Działania niepożądane leku Aderolio

Ewerolimus (Everolimusum), substancja czynna leku Aderolio, jest inhibitorem mTOR stosowanym w terapii immunosupresyjnej u pacjentów po przeszczepieniu narządów. Pomimo udowodnionej skuteczności klinicznej, terapia ewerolimusem wiąże się z występowaniem szeregu działań niepożądanych, które należy monitorować w celu zapewnienia bezpieczeństwa pacjentom.¹

Profil bezpieczeństwa ewerolimusu

Profil bezpieczeństwa ewerolimusu został określony na podstawie danych z wieloośrodkowych, randomizowanych, kontrolowanych badań klinicznych z udziałem dorosłych biorców przeszczepów. Obserwowano pacjentów otrzymujących ewerolimus w połączeniu z inhibitorami kalcyneuryny (CNI) i kortykosteroidami przez okres 12 miesięcy. W badaniach tych uczestniczyło 2497 pacjentów po przeszczepieniu nerki, 1531 pacjentów po przeszczepieniu serca oraz 719 pacjentów po przeszczepieniu wątroby.^{2 3}

Należy zaznaczyć, że profil bezpieczeństwa ewerolimusu może się różnić w zależności od zastosowanego schematu leczenia immunosupresyjnego, w szczególności od dawki oraz czasu trwania immunosupresji. W badaniach klinicznych zaobserwowano, że stosowanie ewerolimusu w połączeniu ze zmniejszoną dawką cyklosporyny w mikroemulsji skutkowało mniejszą częstością działań niepożądanych niż w przypadku stosowania pełnej dawki cyklosporyny.⁴

Najczęstsze działania niepożądane

Podczas leczenia ewerolimusem najczęściej obserwowano następujące działania niepożądane: zakażenia, niedokrwistość, hiperlipidemię, wystąpienie cukrzycy po raz pierwszy, bezsenność, ból głowy, nadciśnienie tętnicze, kaszel, zaparcie, nudności, obrzęki obwodowe oraz zaburzenia gojenia (w tym wysięk opłucnowy i osierdziowy).⁵

Wybrane istotne działania niepożądane

Zaburzenia płodności: Na podstawie badań nieklinicznych wykazano, że ewerolimus może upośledzać spermatogenezę, co należy uwzględnić przy długotrwałym stosowaniu leku Aderolio. W literaturze medycznej opisywano przypadki odwracalnej azoospermii i oligospermii u pacjentów leczonych inhibitorami mTOR.⁶

Nowotwory złośliwe: W badaniach klinicznych obejmujących 3256 pacjentów leczonych ewerolimusem w skojarzeniu z innymi lekami immunosupresyjnymi i monitorowanych przez co najmniej rok, u 3,1% pacjentów rozwinęły się nowotwory złośliwe. W tej grupie u 1,0% stwierdzono złośliwe nowotwory skóry, a u 0,60% chłoniaki lub zaburzenia limfoproliferacyjne.⁷

Śródmiąższowa choroba płuc: U pacjentów stosujących rapamycynę i jej pochodne, w tym ewerolimus, odnotowano przypadki śródmiąższowej choroby płuc, w tym śródmiąższowego zapalenia płuc i (lub) zwłóknienia o etiologii niezakaźnej. Część z tych przypadków zakończyła się zgonem, choć większość ustępowała po przerwaniu podawania ewerolimusu i/lub włączeniu glikokortykosteroidów.⁸

Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane obserwowane w badaniach klinicznych oraz zgłaszane w raportach spontanicznych po wprowadzeniu leku do obrotu, sklasyfikowane według częstości występowania i układów narządów.

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania ewerolimusu w populacji pediatrycznej opierają się na danych z 36-miesięcznego okresu obserwacji po przeszczepieniu nerki oraz 24-miesięcznego okresu po przeszczepieniu wątroby u pacjentów pediatrycznych.⁹

Monitorowanie bezpieczeństwa po wprowadzeniu do obrotu

Ze względu na bezpieczeństwo pacjentów kluczowe jest zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu. Pozwala to na nieprzerwaną ocenę stosunku korzyści do ryzyka stosowania ewerolimusu. Personel medyczny powinien zgłaszać działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹⁰

Rekomendacje kliniczne

W związku z przedstawionym profilem działań niepożądanych, podczas terapii ewerolimusem zalecane jest:

• Regularne monitorowanie funkcji nerek, w szczególności u pacjentów otrzymujących ewerolimus w połączeniu z pełną dawką cyklosporyny
• Kontrola parametrów lipidowych i glikemii ze względu na ryzyko hiperlipidemii i cukrzycy
• Monitorowanie morfologii krwi pod kątem niedokrwistości
• Wczesne rozpoznawanie objawów sugerujących śródmiąższową chorobę płuc (duszność, kaszel, hipoksemia)
• Obserwacja pod kątem zakażeń oportunistycznych
• Regularna ocena skóry pod kątem zmian nowotworowych
• Poinformowanie pacjentów płci męskiej o potencjalnym ryzyku zaburzeń płodności przy długotrwałym stosowaniu ewerolimusu

Należy podkreślić, że przy właściwym monitorowaniu pacjenta i odpowiednim dostosowaniu dawki, wiele z działań niepożądanych można skutecznie kontrolować. W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych konieczne może być zmniejszenie dawki ewerolimusu lub czasowe przerwanie terapii.¹¹