastosować alternatywną metodę antykoncepcji (np. antykoncepcję zawierającą wyłącznie progestagen lub metody niehormonalne). Stosowanie produktu Artilla można wznowić po upływie 2 tygodni od zakończenia leczenia tymi kombinacjami leków przeciwwirusowych.¹⁴

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

Antykoncepcja hormonalna, w tym Artilla, może wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych, takich jak:

parametry biochemiczne czynności wątroby
parametry czynności tarczycy
parametry czynności nadnerczy i nerek
osoczowe stężenia białek nośnikowych (np. globuliny wiążącej kortykosteroidy)
frakcje lipidowe/lipoproteinowe osocza
parametry metabolizmu węglowodanów
parametry układu krzepnięcia i fibrynolizy

Zmienione wyniki badań laboratoryjnych u pacjentek stosujących Artilla zazwyczaj pozostają w granicach wartości prawidłowych.¹⁵

Interakcje produktu leczniczego Artilla z alkoholem

Chociaż nie wykazano bezpośrednich interakcji farmakodynamicznych ani farmakokinetycznych między produktem Artilla a alkoholem, należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania. Alkohol może potencjalnie wpływać na wchłanianie i metabolizm hormonów stosowanych w tabletce antykoncepcyjnej, co teoretycznie mogłoby zmniejszyć jej skuteczność.

Pacjentki należy poinformować, że spożywanie alkoholu w dużych ilościach może potencjalnie zwiększać ryzyko niektórych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem hormonalnych środków antykoncepcyjnych, takich jak:

Zaburzenia funkcji wątroby – alkohol i estrogeny są metabolizowane w wątrobie, co może zwiększać obciążenie tego narządu
Potencjalne zwiększenie ryzyka chorób zakrzepowo-zatorowych – alkohol może wpływać na czynniki krzepnięcia
Wymioty i biegunka po spożyciu dużych ilości alkoholu – mogą wpływać na wchłanianie hormonu i potencjalnie zmniejszać skuteczność antykoncepcyjną

Biorąc pod uwagę powyższe, zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu podczas stosowania produktu leczniczego Artilla. W przypadku okazjonalnego, umiarkowanego spożywania alkoholu nie są konieczne dodatkowe środki ostrożności dotyczące metody antykoncepcji.

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.