Interakcje leku
Ipozumax 100 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Itrakonazol, substancja czynna leku Ipozumax, jest metabolizowana głównie przez cytochrom CYP3A4. Związki, które są metabolizowane tym samym szlakiem lub modyfikują aktywność CYP3A4, mogą wpływać na farmakokinetykę itrakonazolu. Jednocześnie, itrakonazol może zmieniać farmakokinetykę innych związków metabolizowanych tą samą drogą. Warto podkreślić, że itrakonazol jest silnym inhibitorem zarówno CYP3A4, jak i glikoproteiny P. Przed jednoczesnym zastosowaniem itrakonazolu z innymi lekami, należy zawsze sprawdzić Charakterystykę Produktu Leczniczego tych preparatów w celu określenia sposobu ich metabolizmu i ewentualnej konieczności modyfikacji dawkowania.¹

Leki obniżające stężenie itrakonazolu w osoczu

Istnieje kilka grup leków, które mogą obniżać stężenie itrakonazolu w osoczu, zmniejszając jego skuteczność terapeutyczną:

Leki zmniejszające kwasowość soku żołądkowego

Leki zobojętniające (np. wodorotlenek glinu) oraz leki zmniejszające wydzielanie kwasu solnego w żołądku, takie jak antagoniści receptora H2 i inhibitory pompy protonowej, mogą zaburzać wchłanianie itrakonazolu uwalnianego z kapsułek. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania tych leków z itrakonazolem, zaleca się następujące postępowanie:²

• Przyjmowanie itrakonazolu razem z kwaśnymi napojami (typu „cola” niedietetyczna) podczas jednoczesnego stosowania z lekami zmniejszającymi kwasowość soku żołądkowego³
• Zachowanie odpowiedniego odstępu czasowego między przyjmowaniem leków zobojętniających (np. wodorotlenku glinu) a itrakonazolem w kapsułkach – co najmniej 1 godzina przed lub 2 godziny po zażyciu itrakonazolu⁴
• Regularne monitorowanie działania przeciwgrzybiczego itrakonazolu i w razie potrzeby zwiększenie dawki⁵

Induktory CYP3A4

Jednoczesne podawanie itrakonazolu z silnymi induktorami CYP3A4 może znacząco obniżyć biodostępność itrakonazolu i jego aktywnego metabolitu – hydroksyitrakonazolu, co w konsekwencji może prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapeutycznej. Do tej grupy leków należą:⁶

• Leki przeciwbakteryjne: izoniazyd, ryfabutyna, ryfampicyna⁷
• Leki przeciwpadaczkowe: karbamazepina, fenobarbital, fenytoina⁸
• Leki przeciwwirusowe: efawirenz, newirapina⁹
• Leki roślinne: Hypericum perforatum (dziurawiec zwyczajny)¹⁰

Ze względu na istotne zmniejszenie skuteczności itrakonazolu, nie zaleca się jednoczesnego podawania silnych induktorów CYP3A4 z tym lekiem. Rekomenduje się, aby nie stosować tych leków przez 2 tygodnie przed rozpoczęciem oraz w trakcie terapii itrakonazolem, chyba że potencjalne korzyści przewyższają ryzyko zmniejszonej skuteczności leczenia przeciwgrzybiczego. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania tych leków, zaleca się monitorowanie działania przeciwgrzybiczego itrakonazolu i w razie potrzeby zwiększenie jego dawki.¹¹

Leki zwiększające stężenie itrakonazolu w osoczu

Silne inhibitory CYP3A4 mogą istotnie zwiększać biodostępność itrakonazolu, co może prowadzić do nasilenia jego działania terapeutycznego, ale również działań niepożądanych. Do tej grupy leków należą:¹²

• Leki przeciwbakteryjne: cyprofloksacyna, klarytromycyna, erytromycyna¹³
• Leki przeciwwirusowe: darunawir wzmocniony rytonawirem, fosamprenawir wzmocniony rytonawirem, indynawir, rytonawir i telaprewir¹⁴

Podczas jednoczesnego stosowania tych leków z itrakonazolem zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności. Pacjenci przyjmujący itrakonazol jednocześnie z silnymi inhibitorami CYP3A4 powinni być dokładnie obserwowani pod kątem występowania objawów przedmiotowych i podmiotowych nasilonego lub wydłużonego działania itrakonazolu. W razie konieczności należy rozważyć zmniejszenie dawki itrakonazolu i/lub wykonanie pomiarów jego stężenia w osoczu.¹⁵

Wpływ itrakonazolu na stężenie innych leków w osoczu

Itrakonazol oraz jego główny metabolit – hydroksyitrakonazol mogą hamować metabolizm wielu leków przez cytochrom CYP3A4 oraz hamować aktywność białka transportowego – glikoproteiny P. Może to prowadzić do zwiększenia stężenia tych leków i/lub ich aktywnych metabolitów w osoczu podczas jednoczesnego stosowania z itrakonazolem. Wzrost stężenia tych leków może nasilać lub wydłużać zarówno ich działania terapeutyczne, jak i działania niepożądane.¹⁶

Szczególnie niebezpieczne może być jednoczesne stosowanie itrakonazolu z lekami metabolizowanymi przez CYP3A4, które powodują wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG. Takie połączenie może prowadzić do groźnych tachyarytmii komorowych, w tym do wystąpienia zaburzeń rytmu serca typu torsade de pointes – arytmii mogącej stanowić bezpośrednie zagrożenie dla życia pacjenta. Z tego powodu jednoczesne stosowanie itrakonazolu z takimi lekami może być przeciwwskazane.¹⁷

Leki, których stężenie w osoczu może być zmniejszane przez itrakonazol

Jednoczesne podawanie itrakonazolu z niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym – meloksykamem może prowadzić do zmniejszenia stężenia meloksykamu w osoczu. W przypadku konieczności stosowania tych leków w skojarzeniu, zaleca się zachowanie ostrożności oraz monitorowanie ich działania terapeutycznego i ewentualnych działań niepożądanych. W razie konieczności należy rozważyć modyfikację dawki meloksykamu.¹⁸

Dzieci i młodzież

Należy podkreślić, że badania dotyczące interakcji lekowych itrakonazolu przeprowadzono wyłącznie u osób dorosłych. Brak jest danych dotyczących interakcji lekowych w populacji pediatrycznej.¹⁹

Interakcje itrakonazolu z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii itrakonazolem wymaga szczególnej ostrożności. Alkohol etylowy jest również metabolizowany w wątrobie, co może prowadzić do konkurencji o układy enzymatyczne, w tym o cytochrom CYP3A4. W efekcie może dochodzić do:

• Zwiększenia stężenia itrakonazolu w osoczu, co może nasilać jego działania niepożądane, szczególnie hepatotoksyczność
• Zmniejszenia skuteczności terapeutycznej itrakonazolu poprzez indukcję enzymów wątrobowych podczas przewlekłego spożywania alkoholu
• Nasilenia działania szkodliwego alkoholu na wątrobę, co w połączeniu z potencjalną hepatotoksycznością itrakonazolu może zwiększać ryzyko uszkodzenia tego narządu

Ponadto, spożywanie alkoholu podczas terapii itrakonazolem może nasilać działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak zawroty głowy, senność czy zaburzenia koordynacji ruchowej. Z tego powodu zaleca się unikanie spożywania napojów alkoholowych podczas leczenia itrakonazolem lub przynajmniej znaczne ograniczenie ich ilości.

Tabela interakcji lekowych itrakonazolu

Powyższa tabela przedstawia najważniejsze interakcje lekowe itrakonazolu, jednak nie jest to kompletne zestawienie wszystkich możliwych interakcji. Przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku jednocześnie z itrakonazolem, należy zawsze skonsultować się z lekarzem i zapoznać z aktualnymi informacjami zawartymi w Charakterystyce Produktu Leczniczego.