Leki w grupie
„leki przeciwosteoporotyczne”

Leki przeciwosteoporotyczne to grupa preparatów farmakologicznych przeznaczonych do zapobiegania i leczenia osteoporozy – choroby charakteryzującej się zmniejszoną gęstością mineralną kości, co prowadzi do zwiększonego ryzyka złamań. Głównym celem działania tych leków jest zatrzymanie utraty masy kostnej lub jej zwiększenie, a tym samym zmniejszenie ryzyka złamań osteoporotycznych.

W obrębie leków przeciwosteoporotycznych wyróżniamy kilka głównych podgrup o różnych mechanizmach działania. Bisfosfoniany hamują resorpcję kości przez osteoblasty. Do tej grupy należą: alendronian (Ostenil, Ostolek), rizedronian (Risedronat), ibandronian (Bonviva, Ibandronic Acid), zoledronian (Zometa, Desinobon). Leki antyresorpcyjne to również denosumab (Prolia), który jest przeciwciałem monoklonalnym hamującym dojrzewanie osteoklastów.

Modulatory selektywnych receptorów estrogenowych (SERM) to kolejna grupa obejmująca raloksyfen (Evista) i bazedoksyfen, które wybiórczo naśladują korzystne działanie estrogenów na kości. Preparaty parathormonu i jego analogów, jak teryparatyd (Forsteo, Terrosa), mają działanie anaboliczne i stymulują tworzenie nowej tkanki kostnej, co odróżnia je od większości leków przeciwosteoporotycznych działających głównie antyresorpcyjnie.

Romosozumab (Evenity) to przeciwciało monoklonalne o podwójnym mechanizmie działania – zwiększa tworzenie kości i zmniejsza ich resorpcję poprzez hamowanie sklerostyny. Preparaty wapnia i witaminy D, choć nie są typowymi lekami przeciwosteoporotycznymi, stanowią podstawę profilaktyki i uzupełnienie terapii osteoporozy (np. Calperos, Vitrum Calcium + D3).

Największą zaletą stosowania leków przeciwosteoporotycznych jest znaczące zmniejszenie ryzyka złamań osteoporotycznych (o 30-70% w zależności od preparatu i lokalizacji złamania), co przekłada się na poprawę jakości życia pacjentów i zmniejszenie śmiertelności związanej z powikłaniami złamań. Nowoczesne leki umożliwiają nie tylko zatrzymanie postępu choroby, ale w niektórych przypadkach odbudowę utraconej masy kostnej.

Potencjalne niebezpieczeństwa stosowania tych leków zależą od konkretnej grupy. Bisfosfoniany mogą powodować dolegliwości żołądkowo-jelitowe, martwicę kości szczęki i żuchwy (rzadko) oraz atypowe złamania kości udowej przy długotrwałym stosowaniu. Terapia SERM zwiększa ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Teryparatyd wiąże się z teoretycznym ryzykiem rozwoju nowotworów kości (obserwowanym u gryzoni). Denosumab może powodować hipokalcemię oraz, po zakończeniu leczenia, efekt odbicia z nasilonym ubytkiem masy kostnej.

Lista leków w tej grupie

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl