nadwrażliwość na jodowe środki kontrastowe
Nadwrażliwość na jodowe środki kontrastowe (JSK) stanowi istotny problem kliniczny w diagnostyce obrazowej. Reakcje nadwrażliwości mogą być typu alergicznego (immunologicznego) lub niealergicznego (nieimmunologicznego), przy czym te drugie występują znacznie częściej. Częstość występowania reakcji niepożądanych na JSK wynosi około 0,5-3% dla preparatów niskoosmolarnych.
Reakcje natychmiastowe występują w ciągu 1 godziny od podania środka i mogą obejmować objawy o różnym nasileniu – od łagodnych (pokrzywka, świąd) po ciężkie (obrzęk krtani, skurcz oskrzeli, wstrząs anafilaktyczny). Reakcje opóźnione pojawiają się po upływie godziny, najczęściej w ciągu 48-72 godzin, i mają zwykle charakter skórny. Szczególne ryzyko reakcji nadwrażliwości dotyczy pacjentów z wcześniejszymi reakcjami na JSK, astmą czy atopią.
W profilaktyce reakcji nadwrażliwości u pacjentów z grupy ryzyka stosuje się premedykację, obejmującą najczęściej kortykosteroidy i leki przeciwhistaminowe. Kluczowe znaczenie ma dokładny wywiad alergologiczny przed badaniem. W przypadku bezwzględnej konieczności wykonania badania z JSK u pacjenta z potwierdzoną nadwrażliwością, rozważa się zastosowanie alternatywnego środka kontrastowego lub odpowiedniej premedykacji. W nagłych reakcjach nadwrażliwości postępowanie jest zgodne z zasadami leczenia reakcji anafilaktycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Optiray 350 741 mg/ml (350 mg jodu/ml)
Optiray 350, zawierający 741 mg/ml jowersolu (odpowiadającego 350 mg/ml jodu elementarnego), jest środkiem kontrastowym stosowanym w diagnostyce obrazowej. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do jego stosowania są nadwrażliwość na jodowe środki kontrastowe, w tym jowersol oraz inne substancje pomocnicze preparatu, a także ujawniona nadczynność tarczycy, ze względu na ryzyko wywołania przełomu tarczycowego. Przed podaniem należy przeprowadzić szczegółowy wywiad alergologiczny, ocenić stan tarczycy oraz zweryfikować brak nadwrażliwości na składniki pomocnicze. Preparat charakteryzuje się osmolalnością 780 mOsm/kg oraz lepkością 14,3 mPa·s w 25°C i 9,0 mPa·s w 37°C, a jego roztwór powinien być przezroczysty, bezbarwny lub bladożółty, bez wytrąceń.
diagnostyka obrazowa, jod elementarny, jodowy środek kontrastowy, jowersol, lepkość, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na jodowe środki kontrastowe, osmolalność, przełom tarczycowy, reakcja alergiczna, roztwór do wstrzykiwań, środek kontrastowy, stabilność produktu, stan zagrożenia życia, substancja pomocnicza - Leksykon substancji czynnych
Jowersol – Przeciwwskazania stosowania
Jowersol, niejonowy środek kontrastowy zawierający jod, stosowany w preparatach Optiray (300, 320, 350), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na jodowe środki kontrastowe oraz na substancje pomocnicze zawarte w preparatach. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest również ujawniona nadczynność tarczycy, ze względu na ryzyko zaostrzenia objawów lub wywołania przełomu tarczycowego. Preparaty różnią się zawartością jodku jowersolu (636-741 mg/ml) i jodu elementarnego (300-350 mg/ml), co wpływa na osmolalność (645-780 mOsm/kg) oraz lepkość (5,5-9,0 mPa·s w 37°C), parametry istotne klinicznie, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek lub serca.
choroba autoimmunologiczna, choroba wieńcowa, diagnostyka obrazowa, dławica piersiowa, funkcja nerek, funkcja tarczycy, jodowy środek kontrastowy, jowersol, lepkość, miliPaskal sekunda, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na jodowe środki kontrastowe, nadwrażliwość na substancję pomocniczą, niejonowy środek kontrastowy, niewydolność serca, osmolalność, preparat Optiray, przełom tarczycowy, reakcja alergiczna na środek kontrastowy, reakcja anafilaktyczna, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia krzepnięcia