Działania niepożądane leku Risendros 35

Ryzedronian sodu, substancja czynna leku Risendros 35, był poddany obszernym badaniom klinicznym III fazy obejmującym ponad 15 000 pacjentów. Większość zaobserwowanych działań niepożądanych charakteryzowała się łagodnym lub umiarkowanym nasileniem i rzadko wymagała przerwania terapii.¹

Profil bezpieczeństwa na podstawie badań klinicznych

W badaniach klinicznych III fazy obejmujących kobiety z osteoporozą pomenopauzalną, leczonych przez okres do 36 miesięcy ryzedronianem sodu w dawce 5 mg/dobę (n=5020) lub placebo (n=5048), zaobserwowano szereg działań niepożądanych ocenionych jako możliwie lub prawdopodobnie związane z terapią.²

Podobny profil bezpieczeństwa zaobserwowano w rocznym, wieloośrodkowym badaniu z podwójnie ślepą próbą, porównującym sodu ryzedronian w dawce 5 mg/dobę (n=480) z dawką 35 mg raz na tydzień u kobiet po menopauzie z osteoporozą. Dodatkowe działania niepożądane, które występowały częściej w grupie otrzymującej dawkę 35 mg to zaburzenia żołądka i jelit (1,6% vs. 1,0%) oraz ból (1,2% vs. 0,8%).³

W dwuletnim badaniu przeprowadzonym u mężczyzn z osteoporozą, profil bezpieczeństwa i tolerancji w grupie leczonej i otrzymującej placebo był podobny. Zaobserwowane działania niepożądane były zbliżone do tych, które wcześniej odnotowano u kobiet.⁴

Zmiany w badaniach laboratoryjnych

U niektórych pacjentów w początkowej fazie leczenia zaobserwowano przemijające, bezobjawowe i łagodne zmniejszenie stężenia wapnia i fosforanów w surowicy.⁵ Rzadko mogą występować zmiany wskaźników badań prób czynnościowych wątroby.⁶

Działania niepożądane po wprowadzeniu leku do obrotu

Po wprowadzeniu ryzedronianu sodu do obrotu zaobserwowano dodatkowe działania niepożądane o nieznanej częstości występowania, w tym:⁷

• Zaburzenia oka: zapalenie tęczówki, zapalenie błony naczyniowej oka⁸
• Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej: martwica kości szczęki⁹
• Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: nadwrażliwość i reakcje skórne w tym obrzęk naczynioruchowy, uogólniona wysypka, pokrzywka i pęcherze skórne, czasami o ciężkim przebiegu, w tym pojedyncze przypadki zespołu Stevens-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka i leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, łysienie¹⁰
• Zaburzenia układu immunologicznego: reakcja anafilaktyczna¹¹
• Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych: ciężkie zaburzenia czynności wątroby, przy czym w większości zgłoszonych przypadków pacjenci byli również leczeni innymi lekami o znanym wpływie na funkcje wątroby¹²

Ponadto po wprowadzeniu leku do obrotu obserwowano:¹³

• Rzadko: nietypowe złamania podkrętarzowe i trzonu kości udowej (działanie niepożądane leków należących do grupy bisfosfonianów)¹⁴
• Bardzo rzadko: martwica kości przewodu słuchowego zewnętrznego (działanie niepożądane związane ze stosowaniem leków z grupy bisfosfonianów)¹⁵

Szczegółowe niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe należą do najczęściej obserwowanych działań niepożądanych podczas terapii ryzedronianem sodu. Obejmują one między innymi zaparcia, niestrawność, nudności, ból brzucha oraz biegunkę. W niektórych przypadkach mogą wystąpić poważniejsze powikłania jak zapalenie błony śluzowej przełyku, owrzodzenie przełyku, a nawet zwężenie przełyku.<sup data-drug="Risendros 35" data-section="Działania niepożądane" title="Często: zaparcie (5,0% w porównaniu z 4,8%), niestrawność (4,5% w porównaniu z 4,1%), nudności (4,3% w porównaniu z 4,0%), ból brzucha (3,5% w porównaniu z 3,3%), biegunka (3,0% w porównaniu z 2,7%). […] Niezbyt często: zapalenie błony śluzowej żołądka (0,9% w porównaniu z 0,7%), zapalenie błony śluzowej przełyku (0,9% w porównaniu z 0,9%), utrudnienie połykania (0,4% w porównaniu z 0,2%), zapalenie błony śluzowej dwunastnicy (0,2% w porównaniu z 0,1%), owrzodzenie przełyku (0,2% w porównaniu z 0,2%). […] Rzadko: zapalenie języka (< 0,1% w porównaniu z 0,1%), zwężenie przełyku (16

Reakcje skórne i nadwrażliwość

Szczególnie niebezpieczne są ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevens-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, które stanowią stany zagrażające życiu. Obserwowano również przypadki obrzęku naczynioruchowego, który może prowadzić do obrzęku języka, krtani i utrudniać oddychanie, co wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.¹⁷

Martwica kości szczęki

Martwica kości szczęki (ONJ) jest potencjalnie ciężkim powikłaniem, które raportowano u pacjentów przyjmujących bisfosfoniany, w tym ryzedronian sodu. Stan ten charakteryzuje się odsłonięciem kości w jamie ustnej, które nie goi się przez dłuższy czas (ponad 8 tygodni). Czynniki ryzyka obejmują inwazyjne zabiegi stomatologiczne, zły stan higieny jamy ustnej, choroby zębów oraz stosowanie chemioterapii.¹⁸

Nietypowe złamania kości udowej

Długotrwałe stosowanie bisfosfonianów, w tym ryzedronianu sodu, może wiązać się z ryzykiem nietypowych złamań podkrętarzowych i trzonu kości udowej. Złamania te mogą występować po minimalnym urazie lub nawet bez urazu i często mogą być poprzedzone bólem udowym lub pachwinowym tygodnie lub miesiące przed wystąpieniem pełnego złamania.¹⁹

Reakcje oczne

U pacjentów stosujących ryzedronian sodu obserwowano przypadki zapalenia tęczówki oraz zapalenia błony naczyniowej oka. Są to stany zapalne, które wymagają szybkiej diagnozuy i odpowiedniego leczenia, aby zapobiec potencjalnym powikłaniom, w tym utracie wzroku.²⁰

Tabela działań niepożądanych

* Przypadki nie związane z badaniami III fazy u pacjentów z osteoporozą, częstość w oparciu o działania niepożądane i (lub) wyniki badań laboratoryjnych z wcześniejszych faz badań klinicznych.²¹

Działania niepożądane po wprowadzeniu do obrotu

Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu zaobserwowano dodatkowe działania niepożądane, które nie były wcześniej identyfikowane w badaniach klinicznych:²²

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu niezmiernie istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181 C, 02 – 222 Warszawa. Tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl²³

Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych będzie można zgromadzić więcej informacji na temat bezpieczeństwa stosowania leku. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu lub przedstawicielowi podmiotu odpowiedzialnego w Polsce.²⁴