Działania niepożądane leku Toctino – charakterystyka ogólna

Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania produktu leczniczego TOCTINO u pacjentów z ciężkim przewlekłym wypryskiem rąk (CHE), którzy nie reagują na leczenie silnymi kortykosteroidami stosowanymi miejscowo, została dokładnie oceniona w dwóch randomizowanych, podwójnie zaślepionych badaniach klinicznych kontrolowanych placebo. Profil bezpieczeństwa leku charakteryzuje się szeregiem działań niepożądanych, których częstość występowania jest w większości przypadków zależna od zastosowanej dawki.¹

Najczęściej występujące działania niepożądane

Podczas terapii alitretynoiną najczęściej obserwowane reakcje niepożądane to: ból głowy (30 mg: 23,9%; 10 mg: 10,8%), rumień (30 mg: 5,5%; 10 mg: 1,7%), nudności (30 mg: 5,1%; 10 mg: 2,4%) oraz uderzenia gorąca (30 mg: 5,9%; 10 mg: 1,6%). Dodatkowo często występują zmiany w parametrach laboratoryjnych, w tym zwiększone stężenie trójglicerydów (30 mg: 35,4%; 10 mg: 17,0%), zwiększone stężenie cholesterolu (30 mg: 27,8%; 10 mg: 16,7%), zmniejszone stężenie hormonu tyreotropowego (TSH, 30 mg: 8,4%; 10 mg: 6,0%) i zmniejszone stężenie wolnej tyroksyny – T4 (30 mg: 10,5%; 10 mg: 2,9%). Co istotne z klinicznego punktu widzenia, powyższe działania niepożądane są odwracalne i można je ograniczyć poprzez redukcję dawki.²

Zestawienie działań niepożądanych leku Toctino według częstości występowania

Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zestawienie wszystkich działań niepożądanych leku Toctino, sklasyfikowanych według układów i częstości występowania.³

Dodatkowe informacje dotyczące bezpieczeństwa

Warto podkreślić, że ogólna częstość występowania działań niepożądanych związanych ze stosowaniem leku Toctino nie była większa niż obserwowana w równoległej grupie placebo w badaniach klinicznych.⁴

Działania niepożądane specyficzne dla retynoidów

W przypadku leku Toctino (alitretynoina) nie zaobserwowano w badaniach klinicznych następujących działań niepożądanych, które odnotowano dla innych leków z grupy retynoidów: cukrzyca, daltonizm (niedobory widzenia barw) oraz nietolerancja soczewek kontaktowych. Należy jednak mieć świadomość ich potencjalnego występowania ze względu na podobieństwo mechanizmu działania leków z tej grupy.⁵

Zmiany mineralizacji kości

Leczeniu retynoidami działającymi ogólnoustrojowo zwykle towarzyszą zmiany mineralizacji kości i zwapnienia pozakostne. W przypadku alitretynoiny podczas badań klinicznych często stwierdzano zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa i zwapnienia więzadeł u pacjentów z przewlekłym wypryskiem rąk już przed rozpoczęciem leczenia (stan wyjściowy). U niewielkiej liczby pacjentów podczas terapii obserwowano niewielką progresję tych zmian. Co istotne, obserwacje te odpowiadały zmianom zwyrodnieniowym zależnym od wieku, a wykonane pomiary gęstości kości (DXA) nie wykazały zależnego od dawki wpływu alitretynoiny na mineralizację kości.⁶

Zaburzenia psychiczne jako istotne działania niepożądane

Na szczególną uwagę zasługują zaburzenia psychiczne, które mogą wystąpić podczas terapii alitretynoiną. Należą do nich: depresja, nasilenie objawów depresji (niezbyt często), a w nielicznych przypadkach z nieznaną częstością: skłonność do agresji, lęk, zmiany nastroju, samobójstwo, próby samobójcze, myśli samobójcze, zaburzenia psychotyczne oraz zaburzenia zachowania. Z uwagi na poważny charakter tych działań niepożądanych, pacjenci powinni być dokładnie monitorowani pod kątem wystąpienia objawów psychiatrycznych podczas terapii.⁷

Nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych

Stosowanie alitretynoiny wiąże się z występowaniem istotnych klinicznie zmian w wynikach badań laboratoryjnych. Najbardziej znaczące są zaburzenia gospodarki lipidowej, w tym hipertrójglicerydemia i hipercholesterolemia, które występują bardzo często (odpowiednio 30 mg: 35,4% i 27,8%; 10 mg: 17,0% i 16,7%), a także zmniejszenie stężenia lipoprotein o dużej gęstości (HDL), występujące często. Dodatkowo istotne są zmiany w parametrach funkcji tarczycy, obejmujące obniżenie poziomu TSH i wolnej tyroksyny T4 (często). Zdarzają się również przypadki zwiększonej aktywności kinazy fosfokreatynowej we krwi (częstość nieznana).⁸

Dermatologiczne działania niepożądane

Ze względu na mechanizm działania alitretynoiny, istotną grupę działań niepożądanych stanowią reakcje skórne. Często obserwuje się suchość skóry, suchość ust, zapalenie warg, wyprysk, zapalenie skóry, rumień i łysienie. Niezbyt często występują: świąd, wysypka, łuszczenie się skóry i wyprysk z pęknięciami skóry. Z nieznaną częstością mogą pojawić się: zaburzenia paznokci, reakcje nadwrażliwości na światło oraz zmiana struktury włosów. Działania te są charakterystyczne dla całej grupy retynoidów i wymagają odpowiedniego postępowania terapeutycznego.⁹