Leki w grupie
„leki krwiopochodne”

Leki krwiopochodne to preparaty uzyskiwane z krwi ludzkiej, stosowane w leczeniu różnych zaburzeń hematologicznych, zaburzeń krzepnięcia i innych stanów wymagających uzupełnienia składników krwi. Ich działanie polega na uzupełnieniu brakujących elementów morfotycznych krwi lub czynników krzepnięcia, co pozwala na leczenie chorób związanych z ich niedoborem.

Do głównych grup leków krwiopochodnych zaliczamy: preparaty krwinek czerwonych (koncentrat krwinek czerwonych), preparaty krwinek białych (koncentrat granulocytarny), preparaty płytkowe (koncentrat krwinek płytkowych), osocze świeżo mrożone oraz koncentraty czynników krzepnięcia (np. czynnik VIII, czynnik IX).

Koncentraty czynników krzepnięcia są stosowane w leczeniu hemofilii i innych skaz krwotocznych. Najważniejsze z nich to: koncentrat czynnika VIII (Octanate, Advate, Kogenate), stosowany w hemofilii A, koncentrat czynnika IX (BeneFIX, Rixubis) w hemofilii B, oraz koncentrat zespołu protrombiny (Prothromplex, Octaplex) zawierający czynniki II, VII, IX i X.

Preparaty immunoglobulin (Octagam, Kiovig, Gammagard, Pentaglobin) uzyskiwane z osocza ludzkiego są stosowane w leczeniu niedoborów odporności, chorób autoimmunologicznych i infekcji. Albumina ludzka (Albunorm, Alburex, Flexbumin) jest używana przy hipoalbuminemii i w leczeniu wstrząsu.

Największą zaletą leków krwiopochodnych jest ich skuteczność w leczeniu stanów zagrażających życiu, takich jak masywne krwawienia, wstrząs, ciężkie niedobory odporności czy zaburzenia krzepnięcia. Pozwalają one na szybkie uzupełnienie brakujących składników krwi, co często ratuje życie pacjentom.

Stosowanie leków krwiopochodnych wiąże się jednak z ryzykiem wystąpienia poważnych działań niepożądanych. Główne niebezpieczeństwa to: ryzyko przeniesienia chorób zakaźnych (HIV, HBV, HCV), reakcje alergiczne i anafilaktyczne, ryzyko przeciążenia układu krążenia, hemoliza w przypadku niezgodności grup krwi, oraz rozwój inhibitorów czynników krzepnięcia u pacjentów z hemofilią. Pomimo zaawansowanych metod badania i oczyszczania produktów krwiopochodnych, ryzyko to wciąż istnieje.

W ostatnich latach coraz więcej czynników krzepnięcia jest produkowanych metodami rekombinowanymi (z wykorzystaniem inżynierii genetycznej), co eliminuje ryzyko przeniesienia czynników zakaźnych. Przykładami są rekombinowany czynnik VIII (Nuwiq, NovoEight) i czynnik IX (Alprolix, Idelvion), które stanowią alternatywę dla preparatów osoczopochodnych.