Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Przy kwalifikacji pacjentki do terapii produktem leczniczym Vibin istotne jest przeprowadzenie analizy potencjalnych interakcji z innymi przyjmowanymi produktami leczniczymi. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę interakcji farmakodynamicznych oraz farmakokinetycznych, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną, bezpieczeństwo terapii oraz właściwości innych równocześnie stosowanych leków.¹

Interakcje farmakodynamiczne

Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie produktu leczniczego Vibin z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu C. Badania kliniczne wykazały znacząco częstsze występowanie zwiększonej aktywności aminotransferaz (AlAT) do wartości przekraczających pięciokrotnie górną granicę normy u pacjentek otrzymujących produkty zawierające etynyloestradiol podczas równoczesnego leczenia:²

• ombitaswirem z parytaprewirem i rytonawirem oraz dazabuwirem z rybawiryną lub bez
• glekaprewirem z pibrentaswirem
• sofosbuwirem z welpataswirem i woksylaprewirem

W przypadku konieczności zastosowania powyższych schematów terapeutycznych, pacjentka przyjmująca produkt leczniczy Vibin musi zmienić metodę antykoncepcji na alternatywną (np. antykoncepcja zawierająca wyłącznie progestagen lub metody niehormonalne) przed rozpoczęciem leczenia przeciwwirusowego. Powrót do stosowania produktu leczniczego Vibin możliwy jest dopiero po upływie 2 tygodni od zakończenia terapii przeciwwirusowej HCV.³

Ze względu na zawartość drospirenonu, który wykazuje działanie antagonistyczne wobec aldosteronu, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z lekami wpływającymi na stężenie potasu w surowicy. Nie wykazano istotnego wpływu na stężenie potasu podczas jednoczesnego stosowania drospirenonu oraz inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACEI) lub niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) u pacjentek z prawidłową funkcją nerek. Jednakże brak jest wystarczających danych dotyczących interakcji produktu leczniczego Vibin z antagonistami aldosteronu lub moczopędnymi produktami leczniczymi oszczędzającymi potas. W takich przypadkach zaleca się monitorowanie stężenia potasu w surowicy, szczególnie podczas pierwszego cyklu leczenia.⁴

Interakcje farmakokinetyczne

Wpływ innych produktów leczniczych na działanie produktu Vibin

Szczególnie istotne klinicznie są interakcje z lekami indukującymi enzymy mikrosomalne, które mogą prowadzić do zwiększenia klirensu hormonów płciowych. Skutkiem takiej interakcji może być krwawienie śródcykliczne i/lub zmniejszenie skuteczności antykoncepcyjnej produktu Vibin.⁵

Indukcja enzymów może wystąpić już po kilku dniach leczenia, jednak maksymalny efekt obserwuje się zazwyczaj w ciągu kilku tygodni. Po zakończeniu terapii lekiem indukującym enzymy, indukcja enzymatyczna może utrzymywać się przez około 4 tygodnie.⁶

Zalecenia dotyczące postępowania w przypadku stosowania leków indukujących enzymy:

Leczenie krótkoterminowe: Kobiety leczone produktami indukującymi enzymy mikrosomalne powinny stosować dodatkową metodę antykoncepcji mechanicznej lub inną metodę antykoncepcji równocześnie z produktem Vibin. Dodatkowe zabezpieczenie antykoncepcyjne powinno być stosowane przez cały okres terapii oraz przez 28 dni po jej zakończeniu. Jeżeli leczenie produktem indukującym enzymy trwa dłużej niż cykl przyjmowania tabletek aktywnych z bieżącego opakowania, należy pominąć tabletki placebo i od razu rozpocząć przyjmowanie tabletek z kolejnego opakowania.⁷

Leczenie długoterminowe: U kobiet długotrwale przyjmujących produkty lecznicze indukujące enzymy wątrobowe zaleca się stosowanie innej skutecznej, niehormonalnej metody zapobiegania ciąży.⁸

Produkty wpływające na klirens doustnych produktów antykoncepcyjnych

W piśmiennictwie opisano następujące grupy leków wchodzących w interakcje z produktem Vibin:⁹

1. Produkty lecznicze zwiększające klirens doustnych produktów antykoncepcyjnych (zmniejszające skuteczność poprzez indukcję enzymów):
   • barbiturany
   • bosentan
   • karbamazepina
   • fenytoina
   • prymidon
   • ryfampicyna
   • produkty lecznicze stosowane w leczeniu zakażeń wirusem HIV (rytonawir, newirapina, efawirenz)
   • prawdopodobnie także: felbamat, gryzeofulwina, okskarbazepina, topiramat
   • produkty ziołowe zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)

¹⁰

Równoczesne stosowanie doustnych produktów antykoncepcyjnych z inhibitorami proteazy HIV i nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy, włączając połączenie z inhibitorami HCV, może zwiększać lub zmniejszać stężenie estrogenów lub progestagenów w osoczu. W niektórych przypadkach zmiany te mogą mieć znaczenie kliniczne.¹¹

Produkty zmniejszające klirens złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych

Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 może zwiększać stężenie estrogenu lub progestagenu lub obu substancji w osoczu. W wielodawkowym badaniu z zastosowaniem połączenia drospirenonu (3 mg na dobę) i etynyloestradiolu (0,02 mg na dobę) dodanie silnego inhibitora CYP3A4 – ketokonazolu przez 10 dni spowodowało wzrost AUC (0-24h) drospirenonu i etynyloestradiolu odpowiednio 2,7- i 1,4-krotnie.¹²

Wykazano także, że etorykoksyb w dawce 60 do 120 mg na dobę, podawany równocześnie ze złożoną antykoncepcją doustną zawierającą 0,035 mg etynyloestradiolu, spowodował zwiększenie stężenia etynyloestradiolu w osoczu od 1,4- do 1,6-krotnie.¹³

Należy zwrócić uwagę, że główne metabolity drospirenonu w ludzkim osoczu są wytwarzane bez udziału układu enzymatycznego cytochromu P450. Istnieje zatem ograniczone prawdopodobieństwo, że inhibitory tego układu enzymatycznego wpływają na metabolizm drospirenonu.¹⁴

Wpływ produktu Vibin na działanie innych produktów leczniczych

Doustne produkty antykoncepcyjne mogą wpływać na metabolizm innych substancji czynnych. Stężenia osoczowe jak i tkankowe mogą zarówno zwiększyć się (np. cyklosporyny) jak i ulec zmniejszeniu (np. lamotrygina).¹⁵

Na podstawie badań interakcji in vivo w grupie ochotniczek leczonych omeprazolem, symwastatyną oraz midazolamem jako substratami markerowymi stwierdzono, że klinicznie istotny wpływ drospirenonu w dawce 3 mg na przemiany metaboliczne innych substancji aktywnych szlakiem cytochromu P450 jest mało prawdopodobny.¹⁶

Dane kliniczne sugerują, że etynyloestradiol spowalnia klirens substratów CYP1A2, co prowadzi do niewielkiego (np. teofilina) lub umiarkowanego (np. tizanidyna) zwiększenia ich stężenia w osoczu.¹⁷

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

Steroidowe produkty antykoncepcyjne mogą wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych, między innymi:¹⁸

• parametrów biochemicznych czynności wątroby
• parametrów czynności tarczycy
• parametrów czynności nadnerczy
• parametrów czynności nerek
• stężenia osoczowego białek nośnikowych (np. globuliny wiążącej kortykosteroidy)
• stężenia frakcji lipidów lub lipoprotein
• parametrów metabolizmu węglowodanów
• wskaźników krzepnięcia oraz fibrynolizy

Zmienione wyniki badań laboratoryjnych zazwyczaj pozostają w granicach wartości prawidłowych. Drospirenon zawarta w produkcie Vibin wywołuje zwiększenie aktywności reninowej osocza oraz, dzięki niewielkiemu działaniu antagonistycznemu wobec mineralokortykosteroidów, zwiększenie stężenia aldosteronu.¹⁹

Interakcje z alkoholem

Chociaż w dostępnej dokumentacji produktu leczniczego Vibin nie opisano bezpośrednio interakcji z alkoholem, należy zwrócić uwagę na potencjalne konsekwencje jednoczesnego spożywania alkoholu podczas stosowania doustnej antykoncepcji hormonalnej.

Spożywanie alkoholu może potencjalnie wpływać na metabolizm składników doustnych środków antykoncepcyjnych poprzez oddziaływanie na enzymy wątrobowe. Alkohol w wysokich dawkach może okresowo indukować enzymy CYP, co mogłoby teoretycznie obniżać stężenia hormonów, jednak dostępne dowody naukowe nie potwierdzają klinicznie istotnego wpływu na skuteczność antykoncepcyjną.

Alkohol może również nasilać działania niepożądane ze strony układu pokarmowego, a długotrwałe nadużywanie alkoholu może prowadzić do uszkodzenia wątroby, co z kolei mogłoby wpłynąć na metabolizm hormonów steroidowych.

Istotnym aspektem jest również wpływ alkoholu na zachowania seksualne i zmniejszoną kontrolę, co może prowadzić do nieprawidłowego stosowania antykoncepcji (np. pominięcie dawki).

W związku z powyższym zaleca się umiar w spożywaniu alkoholu podczas stosowania preparatu Vibin oraz szczególną ostrożność w przypadku przyjmowania alkoholu w większych ilościach.

Tabela interakcji