Działania niepożądane
Thyrosan 50 mg

Leczenie propylotiouracylem, substancją czynną preparatu Thyrosan 50 mg, wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych działań niepożądanych, które mogą dotyczyć różnych układów i narządów. Najpoważniejszym powikłaniem jest agranulocytoza, występująca najczęściej w pierwszych 1-3 miesiącach terapii, ale możliwa także później, nawet u pacjentów wcześniej tolerujących lek. Objawy zwiastunowe, takie jak ból gardła i gorączka, nie zawsze się pojawiają, a agranulocytoza może wystąpić nagle i bez ostrzeżenia. Po odstawieniu leku stan ten ustępuje, a zastosowanie filgrastimu (G-CSF) przyspiesza regenerację granulocytów. Ponadto, propylotiouracyl może indukować zapalenie naczyń związane z obecnością przeciwciał ANCA, manifestujące się m.in. gwałtownie postępującym kłębuszkowym zapaleniem nerek, krwotokami pęcherzykowymi w płucach oraz zmianami skórnymi. Ryzyko uszkodzenia wątroby obejmuje zapalenie, żółtaczkę oraz niewydolność wątroby, często z towarzyszącym wzrostem enzymów wątrobowych i bilirubiny w surowicy.

Działania niepożądane leku Thyrosan

Leczenie propylotiouracylem, substancją czynną zawartą w preparacie Thyrosan 50 mg, wiąże się z ryzykiem wystąpienia różnorodnych działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi personelu medycznego. Działania te mogą dotyczyć wielu układów i narządów, a niektóre z nich mogą stanowić zagrożenie dla życia pacjenta.1

Zagrożenia hematologiczne

Agranulocytoza stanowi najpoważniejsze działanie niepożądane dla propylotiouracylu oraz innych leków stosowanych w nadczynności tarczycy. Występuje zazwyczaj w pierwszych 1-3 miesiącach terapii, jednak może pojawić się również w późniejszym okresie. Co istotne, agranulocytoza może pojawić się nawet u pacjentów, którzy wcześniej przyjmowali lek bez tego powikłania. Objaw ten może wystąpić nagle, bez symptomów ostrzegawczych, co stanowi szczególne zagrożenie. Typowymi objawami zwiastunowymi, choć nie zawsze występującymi, są ból gardła i gorączka. Okresowe badania morfologii krwi mogą nie zawsze pozwolić na zapobieżenie agranulocytozie.2

Po odstawieniu leku agranulocytoza wywołana propylotiouracylem ustępuje, a zastosowanie filgrastimu (G-CSF) przyspiesza normalizację parametrów białokrwinkowych.3

Zapalenie naczyń związane z ANCA

Odnotowano przypadki zapalenia naczyń związanego z obecnością przeciwciał przeciwko cytoplazmie neutrofili (ANCA). Zapalenie to może manifestować się jako gwałtownie postępujące kłębuszkowe zapalenie nerek, prowadzące niekiedy do ostrej niewydolności nerek, a także jako nacieki w obrębie płuc, krwotoki pęcherzykowe, owrzodzenia skóry oraz leukocytoklastyczne zapalenie naczyń.4

Uszkodzenie wątroby

Propylotiouracyl może powodować poważne zaburzenia wątroby i dróg żółciowych. Należą do nich uszkodzenie wątroby, żółtaczka, zapalenie wątroby oraz niewydolność wątroby. Obserwuje się również zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych oraz stężenia bilirubiny w surowicy.5

