Działania niepożądane
Betafact 500 IU 500 j.m./fiolkę

Profil bezpieczeństwa leku BETAFACT

BETAFACT to produkt leczniczy zawierający ludzki IX czynnik krzepnięcia krwi, dostępny w dawkach 250 j.m., 500 j.m. oraz 1000 j.m., stosowany w leczeniu hemofilii B. Jak każdy lek, BETAFACT może powodować działania niepożądane, choć nie u każdego one występują. Znajomość możliwych działań niepożądanych jest istotna dla zapewnienia bezpiecznej farmakoterapii.¹

Reakcje nadwrażliwości i alergiczne

Jednym z najpoważniejszych zagrożeń związanych ze stosowaniem BETAFACT są reakcje nadwrażliwości lub reakcje alergiczne. Występują one rzadko, jednak mogą mieć poważny przebieg. Objawy tych reakcji mogą obejmować:²

• Obrzęk naczynioruchowy
• Uczucie pieczenia i kłucia w miejscu podania
• Dreszcze
• Nagłe zaczerwienienie twarzy
• Pokrzywkę uogólnioną
• Ból głowy
• Niedociśnienie
• Letarg
• Nudności
• Niepokój
• Tachykardię
• Uczucie ucisku w klatce piersiowej
• Mrowienie
• Wymioty
• Świszczący oddech

Szczególnie niepokojący jest fakt, że w niektórych przypadkach objawy te mogą progresować do ciężkiej reakcji anafilaktycznej, włącznie ze wstrząsem anafilaktycznym, który stanowi bezpośrednie zagrożenie życia. Co istotne, występowanie tych reakcji może być czasowo związane z wytworzeniem inhibitorów czynnika IX.³

Wytwarzanie inhibitorów czynnika IX

U pacjentów z hemofilią B może dojść do wytworzenia przeciwciał neutralizujących działanie czynnika IX, określanych jako inhibitory. Pojawienie się inhibitorów manifestuje się klinicznie niewystarczającą odpowiedzią na leczenie produktami zawierającymi czynnik IX. W takich przypadkach zaleca się, aby pacjent niezwłocznie skontaktował się z ośrodkiem leczenia hemofilii.⁴

W okresie po wprowadzeniu produktu leczniczego BETAFACT do obrotu, odnotowano dwa przypadki wytworzenia inhibitorów czynnika IX: jeden u pacjenta wcześniej nieleczonego oraz jeden u pacjenta, który był uprzednio leczony BETAFACT.⁵

Zespół nerczycowy

Opisano wystąpienie zespołu nerczycowego po próbie indukcji tolerancji immunologicznej u pacjentów z hemofilią B i obecnością inhibitorów czynnika IX, u których wcześniej wystąpiła reakcja alergiczna. Jest to poważne powikłanie, które wymaga ścisłego monitorowania funkcji nerek.⁶

Powikłania zakrzepowo-zatorowe

Przy stosowaniu produktów zawierających czynnik IX istnieje ryzyko wystąpienia powikłań zakrzepowo-zatorowych. Ryzyko to jest większe w przypadku preparatów o niższej czystości. W odniesieniu do produktów zawierających czynnik IX o niskiej czystości, opisywano przypadki:⁷

• Zawału mięśnia sercowego
• Zespołu rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC)
• Zakrzepicy żylnej
• Zatoru płucnego

BETAFACT jest produktem o wysokiej czystości, co sprawia, że ryzyko wystąpienia tych powikłań jest rzadkie.⁸

Obserwowane działania niepożądane w badaniach klinicznych

W trakcie badań klinicznych z zastosowaniem BETAFACT, odnotowano 17 różnych działań niepożądanych u 8 ze 109 (7,3%) leczonych pacjentów w całkowitym okresie 8054 dni ekspozycji. Większość z tych działań niepożądanych występowała rzadko.⁹

Bezpieczeństwo w grupach szczególnych

Wcześniej nieleczeni pacjenci: W jednym z badań klinicznych, BETAFACT został podany 11 wcześniej nieleczonym pacjentom, przez łączny okres 662 dni ekspozycji. Nie stwierdzono obecności inhibitorów. We wszystkich badaniach klinicznych żaden z 14 pacjentów (w tym 6 wcześniej nieleczonych) z ciężką hemofilią B (poziom czynnika IX < 1%) leczonych wyłącznie BETAFACT nie wytworzył inhibitora czynnika IX. Mediana liczby dni ekspozycji w momencie ostatniej wizyty kontrolnej wyniosła 63 dni (zakres od 5 do 205 dni), przy minimalnym okresie obserwacji wynoszącym 8 miesięcy.<sup data-drug="Betafact 500 IU" data-section="Działania niepożądane" title="W jednym z badań klinicznych, BETAFACT poddano 11 wcześniej nieleczonym pacjentom. Całkowity czas ekspozycji na BETAFACT wyniósł 662 dni. Nie odnotowano obecności jakichkolwiek inhibitorów. We wszystkich badaniach klinicznych, żaden z 14 pacjentów (w tym 6 wcześniej nieleczonych pacjentów) z ciężką hemofilią B (FIX – niedobór czynnika krzepnięcia IX 10

Dzieci i młodzież: Wśród 109 pacjentów, których dane dotyczące bezpieczeństwa były analizowane, 44 było w wieku poniżej 12 lat, w tym 24 nie miało ukończonych 6 lat w momencie pierwszego podania leku. Częstotliwość, rodzaje oraz nasilenie działań niepożądanych w grupie pediatrycznej nie różniły się od obserwowanych u dorosłych.¹¹

Tabela działań niepożądanych leku BETAFACT

Poniższa tabela przedstawia najistotniejsze działania niepożądane zgodne z klasyfikacją układów i narządów MedDRA.¹²

Częstotliwości oceniono na podstawie ekspozycji w ciągu doby według następującej konwencji: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000); bardzo rzadko (<1/10 000); nie znane (ocena nie jest możliwa na podstawie dostępnych danych).<sup data-drug="Betafact 500 IU" data-section="Działania niepożądane" title="Częstotliwości oceniono na podstawie ekspozycji w ciągu doby według poniższej konwencji: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000); bardzo rzadko (13

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 02-222 Warszawa, Al. Jerozolimskie 181C, tel. 22 4921 301, faks 22 4921309, e-mail: [email protected].¹⁴