zapalenie małych naczyń
Zapalenie małych naczyń (vasculitis) to grupa chorób autoimmunologicznych charakteryzujących się procesem zapalnym obejmującym ściany drobnych naczyń krwionośnych. Prowadzi to do ich uszkodzenia, zwężenia światła, a w konsekwencji do niedokrwienia i martwicy tkanek zaopatrywanych przez te naczynia.
Etiologia zapaleń małych naczyń obejmuje procesy immunologiczne, w tym powstawanie kompleksów immunologicznych, przeciwciał przeciwko cytoplazmie neutrofilów (ANCA) oraz autoreaktywnych limfocytów T. Czynnikami inicjującymi mogą być infekcje, leki, nowotwory lub inne choroby autoimmunologiczne.
Klinicznie zapalenia małych naczyń mogą manifestować się objawami ogólnymi (gorączka, osłabienie, utrata masy ciała), jak również zmianami narządowymi specyficznymi dla zajętego układu – najczęściej skóry, nerek, płuc, układu nerwowego i przewodu pokarmowego. Charakterystycznym objawem jest palpacyjna plamica.
Diagnostyka obejmuje badania immunologiczne (oznaczenie ANCA, ANA, czynnika reumatoidalnego, kompleksów immunologicznych), ocenę funkcji narządów oraz biopsję zajętych tkanek. Rozpoznanie ostateczne opiera się na korelacji obrazu klinicznego, wyników badań laboratoryjnych i histopatologicznych.
Leczenie zapalenia małych naczyń zależy od typu choroby, jej ciężkości i zajęcia narządów. Podstawę stanowią glikokortykosteroidy oraz leki immunosupresyjne (cyklofosfamid, azatiopryna, metotreksat, mykofenolan mofetylu). W ciężkich przypadkach stosuje się także plazmaferezę, immunoglobuliny dożylne lub leki biologiczne (rituximab).
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie naczyń – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zapalenie naczyń (vasculitis) to grupa chorób autoimmunologicznych charakteryzujących się zapaleniem ścian naczyń krwionośnych różnych kalibrów (małych, średnich i dużych), co prowadzi do ich zwężenia, niedrożności, osłabienia lub tętniaków, skutkujących uszkodzeniem narządów takich jak nerki, płuca, mózg czy nerwy. W terapii podstawową rolę odgrywają glikokortykosteroidy (np. prednizon) oraz leki immunosupresyjne (cyklofosfamid, azatiopryna, metotreksat, mykofenolan mofetylu, rytuksymab, tocilizumab). W ciężkich przypadkach stosuje się plazmaferezę i dożylne immunoglobuliny (IVIg), szczególnie w chorobie Kawasaki. Monitorowanie pacjenta obejmuje ocenę parametrów życiowych, funkcji nerek, objawów skórnych, neurologicznych i oddechowych oraz kontrolę działań niepożądanych terapii, takich jak wzrost ciśnienia tętniczego, hiperglikemia czy ryzyko infekcji. Kompleksowa opieka pielęgniarska obejmuje także edukację pacjenta, wsparcie emocjonalne oraz koordynację opieki wielospecjalistycznej.
azatiopryna, badanie funkcji nerek, badanie laboratoryjne, białko C-reaktywne, ból stawów, choroba autoimmunologiczna, choroba Kawasaki, choroba Takayasu, ciśnienie tętnicze, cyklofosfamid, funkcja nerek, glikokortykosteroid, guzkowe zapalenie tętnic, hiperglikemia, immunoglobulina, krwioplucie, leczenie immunosupresyjne, lek immunosupresyjny, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, mesna, metotreksat, mikroskopowe zapalenie naczyń, morfologia krwi, mykofenolan mofetylu, naczynia krwionośne, objawy neurologiczne, odczyn Biernackiego, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, osteoporoza, parametry życiowe, plamica dotykalna, plamica Schönleina-Henocha, plazmafereza, Pneumocystis jiroveci, prednizon, przeciwciała ANCA, rytuksymab, stan przedrzucawkowy, tętniak, tocilizumab, układ oddechowy, wysypka, zapalenie dużych naczyń, zapalenie małych naczyń, zapalenie naczyń, zapalenie naczyń z nadwrażliwości, zmiana skórna