osteoporoza pomenopauzalna
Wskazanie

Osteoporoza pomenopauzalna to choroba metaboliczna kości, występująca u kobiet po menopauzie, charakteryzująca się zmniejszoną gęstością mineralną kości (BMD) oraz zaburzeniami mikroarchitektury tkanki kostnej, co prowadzi do zwiększonej podatności na złamania. Jej występowanie związane jest ze spadkiem poziomu estrogenów po menopauzie, co przyspiesza utratę masy kostnej.

W diagnostyce osteoporozy pomenopauzalnej kluczowe znaczenie ma badanie densytometryczne (DXA), które pozwala na ocenę gęstości mineralnej kości. Diagnozę stawia się przy wartości T-score ≤ -2,5 SD lub przy wystąpieniu złamania niskoenergetycznego. Leczenie powinno być wdrożone również u pacjentek z osteopenią (T-score między -1,0 a -2,5), jeśli występują dodatkowe czynniki ryzyka złamań.

W farmakoterapii osteoporozy pomenopauzalnej stosuje się kilka grup leków. Bisfosfoniany to leki pierwszego rzutu, dostępne w Polsce jako: Alendronian (Ostenil, Alendronat, Ostolek), Ryzedronian (Risendros), Ibandronian (Bonviva, Osagrand) i Zoledronian (Zometa, Osporil). Denosumab (Prolia) to przeciwciało monoklonalne hamujące resorpcję kości. Teryparatyd (Forsteo) działa anabolicznie na kość. W określonych przypadkach stosuje się również raloksyfen (Evista) z grupy selektywnych modulatorów receptora estrogenowego oraz romosozumab (Evenity) – przeciwciało monoklonalne zwiększające tworzenie kości.

Suplementacja wapnia (1000-1500 mg/dobę) i witaminy D (800-2000 IU/dobę) stanowi podstawę zarówno profilaktyki, jak i leczenia. W Polsce dostępne są preparaty łączone zawierające wapń i witaminę D (np. Osteomag, Calperos D3, Osteo Calcium D3) oraz pojedyncze składniki.

Największe trudności w leczeniu osteoporozy pomenopauzalnej obejmują niską świadomość choroby wśród pacjentek, późne rozpoznanie (często dopiero po złamaniu), niską adherencję do terapii oraz obawy dotyczące rzadkich, ale poważnych działań niepożądanych (np. martwica kości szczęki, atypowe złamania kości udowej przy długotrwałym stosowaniu bisfosfonianów). Wyzwaniem jest również dobór odpowiedniego leku w zależności od indywidualnego profilu ryzyka pacjentki oraz monitorowanie skuteczności terapii. Szczególne trudności sprawia leczenie pacjentek z przeciwwskazaniami do terapii pierwszego rzutu lub z niewłaściwą odpowiedzią na standardowe leczenie.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 23.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl