Leki w grupie
„czynniki krzepnięcia”

Czynniki krzepnięcia to grupa białek osocza krwi odgrywających kluczową rolę w procesie hemostazy, czyli zatrzymania krwawienia. Uczestniczą w kaskadzie krzepnięcia, gdzie poprzez serię reakcji enzymatycznych przekształcają rozpuszczalny fibrynogen w nierozpuszczalną fibrynę, tworząc skrzep zatrzymujący krwawienie. Większość czynników krzepnięcia jest syntetyzowana w wątrobie, a niektóre z nich (II, VII, IX, X) wymagają witaminy K do prawidłowej syntezy.

Do najważniejszych czynników krzepnięcia należą: fibrynogen (czynnik I), protrombina (czynnik II), czynnik V, czynnik VII, czynnik VIII, czynnik IX, czynnik X, czynnik XI, czynnik XIII. Niedobory tych czynników prowadzą do zaburzeń krzepnięcia, takich jak hemofilia A (niedobór czynnika VIII) czy hemofilia B (niedobór czynnika IX).

Leki będące czynnikami krzepnięcia są stosowane w terapii zastępczej w przypadku wrodzonych lub nabytych niedoborów. Do najważniejszych preparatów należą: koncentrat czynnika VIII (m.in. Advate, Kogenate, Afstyla, Nuwiq), koncentrat czynnika IX (m.in. BeneFIX, Rixubis, Alprolix), koncentraty zespołu protrombiny (Prothromplex, Octaplex, Beriplex), rekombinowany czynnik VIIa (NovoSeven), koncentrat fibrynogenu (Haemocomplettan).

Największą zaletą stosowania preparatów czynników krzepnięcia jest możliwość skutecznego zapobiegania i leczenia krwawień u pacjentów z niedoborami. Współczesne rekombinowane preparaty czynników krzepnięcia o przedłużonym działaniu znacząco poprawiają jakość życia pacjentów z hemofilią, zmniejszając częstotliwość iniekcji oraz ryzyko wytworzenia inhibitorów.

Najpoważniejszym zagrożeniem związanym ze stosowaniem czynników krzepnięcia jest ryzyko wytworzenia alloprzeciwciał (inhibitorów) neutralizujących podawany czynnik, co znacząco utrudnia leczenie. Inne potencjalne niebezpieczeństwa to możliwość zakrzepicy przy przedawkowaniu oraz, w przypadku starszych preparatów otrzymywanych z osocza, ryzyko przeniesienia infekcji wirusowych (obecnie zminimalizowane dzięki zaawansowanym metodom inaktywacji wirusów).

Czynniki krzepnięcia można podzielić na kilka grup ze względu na pochodzenie i metodę produkcji: osoczopochodne (otrzymywane z ludzkiego osocza, np. Haemocomplettan, Octanate), rekombinowane (wytwarzane metodami inżynierii genetycznej, np. Advate, BeneFIX, NovoSeven), rekombinowane o przedłużonym działaniu (Elocta, Alprolix) oraz czynniki krzepnięcia omijające inhibitor (bypass agents), stosowane u pacjentów z inhibitorem (FEIBA, NovoSeven).

Lista leków w tej grupie

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl