autonomiczny toksyczny gruczolak gruczołu tarczowego
Wskazanie

Autonomiczny toksyczny gruczolak gruczołu tarczowego (znany również jako gruczolak toksyczny lub choroba Plummera) to łagodny guz tarczycy, który funkcjonuje niezależnie od regulacji hormonalnej przysadki mózgowej. Charakteryzuje się nadmierną produkcją hormonów tarczycy (tyroksyny – T4 i trijodotyroniny – T3), co prowadzi do objawowego nadczynnego stanu tarczycy.

Gruczolaki autonomiczne najczęściej występują u osób w średnim i starszym wieku, częściej u kobiet. Klinicznie manifestują się objawami tyreotoksykozy, takimi jak tachykardia, nadmierna potliwość, utrata wagi mimo zwiększonego apetytu, drżenie rąk, niepokój i bezsenność. W badaniu fizykalnym stwierdza się obecność pojedynczego, dobrze odgraniczonego guzka w obrębie gruczołu tarczowego, który w scyntygrafii tarczycy wykazuje wzmożone gromadzenie izotopu (tzw. gorący guzek).

W leczeniu autonomicznego toksycznego gruczolaka stosuje się kilka strategii. Leczenie farmakologiczne obejmuje tyreostatyki, takie jak Thyrozol (tiamazol) lub Metizol (tiamazol), które hamują produkcję hormonów tarczycy. W celu zniesienia objawów nadczynności mogą być stosowane również beta-adrenolityki, jak Metocard (metoprolol) lub Propranolol WZF (propranolol). Leczenie to jest zwykle czasowe i przygotowujące do terapii radykalnej.

Metodami definitywnego leczenia są: leczenie jodem radioaktywnym (terapia 131I), które prowadzi do selektywnego zniszczenia autonomicznej tkanki, lub leczenie chirurgiczne – najczęściej lobektomia (usunięcie płata tarczycy z guzkiem). Wybór metody zależy od wieku pacjenta, wielkości gruczolaka, nasilenia objawów oraz preferencji pacjenta.

Największe trudności w leczeniu pacjentów z autonomicznym toksycznym gruczolakiem tarczycy obejmują osiągnięcie trwałej eutyreozy (prawidłowego stanu hormonalnego) bez powodowania niedoczynności tarczycy. W przypadku leczenia jodem promieniotwórczym wyzwaniem jest precyzyjne dobranie dawki zapewniającej eliminację autonomicznej tkanki bez uszkodzenia zdrowego miąższu tarczycy. U osób starszych z chorobami współistniejącymi, szczególnie sercowo-naczyniowymi, konieczne jest bardzo ostrożne wyrównanie stanu tyreometabolicznego przed podjęciem leczenia radykalnego, aby uniknąć potencjalnie zagrażających życiu powikłań sercowych.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 21.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl