Specjalne ostrzeżenia
Osaver HCT

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Osaver HCT

Produkt leczniczy Osaver HCT, zawierający olmesartan medoksomil w połączeniu z hydrochlorotiazydem, wymaga szczególnej uwagi klinicznej w określonych grupach pacjentów oraz w przypadku współistniejących chorób. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące stosowania leku, które powinny być uwzględnione podczas terapii.¹

Zaburzenia objętości wewnątrznaczyniowej i równowagi elektrolitowej

Niedobór objętości płynów w krążeniu może prowadzić do objawowego niedociśnienia, szczególnie po zastosowaniu pierwszej dawki leku. Pacjenci z niedoborem objętości płynów i/lub obniżonym stężeniem sodu (spowodowanym intensywnym leczeniem moczopędnym, dietą z ograniczeniem soli, biegunką lub wymiotami) powinni mieć wyrównane te zaburzenia przed rozpoczęciem terapii produktem Osaver HCT.²

Wpływ na układ renina-angiotensyna-aldosteron

U pacjentów, których napięcie mięśni naczyń krwionośnych i czynność nerek zależą głównie od aktywności układu renina-angiotensyna-aldosteron (np. pacjenci z ciężką zastoinową niewydolnością serca lub chorobami nerek, w tym ze zwężeniem tętnicy nerkowej), leczenie produktami wpływającymi na ten układ może powodować ostre niedociśnienie tętnicze, azotemię, oligurię lub rzadziej ostrą niewydolność nerek.³

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) nie jest zalecana ze względu na zwiększone ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii oraz zaburzeń czynności nerek. Jednoczesne stosowanie inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE), antagonistów receptora angiotensyny II (AIIRA) lub aliskirenu powinno być prowadzone wyłącznie pod nadzorem specjalisty z regularnym monitorowaniem czynności nerek, stężenia elektrolitów oraz ciśnienia krwi. U pacjentów z nefropatią cukrzycową nie należy stosować jednocześnie inhibitorów ACE oraz antagonistów receptora angiotensyny II.⁴

Zaburzenia naczyniowo-nerkowe

Pacjenci z obustronnym zwężeniem tętnicy nerkowej lub zwężeniem tętnicy jedynej czynnej nerki znajdują się w grupie zwiększonego ryzyka ciężkiego niedociśnienia oraz niewydolności nerek podczas stosowania leków wpływających na układ renina-angiotensyna-aldosteron.⁵

Zaburzenia czynności nerek i stan po przeszczepieniu nerki

Produkt leczniczy Osaver HCT jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min). U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 30-60 ml/min) maksymalna dawka olmesartanu medoksomilu powinna wynosić 20 mg na dobę. W związku z tym dawki Osaver HCT 20 mg + 12,5 mg lub 20 mg + 25 mg należy stosować w tej grupie pacjentów z zachowaniem szczególnej ostrożności.⁶

Konieczne jest okresowe monitorowanie stężenia potasu, kreatyniny i kwasu moczowego w surowicy. Tiazydowe leki moczopędne mogą powodować azotemię u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. W przypadku nasilania się zaburzeń czynności nerek, należy rozważyć odstawienie leku moczopędnego.⁷

Produkt leczniczy Osaver HCT w dawkach 40 mg + 12,5 mg lub 40 mg + 25 mg jest przeciwwskazany we wszystkich stadiach zaburzeń czynności nerek. Brak jest doświadczeń dotyczących leczenia skojarzonego olmesartanem medoksomilem z hydrochlorotiazydem u pacjentów po niedawno przebytym przeszczepieniu nerki.⁸

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby maksymalna dawka olmesartanu medoksomilu wynosi 20 mg na dobę. Tiazydowe leki moczopędne mogą powodować niewielkie zmiany równowagi płynów i elektrolitów, które mogą sprzyjać wystąpieniu śpiączki wątrobowej u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub postępującą chorobą wątroby.⁹

Przeciwwskazania związane z zaburzeniami czynności wątroby obejmują:

• Osaver HCT 20 mg + 12,5 mg lub 20 mg + 25 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby.¹⁰
• Osaver HCT 40 mg + 12,5 mg lub 40 mg + 25 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z umiarkowanymi oraz ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby.¹¹
• Lek należy stosować z zachowaniem ostrożności u pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby.¹²

Produkt leczniczy Osaver HCT jest przeciwwskazany u pacjentów z cholestazą i niedrożnością dróg żółciowych.¹³

Szczególne grupy pacjentów kardiologicznych

U pacjentów ze zwężeniem zastawki aorty lub zastawki dwudzielnej oraz u pacjentów z kardiomiopatią przerostową ze zwężeniem drogi odpływu należy zachować szczególną ostrożność, podobnie jak w przypadku innych leków rozszerzających naczynia krwionośne.¹⁴

Pierwotny aldosteronizm

Pacjenci z pierwotnym aldosteronizmem zazwyczaj nie reagują na leczenie lekami przeciwnadciśnieniowymi działającymi poprzez hamowanie układu renina-angiotensyna. Dlatego też nie zaleca się stosowania produktu leczniczego Osaver HCT u tych pacjentów.¹⁵

Wpływ na metabolizm i układ wewnątrzwydzielniczy

Tolerancja glukozy: Leczenie tiazydowymi lekami moczopędnymi może prowadzić do pogorszenia tolerancji glukozy. U pacjentów z cukrzycą może być konieczne dostosowanie dawki insuliny lub doustnych leków przeciwcukrzycowych. Ponadto, utajona cukrzyca może przejść w cukrzycę jawną podczas leczenia tiazydowymi lekami moczopędnymi.¹⁶

Profil lipidowy: Stosowanie tiazydowych leków moczopędnych może prowadzić do zwiększenia stężenia cholesterolu i triglicerydów.¹⁷

Hiperurykemia i dna moczanowa: U niektórych pacjentów leczonych tiazydowymi lekami moczopędnymi może wystąpić hiperurykemia lub dna moczanowa.¹⁸

Nieczerniakowe nowotwory złośliwe skóry

W badaniach epidemiologicznych stwierdzono zwiększenie ryzyka nieczerniakowych nowotworów złośliwych skóry (NMSC) – raka podstawnokomórkowego (BCC) i raka kolczystokomórkowego (SCC) – przy zwiększającym się łącznym narażeniu organizmu na hydrochlorotiazyd. Mechanizm rozwoju NMSC może być związany z właściwościami fotouczulającymi hydrochlorotiazydu.¹⁹

Pacjentów przyjmujących hydrochlorotiazyd należy poinformować o ryzyku NMSC i zalecić:

• Regularne sprawdzanie, czy na skórze nie pojawiły się nowe zmiany
• Szybki kontakt z lekarzem w przypadku stwierdzenia jakichkolwiek podejrzanych zmian skórnych
• Ograniczanie narażania się na działanie światła słonecznego i promieniowania UV
• Stosowanie odpowiedniej ochrony przeciwsłonecznej, jeśli narażenie na światło słoneczne jest nieuniknione

Niepokojące zmiany skórne powinny być natychmiast badane z możliwością wykonania biopsji z oceną histologiczną. U osób, u których w przeszłości występowały NMSC, może być konieczne ponowne rozważenie stosowania hydrochlorotiazydu.²⁰

Zaburzenia elektrolitowe

U wszystkich pacjentów leczonych lekami moczopędnymi należy okresowo kontrolować stężenie elektrolitów w surowicy krwi. Tiazydy, w tym hydrochlorotiazyd, mogą prowadzić do zaburzeń równowagi wodnej lub elektrolitowej (hipokaliemia, hiponatremia i zasadowica hipochloremiczna).²¹

Objawy ostrzegające o zaburzeniach równowagi wodnej lub elektrolitowej obejmują:

• Suchość błony śluzowej jamy ustnej
• Pragnienie
• Osłabienie, letarg, senność
• Niepokój
• Ból lub kurcze mięśni, zmęczenie mięśni
• Niedociśnienie
• Skąpomocz
• Tachykardia
• Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty)

Największe ryzyko hipokaliemii dotyczy pacjentów z marskością wątroby, pacjentów z nasiloną diurezą, pacjentów otrzymujących drogą doustną niedostateczną ilość elektrolitów i pacjentów leczonych jednocześnie glikokortykosteroidami lub ACTH.²²

Z drugiej strony, zawartość olmesartanu medoksomilu w produkcie Osaver HCT może powodować hiperkaliemię, szczególnie w przypadku współistniejących zaburzeń czynności nerek, niewydolności serca i cukrzycy. Zaleca się regularne monitorowanie stężenia potasu w surowicy u pacjentów z grupy ryzyka.²³

Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania leków moczopędnych oszczędzających potas, suplementów potasu, zamienników soli zawierających potas lub innych leków mogących zwiększać stężenie potasu w osoczu (np. heparyny) z produktem Osaver HCT.²⁴

Wpływ na gospodarkę wapniowo-magnezową: Tiazydy mogą zmniejszać wydalanie wapnia z moczem, powodując przejściowe i niewielkie zwiększenie stężenia wapnia w surowicy krwi mimo braku rozpoznanych zaburzeń metabolizmu wapnia. Hiperkalcemia może świadczyć o ukrytej nadczynności przytarczyc – w takiej sytuacji należy przerwać leczenie tiazydami i przeprowadzić badanie czynności przytarczyc.²⁵

Tiazydy zwiększają wydalanie magnezu z moczem, co może prowadzić do hipomagnezemii. W czasie upałów u pacjentów ze skłonnością do obrzęków może wystąpić hiponatremia z rozcieńczenia.²⁶

Interakcje z litem

Podobnie jak w przypadku innych produktów leczniczych zawierających antagonistów receptora angiotensyny II i tiazyd w połączeniu, nie zaleca się jednoczesnego stosowania produktu leczniczego Osaver HCT oraz litu.²⁷

Enteropatia o typie celiakii

U pacjentów przyjmujących olmesartan medoksomil w bardzo rzadkich przypadkach odnotowano ciężką, przewlekłą biegunkę ze znacznym zmniejszeniem masy ciała, która może wystąpić w okresie od kilku miesięcy do kilku lat od rozpoczęcia leczenia. Jest ona prawdopodobnie spowodowana miejscową, opóźnioną reakcją nadwrażliwości. Biopsja jelit często wykazuje atrofię kosmków jelitowych u takich pacjentów.²⁸

Jeśli u pacjenta wystąpią takie objawy podczas leczenia olmesartanem medoksomilem, oraz w przypadku braku innych oczywistych przyczyn, należy natychmiast przerwać leczenie olmesartanem medoksomilem i nie należy go wznawiać. Jeśli biegunka nie ustąpi w ciągu tygodnia po przerwaniu leczenia, należy rozważyć konsultację specjalistyczną (np. u gastroenterologa).²⁹

Zaburzenia okulistyczne

Sulfonamidy i ich pochodne, w tym hydrochlorotiazyd, mogą powodować reakcję idiosynkratyczną prowadzącą do nadmiernego nagromadzenia płynu między naczyniówką a twardówką, ostrej krótkowzroczności i ostrej jaskry wtórnej z zamkniętym kątem przesączania. Objawy obejmują nagłe zmniejszenie ostrości widzenia lub ból oczu, które zwykle występują w ciągu kilku godzin lub tygodni od rozpoczęcia terapii.³⁰

Nieleczona ostra jaskra z zamkniętym kątem przesączania może prowadzić do trwałej utraty wzroku. Leczenie polega przede wszystkim na jak najszybszym zaprzestaniu stosowania leku. Jeśli nie udaje się opanować ciśnienia wewnątrzgałkowego, może być konieczne niezwłoczne leczenie chirurgiczne lub zachowawcze. Do czynników ryzyka rozwoju ostrej jaskry z zamkniętym kątem przesączania może należeć uczulenie na sulfonamidy lub penicylinę w wywiadzie.³¹

Różnice etniczne

Podobnie jak w przypadku innych antagonistów angiotensyny II, Osaver HCT może wykazywać słabsze działanie hipotensyjne u pacjentów rasy czarnej, prawdopodobnie z powodu częstszego występowania niskiej aktywności reniny u pacjentów rasy czarnej z nadciśnieniem.³²

Test antydopingowy

Hydrochlorotiazyd zawarty w produkcie leczniczym może dawać dodatni wynik testu antydopingowego.³³

Ciąża

Nie należy rozpoczynać leczenia antagonistami receptora angiotensyny II podczas ciąży. U pacjentek planujących ciążę należy zmienić leki przeciwnadciśnieniowe na leki o ustalonym profilu bezpieczeństwa w ciąży, chyba że terapia antagonistami receptora angiotensyny II jest niezbędna. W przypadku potwierdzenia ciąży, leczenie antagonistami receptora angiotensyny II należy natychmiast przerwać i zastosować terapię alternatywną, jeśli jest to konieczne.³⁴

Ostra toksyczność na układ oddechowy

Po przyjęciu hydrochlorotiazydu notowano bardzo rzadkie przypadki ostrej toksyczności na układ oddechowy, w tym zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS). Obrzęk płuc zazwyczaj rozwija się w ciągu kilku minut do kilku godzin po przyjęciu hydrochlorotiazydu. Początkowo objawy obejmują duszność, gorączkę, osłabioną czynność płuc i niedociśnienie tętnicze.³⁵

Jeśli podejrzewa się rozpoznanie ARDS, należy odstawić Osaver HCT i zastosować odpowiednie leczenie. Hydrochlorotiazydu nie należy podawać pacjentom, u których wcześniej po jego przyjęciu wystąpił ARDS.³⁶

Dodatkowe ostrzeżenia

U pacjentów z miażdżycą i chorobą niedokrwienną serca lub naczyń mózgowych istnieje ryzyko zawału mięśnia sercowego lub udaru w wyniku nadmiernego obniżenia ciśnienia krwi.³⁷

Reakcje nadwrażliwości na hydrochlorotiazyd mogą wystąpić u wszystkich pacjentów, ale są bardziej prawdopodobne u osób z alergią lub astmą oskrzelową w wywiadzie. Opisywano także zaostrzenie lub ujawnienie się układowego tocznia rumieniowatego podczas stosowania tiazydowych leków moczopędnych.³⁸

Informacje o substancjach pomocniczych

Produkt leczniczy Osaver HCT zawiera laktozę i nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy (typu Lapp) lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.³⁹

Zawartość laktozy w różnych dawkach Osaver HCT

⁴⁰