osteoporoza u mężczyzn z dużym ryzykiem złamań
Wskazanie

Osteoporoza u mężczyzn z dużym ryzykiem złamań to schorzenie metaboliczne kości charakteryzujące się zmniejszeniem gęstości mineralnej kości oraz zaburzeniami mikroarchitektury tkanki kostnej, prowadzące do zwiększonej podatności na złamania. Choć osteoporoza jest często kojarzona z kobietami po menopauzie, dotyka również około 25% mężczyzn powyżej 50. roku życia, gdzie ryzyko złamania osteoporotycznego wynosi około 20%.

Przyczyny osteoporozy u mężczyzn obejmują: niski poziom testosteronu, nadużywanie alkoholu, palenie tytoniu, długotrwałe stosowanie glikokortykosteroidów, choroby układu pokarmowego upośledzające wchłanianie wapnia, nadczynność tarczycy, a także czynniki genetyczne. Duże ryzyko złamań definiuje się na podstawie przebytego złamania niskoenergetycznego, niskiej gęstości mineralnej kości (T-score ≤ -2,5) oraz wyniku kalkulatora FRAX uwzględniającego dodatkowe czynniki ryzyka.

W leczeniu osteoporozy u mężczyzn stosuje się bisfosfoniany (Alendronian, Fosamax, Ostenil, Risendros), które hamują resorpcję kostną. W przypadkach ciężkiej osteoporozy lub nietolerancji bisfosfonianów zaleca się denosumab (Prolia), który blokuje dojrzewanie osteoklastów. Teryparatyd (Forsteo, Terrosa) – rekombinowany ludzki parathormon, jest lekiem anabolicznym stymulującym tworzenie kości, wskazanym szczególnie u pacjentów z wysokim ryzykiem złamań. W niektórych przypadkach stosuje się również terapię testosteronem (Nebido, Androtop), gdy osteoporoza współistnieje z hipogonadyzmem.

Istotnym elementem terapii jest suplementacja wapnia (1000-1200 mg/dobę) i witaminy D (800-1000 IU/dobę), a także modyfikacja stylu życia – regularna aktywność fizyczna z obciążeniem (np. marsz, ćwiczenia oporowe), zaprzestanie palenia i ograniczenie spożycia alkoholu.

Największe trudności w leczeniu osteoporozy u mężczyzn obejmują późne rozpoznanie (często dopiero po wystąpieniu złamania), niską świadomość problemu zarówno wśród pacjentów, jak i lekarzy, oraz niedostateczną adherencję do leczenia. Mężczyźni rzadziej niż kobiety są poddawani badaniom przesiewowym w kierunku osteoporozy, co prowadzi do opóźnienia diagnozy. Dodatkowym wyzwaniem jest leczenie osteoporozy wtórnej, wymagające jednoczesnego postępowania w chorobie podstawowej. Istotnym problemem pozostaje również refundacja leków – nie wszystkie preparaty są refundowane dla mężczyzn na tych samych zasadach co dla kobiet po menopauzie, co może ograniczać dostęp do optymalnej terapii.