Tabela działań niepożądanych

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Agranulocytoza Niezbyt często Najpoważniejsze działanie niepożądane, występuje głównie w pierwszych 1-3 miesiącach terapii, może się pojawić nagle, bez objawów zwiastunowych
Leukopenia Niezbyt często Zmniejszona liczba leukocytów we krwi obwodowej
Trombocytopenia Niezbyt często Zmniejszona liczba płytek krwi
Niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość aplastyczna Niezbyt często Zaburzenia dotyczące czerwonych krwinek, prowadzące do anemii
Zaburzenia endokrynologiczne Zaburzenia wydzielania podwzgórzowo-przysadkowo-tarczycowego Niezbyt często W tym zwiększenie wydzielania TSH
Przedwczesne dojrzewanie płciowe Bardzo rzadko Przyspieszony rozwój cech płciowych u dzieci
Zaburzenia układu nerwowego Bóle głowy Niezbyt często Dolegliwości bólowe dotyczące głowy
Zawroty głowy Niezbyt często Uczucie wirowania, niestabilności
Uszkodzenia nerwów obwodowych Niezbyt często Manifestujące się jako parestezje (drętwienie, mrowienie)
Zaburzenia oka Zaburzenia widzenia Rzadko Mogą występować nawet z oczopląsem
Zaburzenia ucha i błędnika Zaburzenia słuchu Rzadko Mogą występować nawet z przejściową głuchotą
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności Niezbyt często Nieprzyjemne uczucie dyskomfortu w żołądku z odruchem wymiotnym
Wymioty Niezbyt często Gwałtowne wydalenie treści żołądkowej
Brak łaknienia Niezbyt często Zmniejszony apetyt
Biegunka Niezbyt często Zwiększona częstość wypróżnień o płynnej konsystencji
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Uszkodzenie wątroby Rzadko Uszkodzenie komórek wątrobowych
Żółtaczka Rzadko Zażółcenie skóry i białkówek oczu
Zapalenie wątroby Częstość nieznana Proces zapalny obejmujący tkankę wątrobową
Niewydolność wątroby Częstość nieznana Upośledzenie funkcji wątroby zagrażające życiu
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka Niezbyt często Zmiany skórne o różnorodnym charakterze
Świąd Niezbyt często Uczucie swędzenia skóry
Pokrzywka Niezbyt często Charakterystyczna wysypka z bąblami na skórze
Wypadanie włosów Bardzo rzadko Utrata włosów
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Zespół tocznia rumieniowatego Bardzo rzadko Choroba autoimmunologiczna o wielonarządowej manifestacji
Bóle stawów Bardzo rzadko Dolegliwości bólowe w obrębie stawów
Zapalenie stawów Bardzo rzadko Proces zapalny obejmujący tkanki stawowe
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Gorączka Niezbyt często Podwyższona temperatura ciała
Ból gardła Niezbyt często Może być objawem zwiastunowym agranulocytozy
Badania diagnostyczne Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych i stężenia bilirubiny Rzadko Odchylenia w badaniach laboratoryjnych wskazujące na dysfunkcję wątroby

Definicje kategorii częstości

Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest według następujących kategorii:6

  • Bardzo często – występuje u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
  • Często – występuje u co najmniej 1 na 100 pacjentów, ale rzadziej niż u 1 na 10 (≥1/100 do <1/10)
  • Niezbyt często – występuje u co najmniej 1 na 1 000 pacjentów, ale rzadziej niż u 1 na 100 (≥1/1 000 do <1/100)
  • Rzadko – występuje u co najmniej 1 na 10 000 pacjentów, ale rzadziej niż u 1 na 1 000 (≥1/10 000 do <1/1 000)
  • Bardzo rzadko – występuje rzadziej niż u 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
  • Częstość nieznana – nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.7

Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji i Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.8

Ważne zalecenia kliniczne

Ze względu na ryzyko wystąpienia agranulocytozy, pacjentów leczonych propylotiouracylem należy uczulić na konieczność niezwłocznego zgłaszania wszelkich nieprawidłowych objawów, szczególnie bólów gardła lub gorączki. Należy regularnie wykonywać badania obrazu białokrwinkowego, jednak należy pamiętać, że nie zawsze pozwalają one zapobiec agranulocytozie.9

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl