Leki w grupie
„koncentraty czynnika IX”

Koncentraty czynnika IX to preparaty stosowane w leczeniu hemofilii B (nazywanej również chorobą Christmasa), rzadkiej wrodzonej skazy krwotocznej spowodowanej niedoborem czynnika IX. Działają poprzez uzupełnienie brakującego czynnika krzepnięcia, umożliwiając prawidłowe tworzenie skrzepu i zatrzymanie krwawienia. Koncentraty te są stosowane zarówno w leczeniu doraźnym krwawień, jak i w profilaktyce krwawień u pacjentów z ciężką postacią choroby.

Koncentraty czynnika IX dzielą się na dwie główne grupy: osoczopochodne (pdFIX) – otrzymywane z ludzkiego osocza oraz rekombinowane (rFIX) – wytwarzane metodami inżynierii genetycznej. Preparaty rekombinowane są całkowicie pozbawione ryzyka przeniesienia czynników zakaźnych, co stanowi ich istotną przewagę nad produktami osoczopochodnymi, choć współczesne metody inaktywacji wirusów sprawiły, że również koncentraty osoczopochodne są bardzo bezpieczne.

Do najważniejszych koncentratów czynnika IX dostępnych w Polsce należą: osoczopochodne preparaty jak Berinin® P (ludzki czynnik IX), Octanine F (ludzki czynnik IX) oraz rekombinowane jak Alprolix® (eftrenonakog alfa – czynnik IX z przedłużonym czasem działania), BeneFIX® (nonakog alfa), Idelvion® (albutrepenonakog alfa – czynnik IX połączony z albuminą) i Rixubis® (nonakog gamma).

Główną zaletą stosowania koncentratów czynnika IX jest możliwość skutecznego zapobiegania i leczenia epizodów krwawień, co znacząco poprawia jakość życia pacjentów z hemofilią B. Nowsze preparaty o przedłużonym czasie działania (jak Alprolix® czy Idelvion®) pozwalają na rzadsze podania przy zachowaniu skuteczności profilaktyki, co zwiększa komfort terapii i poprawia współpracę pacjentów.

Do największych zagrożeń związanych ze stosowaniem koncentratów czynnika IX należy rozwój inhibitorów (przeciwciał neutralizujących), które mogą znacznie zmniejszyć skuteczność terapii. Choć problem ten występuje rzadziej niż w przypadku hemofilii A, stanowi poważne wyzwanie terapeutyczne. Inne potencjalne działania niepożądane obejmują reakcje alergiczne (szczególnie przy pierwszych ekspozycjach), ryzyko powikłań zakrzepowych (zwłaszcza przy wysokich dawkach) oraz, w przypadku preparatów osoczopochodnych, teoretyczne ryzyko przeniesienia czynników zakaźnych.

W ostatnich latach wprowadzono również nowe podgrupy koncentratów czynnika IX, w tym preparaty o przedłużonym działaniu (EHL – Extended Half-Life), które dzięki różnym modyfikacjom (fuzji z fragmentem Fc immunoglobuliny, połączeniu z albuminą czy pegylacji) charakteryzują się dłuższym okresem półtrwania, co pozwala na zmniejszenie częstości podań przy zachowaniu skuteczności profilaktyki.

Lista leków w tej grupie

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl