Działania niepożądane
Ipozumax 100 mg
Ipozumax 100 mg, zawierający 100 mg itrakonazolu, jest stosowany w leczeniu infekcji grzybiczych skóry i paznokci. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są ból głowy, ból brzucha oraz nudności. Jednakże, mimo rzadkości, należy zwrócić szczególną uwagę na poważne działania niepożądane, takie jak ciężkie reakcje alergiczne, zastoinowa niewydolność serca, obrzęk płuc, zapalenie trzustki oraz ciężka hepatotoksyczność, w tym przypadki ostrej niewydolności wątroby zakończone zgonem. Dane pochodzą z badań klinicznych obejmujących 8499 pacjentów oraz zgłoszeń po wprowadzeniu leku do obrotu, co pozwala na kompleksową ocenę ryzyka. Częstość występowania działań niepożądanych waha się od często (np. ból głowy, ból brzucha, nudności) do rzadko (np. leukopenia, reakcje anafilaktyczne, toksyczna nekroliza naskórka, zespół Stevensa-Johnsona). Wśród działań niepożądanych odnotowano również zaburzenia laboratoryjne, takie jak podwyższone stężenie fosfokinazy kreatynowej oraz zmiany w funkcji wątroby i nerek.
- aspergiloza
- grzybica goleni
- grzybica paznokci
- grzybica rąk
- grzybica skóry gładkiej
- grzybica stóp
- histoplazmoza
- kandydoza
- kandydoza jamy ustnej i gardła
- kandydoza pochwy i sromu
- kryptokokowe zapalenie opon mózgowych
- kryptokokoza
- łupież pstry
- zakażenie grzybicze u pacjentów z AIDS
- zapobieganie zakażeniom grzybiczym podczas długotrwałej neutropenii
Działania niepożądane leku Ipozumax 100 mg
Ipozumax 100 mg, kapsułki twarde zawierające 100 mg itrakonazolu, stosowany w leczeniu infekcji grzybiczych, może wywoływać różne działania niepożądane o zróżnicowanym nasileniu i częstości występowania. W niniejszym opracowaniu szczegółowo przedstawiono obserwowane działania niepożądane wraz z oceną ryzyka ich występowania.1
Profil bezpieczeństwa – charakterystyka ogólna
Podczas badań klinicznych oraz na podstawie zgłoszeń spontanicznych itrakonazolu w postaci kapsułek ustalono, że najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi są: ból głowy, ból brzucha oraz nudności. Należy jednak zwrócić szczególną uwagę na najpoważniejsze działania niepożądane, które choć występują rzadko, mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta.2
Do najpoważniejszych działań niepożądanych itrakonazolu należą:
- Ciężkie reakcje alergiczne
- Niewydolność serca i/lub zastoinowa niewydolność serca
- Obrzęk płuc
- Zapalenie trzustki
- Ciężka hepatotoksyczność, w tym przypadki ostrej niewydolności wątroby zakończone zgonem
- Ciężkie reakcje skórne
3
Szczegółowa analiza działań niepożądanych
Dane dotyczące działań niepożądanych pochodzą z obszernych badań klinicznych obejmujących 8499 pacjentów leczonych itrakonazolem w postaci kapsułek z powodu grzybic skóry lub grzybic paznokci. W danych uwzględniono zarówno wyniki z badań otwartych, jak i badań z podwójnie ślepą próbą, a także spontaniczne zgłoszenia działań niepożądanych po wprowadzeniu leku do obrotu.4
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zapalenie zatok | Niezbyt często | Stan zapalny zatok przynosowych |
| Zakażenia górnych dróg oddechowych | Niezbyt często | Infekcje dotyczące nosa, gardła, krtani | |
| Zapalenie błony śluzowej nosa | Niezbyt często | Stan zapalny błony śluzowej nosa | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Leukopenia | Rzadko | Zmniejszenie liczby białych krwinek |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Nadwrażliwość | Niezbyt często | Reakcje alergiczne o różnym nasileniu |
| Reakcja anafilaktyczna | Rzadko | Nagła, zagrażająca życiu reakcja alergiczna | |
| Obrzęk naczynioruchowy, objawy choroby posurowiczej | Rzadko | Nagły obrzęk tkanek miękkich, reakcja immunologiczna przypominająca chorobę posurowiczą | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hipertriglicerydemia | Rzadko | Podwyższony poziom trójglicerydów we krwi |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Często | Bóle głowy o różnym nasileniu |
| Niedoczulica | Rzadko | Zmniejszone czucie dotykowe | |
| Parestezje, zaburzenia smaku | Rzadko | Nieprawidłowe doznania czuciowe (mrowienie, drętwienie), zmiany w odczuwaniu smaku | |
| Zaburzenia oka | Zaburzenia widzenia (w tym podwójne widzenie i zamazane widzenie) | Rzadko | Różne zaburzenia percepcji wzrokowej |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Szumy uszne, przemijająca lub całkowita utrata słuchu | Rzadko | Odczuwanie dźwięków przy braku bodźca zewnętrznego, czasowa lub trwała głuchota |
| Zaburzenia serca | Zastoinowa niewydolność serca | Rzadko | Poważne zaburzenie funkcji serca prowadzące do zastoju krwi w płucach i innych narządach |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Duszność | Rzadko | Subiektywne uczucie braku powietrza |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Ból brzucha | Często | Dolegliwości bólowe zlokalizowane w obrębie jamy brzusznej |
| Nudności | Często | Nieprzyjemne uczucie dyskomfortu w żołądku prowadzące do odruchu wymiotnego | |
| Wymioty | Niezbyt często | Gwałtowne opróżnianie treści żołądkowej | |
| Biegunka, zaparcie, niestrawność, wzdęcia | Niezbyt często | Zaburzenia rytmu wypróżnień, problemy z trawieniem, gromadzenie gazów w jelitach | |
| Zapalenie trzustki | Rzadko | Stan zapalny trzustki, potencjalnie zagrażający życiu | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zaburzenia czynności wątroby | Niezbyt często | Nieprawidłowa praca wątroby |
| Ciężka hepatotoksyczność (w tym przypadki ostrej niewydolności wątroby zakończone zgonem) | Rzadko | Toksyczne uszkodzenie wątroby, mogące prowadzić do niewydolności wątroby i zgonu | |
| Hiperbilirubinemia | Rzadko | Podwyższony poziom bilirubiny we krwi, mogący objawiać się zażółceniem skóry i białkówek oczu | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Świąd, wysypka, pokrzywka | Niezbyt często | Uczucie swędzenia skóry, różne formy zmian skórnych |
| Toksyczna nekroliza naskórka (TEN) | Rzadko | Zagrażająca życiu reakcja skórna powodująca rozległe złuszczanie naskórka | |
| Zespół Stevensa-Johnsona | Rzadko | Ciężka reakcja skórna charakteryzująca się wysypką i pęcherzami na skórze i błonach śluzowych | |
| Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP) | Rzadko | Rzadka, ostra reakcja skórna charakteryzująca się licznymi drobnymi krostkami | |
| Rumień wielopostaciowy, złuszczające zapalenie skóry, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, łysienie, nadwrażliwość na światło | Rzadko | Różne formy reakcji skórnych: czerwone plamy na skórze, złuszczanie skóry, zapalenie naczyń krwionośnych skóry, utrata włosów, reakcje na ekspozycję słoneczną | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Częstomocz | Rzadko | Zwiększona częstość oddawania moczu |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Zaburzenia miesiączkowania | Niezbyt często | Nieregularne cykle miesiączkowe, zmiany w charakterze krwawień |
| Zaburzenia erekcji | Rzadko | Problemy z uzyskaniem lub utrzymaniem erekcji | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Obrzęk | Rzadko | Gromadzenie płynu w tkankach |
| Badania laboratoryjne | Zwiększone stężenie fosfokinazy kreatynowej | Rzadko | Podwyższony poziom enzymu wskazującego na uszkodzenie mięśni |
5
Dodatkowe działania niepożądane zgłaszane dla innych postaci itrakonazolu
Oprócz działań niepożądanych związanych z kapsułkami Ipozumax 100 mg, zaobserwowano również inne działania niepożądane podczas stosowania itrakonazolu w postaci roztworu doustnego i formy dożylnej. Obejmują one:6
- Zaburzenia krwi i układu chłonnego: granulocytopenia (zmniejszenie liczby granulocytów), małopłytkowość (zmniejszenie liczby płytek krwi)
- Zaburzenia układu immunologicznego: reakcja rzekomoanafilaktyczna
- Zaburzenia metabolizmu i odżywiania: hiperglikemia (zwiększone stężenie glukozy we krwi), hiperkaliemia (zwiększone stężenie potasu), hipokaliemia (zmniejszone stężenie potasu), hipomagnezemia (zmniejszone stężenie magnezu)
- Zaburzenia psychiczne: dezorientacja
- Zaburzenia układu nerwowego: neuropatia obwodowa, zawroty głowy, senność, drżenie
- Zaburzenia serca: niewydolność serca, niewydolność lewokomorowa, tachykardia (przyspieszenie akcji serca)
- Zaburzenia naczyniowe: nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze
- Zaburzenia układu oddechowego: obrzęk płuc, bezgłos, kaszel
- Zaburzenia żołądka i jelit: zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych: niewydolność wątroby, zapalenie wątroby, żółtaczka
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: wysypka rumieniowa, nadmierne pocenie się
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe: ból mięśni, ból stawów
- Zaburzenia nerek i dróg moczowych: zaburzenie czynności nerek, nietrzymanie moczu
- Zaburzenia ogólne: obrzęk uogólniony, obrzęk twarzy, ból w klatce piersiowej, gorączka, ból, uczucie zmęczenia, dreszcze
- Nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych: zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (ALT, AST, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza), zwiększenie stężenia dehydrogenazy mleczanowej we krwi, zwiększenie stężenia mocznika we krwi, nieprawidłowe wyniki badania moczu
7
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
Bezpieczeństwo stosowania itrakonazolu w postaci kapsułek zostało ocenione u 165 pacjentów pediatrycznych w wieku od 1 do 17 lat, uczestniczących w 14 badaniach klinicznych. W badaniach tych najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi u dzieci i młodzieży były:8
- Ból głowy (3,0%)
- Wymioty (3,0%)
- Ból brzucha (2,4%)
- Biegunka (2,4%)
- Zaburzenia czynności wątroby (1,2%)
- Niedociśnienie tętnicze (1,2%)
- Nudności (1,2%)
- Pokrzywka (1,2%)
9
Należy podkreślić, że charakter działań niepożądanych u dzieci i młodzieży jest zasadniczo podobny jak u dorosłych, jednak częstość ich występowania w populacji pediatrycznej jest większa.10
Monitorowanie bezpieczeństwa
Po dopuszczeniu produktu leczniczego Ipozumax 100 mg do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Al. Jerozolimskie 181 C, 02-222 Warszawa).11
Wnioski kliniczne
Stosowanie itrakonazolu wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o różnym nasileniu. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia ciężkich reakcji, takich jak hepatotoksyczność, reakcje skórne czy zastoinowa niewydolność serca. Profil bezpieczeństwa leku u dzieci i młodzieży jest podobny jak u dorosłych, jednak częstość występowania działań niepożądanych jest większa. Konieczne jest więc ścisłe monitorowanie pacjentów oraz natychmiastowe zgłaszanie obserwowanych działań niepożądanych.12
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania