Przedawkowanie
Flixotide Dysk 100 mcg/dawkę inh.

Przedawkowanie flutykazonu propionianu, szczególnie w dawkach ≥1000 μg/dobę stosowanych przewlekle, może prowadzić do supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza oraz zahamowania czynności kory nadnerczy. W efekcie obserwuje się objawy takie jak hipoglikemia, zaburzenia świadomości, drgawki oraz ryzyko ostrego przełomu nadnerczowego, zwłaszcza u dzieci. Ostre przedawkowanie wziewne zwykle powoduje przemijające zahamowanie funkcji nadnerczy, które ustępuje samoistnie w ciągu kilku dni, natomiast przewlekłe stosowanie nadmiernych dawek wymaga ścisłego monitorowania klinicznego i laboratoryjnego, w tym oznaczenia stężenia kortyzolu w osoczu oraz oceny rezerwy nadnerczowej i poziomu glikemii.

Przedawkowanie leku Flixotide Dysk

Przedawkowanie flutykazonu propionianu, substancji czynnej zawartej w preparacie Flixotide Dysk, może prowadzić do szeregu poważnych konsekwencji zdrowotnych, które różnią się w zależności od czasu trwania ekspozycji na zbyt wysokie dawki leku. Kluczowe jest rozróżnienie między ostrym przedawkowaniem a przewlekłym stosowaniem zbyt wysokich dawek, gdyż manifestacja kliniczna oraz postępowanie w tych przypadkach różnią się istotnie.1

Ostre przedawkowanie

Wziewne zastosowanie flutykazonu propionianu w dawkach znacznie przekraczających zalecane może prowadzić do przemijającego zahamowania funkcjonowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Stan ten zwykle nie wymaga specjalnego postępowania terapeutycznego, ponieważ czynność nadnerczy samoczynnie powraca do normy w ciągu kilku dni. Weryfikacja tego stanu możliwa jest poprzez oznaczenie stężenia kortyzolu w osoczu pacjenta. W takich przypadkach zaleca się kontynuację leczenia wziewnym flutykazonu propionianem, jednak w dawkach odpowiednich do kontroli astmy.2

Przewlekłe przedawkowanie

Długotrwałe leczenie flutykazonem w dawkach przekraczających zarejestrowane może prowadzić do zahamowania czynności kory nadnerczy. Szczególnie narażoną grupą są dzieci, u których odnotowano bardzo rzadkie przypadki ostrego przełomu nadnerczowego przy przyjmowaniu ponadnormatywnych dawek flutykazonu propionianu (zwykle 1000 mikrogramów na dobę lub więcej) przez długi okres (kilka miesięcy lub lat).3

Czynniki wyzwalające ostry przełom nadnerczowy

Sytuacje, które potencjalnie mogą wyzwolić ostry przełom nadnerczowy u pacjentów z zahamowaną czynnością kory nadnerczy na skutek przewlekłego przedawkowania flutykazonu propionianu, obejmują:

  • Uraz – wszelkiego rodzaju urazy fizyczne mogą stanowić bodziec stresowy
  • Zabieg chirurgiczny – procedury inwazyjne są silnym stresorem dla organizmu
  • Zakażenie – zarówno bakteryjne jak i wirusowe
  • Szybkie zmniejszenie dawki leku – nagłe odstawienie lub zbyt szybka redukcja dawki glikokortykosteroidów

4

Objawy przedawkowania flutykazonu propionianu

Kliniczne konsekwencje przedawkowania flutykazonu propionianu związane są przede wszystkim z supresją osi podwzgórze-przysadka-nadnercza oraz manifestacją objawów przełomu nadnerczowego.5

Objaw przedawkowania Opis Mechanizm Dawka związana z ryzykiem
Hipoglikemia Obniżenie stężenia glukozy we krwi poniżej wartości prawidłowych, mogące prowadzić do zaburzeń funkcji ośrodkowego układu nerwowego Zaburzenie mechanizmów przeciwregulacyjnych związanych z funkcją nadnerczy Najczęściej przy dawkach ≥1000 μg/dobę przyjmowanych przewlekle
Zaburzenia świadomości Spektrum objawów od senności, splątania po śpiączkę Wtórnie do hipoglikemii oraz bezpośredniego wpływu niedoboru kortyzolu na OUN Najczęściej przy dawkach ≥1000 μg/dobę przyjmowanych przewlekle
Drgawki Napady drgawkowe uogólnione lub ogniskowe Konsekwencja ciężkiej hipoglikemii i zaburzeń metabolicznych Najczęściej przy dawkach ≥1000 μg/dobę przyjmowanych przewlekle
Zahamowanie czynności kory nadnerczy Supresja produkcji endogennych glikokortykosteroidów Negatywne sprzężenie zwrotne przy przewlekłej ekspozycji na egzogenne glikokortykosteroidy Może wystąpić zarówno przy ostrym jak i przewlekłym przedawkowaniu
Ostry przełom nadnerczowy Stan zagrożenia życia charakteryzujący się niewydolnością nadnerczy Niezdolność organizmu do odpowiedzi na stres u pacjentów z supresją nadnerczy Najczęściej u dzieci przy dawkach ≥1000 μg/dobę przez wiele miesięcy/lat

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Właściwe postępowanie w przypadku przedawkowania flutykazonu propionianu jest zależne od czasu ekspozycji na nadmierne dawki leku oraz nasilenia objawów klinicznych.6

Monitorowanie pacjenta

Pacjentów otrzymujących dawki większe niż zarejestrowane należy poddać ścisłemu monitorowaniu klinicznemu i laboratoryjnemu. Szczególną uwagę należy zwrócić na:

  • Oznaczenie stężenia kortyzolu w osoczu
  • Ocenę funkcji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza
  • Monitorowanie rezerwy nadnerczowej
  • Kontrolę poziomu glikemii

7

Postępowanie terapeutyczne

W przypadku stwierdzenia przedawkowania flutykazonu propionianu należy:

  1. Zmodyfikować dawkowanie leku – dawkę należy zmniejszać stopniowo, aby uniknąć wystąpienia objawów odstawiennych
  2. Kontynuować leczenie wziewnym flutykazonem w dawkach zapewniających adekwatną kontrolę astmy
  3. W przypadku ostrego przełomu nadnerczowego – wdrożyć odpowiednie leczenie, w tym suplementację glikokortykosteroidami
  4. W przypadku hipoglikemii – zastosować dożylną podaż glukozy i odpowiednie monitorowanie

8

Warto podkreślić, że w postępowaniu z pacjentem po przedawkowaniu flutykazonu propionianu kluczowe jest nie tylko opanowanie ostrych objawów, ale także zapewnienie optymalnej kontroli choroby podstawowej, dla której lek został przepisany, przy jednoczesnej minimalizacji ryzyka działań niepożądanych związanych z podawaniem glikokortykosteroidów.9

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl