Działania niepożądane leku Rantudil Retard

Acemetacyna, substancja czynna leku Rantudil Retard (90 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu), jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ), którego stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia różnorodnych działań niepożądanych. Znajomość tych działań jest kluczowa dla bezpiecznego prowadzenia farmakoterapii i właściwego monitorowania pacjentów.¹

Działania niepożądane ze strony układu pokarmowego

Działania niepożądane dotyczące przewodu pokarmowego należą do najczęstszych powikłań terapii acemetacyną. Mogą one przybierać postać od łagodnych dolegliwości dyspeptycznych do poważnych, zagrażających życiu krwawień i perforacji. Szczególnie narażeni są pacjenci w podeszłym wieku.²

Do typowych objawów żołądkowo-jelitowych zaliczamy: nudności, wymioty, biegunkę, wzdęcia, zaparcia, niestrawność, ból brzucha, smoliste stolce czy krwawe wymioty. Obserwowano również przypadki wrzodziejącego zapalenia błony śluzowej jamy ustnej, zaostrzenia zapalenia okrężnicy i choroby Crohna oraz zapalenia błony śluzowej żołądka.³

Warto podkreślić, że ryzyko wystąpienia krwawienia z przewodu pokarmowego jest zależne od zastosowanej dawki oraz czasu trwania leczenia.⁴

Działania niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego

W związku z leczeniem NLPZ, w tym acemetacyną, zgłaszano występowanie obrzęków, nadciśnienia i niewydolności serca. Dane kliniczne i epidemiologiczne wskazują, że przyjmowanie niektórych NLPZ, szczególnie długotrwale i w dużych dawkach, może wiązać się z niewielkim zwiększeniem ryzyka zatorów tętnic, takich jak zawał serca lub udar.⁵

Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych

Działania niepożądane acemetacyny zostały sklasyfikowane zgodnie z układami i narządami MedDRA, z uwzględnieniem częstości ich występowania:⁶

Zakażenia i zarażenia pasożytnicze

Bardzo rzadko mogą wystąpić zaostrzenia objawów stanu zapalnego wskutek zakażenia, np. rozwój martwiczego zapalenia powięzi. Jest to najprawdopodobniej związane z mechanizmem działania niesteroidowych leków przeciwzapalnych. W przypadku nasilenia lub pojawienia się objawów zakażenia podczas terapii acemetacyną, należy rozważyć wdrożenie odpowiedniego leczenia przeciwbakteryjnego.⁷

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Bardzo rzadko obserwowano przypadki niedokrwistości spowodowanej utajonym krwawieniem z przewodu pokarmowego, niedokrwistości hemolitycznej, pancytopenii (obejmującej niedokrwistość aplastyczną, leukopenię, agranulocytozę i małopłytkowość).⁸

Do początkowych objawów niedokrwistości mogą należeć: gorączka, ból gardła, zmiany powierzchowne błony śluzowej jamy ustnej, objawy przypominające grypę, silne uczucie zmęczenia, krwawienie z nosa oraz wybroczyny podskórne. W przypadku wystąpienia tych objawów należy natychmiast przerwać stosowanie leku i skonsultować się z lekarzem.⁹

Podczas długotrwałego leczenia istotne jest regularne monitorowanie morfologii krwi ze względu na możliwy wpływ acemetacyny na agregację płytek krwi i nasilenie skazy krwotocznej.¹⁰

Zaburzenia układu immunologicznego

Częstym działaniem niepożądanym są reakcje nadwrażliwości, takie jak wysypka i świąd. Niezbyt często występuje pokrzywka. Bardzo rzadko natomiast mogą wystąpić ciężkie, uogólnione reakcje nadwrażliwości, które mogą objawiać się jako obrzęk twarzy i powiek, obrzęk języka, wewnętrzny obrzęk gardła ze zwężeniem dróg oddechowych (obrzęk naczynioruchowy), niewydolność oddechowa mogąca wywołać atak astmy, tachykardia, zmniejszenie ciśnienia krwi prowadzące do wstrząsu zagrażającego życiu.¹¹

Wystąpienie ciężkiej, uogólnionej reakcji nadwrażliwości, nawet po zastosowaniu leku po raz pierwszy, wymaga natychmiastowej pomocy medycznej.¹²

Inne istotne działania niepożądane

Wśród innych działań niepożądanych acemetacyny należy wymienić zaburzenia metaboliczne (rzadko hiperkaliemia, bardzo rzadko hiperglikemia i glukozuria), zaburzenia psychiczne (często pobudzenie, rzadko splątanie, bardzo rzadko zaburzenia psychiczne, dezorientacja, zaburzenia lękowe, koszmary senne, psychoza, omamy, depresja, zaburzenia snu) oraz szereg objawów neurologicznych (często ból głowy, senność, zawroty głowy, bardzo rzadko utrata przytomności, zaburzenia smaku, zaburzenia pamięci, napady drgawkowe, drżenie).¹³

Acemetacyna może nasilać objawy wcześniej występujących chorób psychicznych, padaczki oraz choroby Parkinsona.¹⁴

Zaburzenia narządu wzroku i słuchu

Niezbyt często obserwowano zwyrodnienie barwnikowe siatkówki oraz zmętnienie rogówki, z typowymi objawami takimi jak niewyraźne lub podwójne widzenie. Bardzo rzadko mogą wystąpić szumy uszne i zaburzenia słuchu.¹⁵

Podczas długotrwałego leczenia indometacyną (głównym metabolitem acemetacyny) zgłaszano przypadki zwyrodnienia barwnikowego siatkówki oraz zmętnienia rogówki, dlatego wskazane jest monitorowanie narządu wzroku u pacjentów poddawanych przewlekłej terapii.¹⁶

Zaburzenia wątroby i nerek

Często obserwuje się zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, a niezbyt często uszkodzenie wątroby (toksyczne zapalenie wątroby z towarzyszącą żółtaczką lub bez żółtaczki, bardzo rzadko o piorunującym przebiegu choroby, niekiedy także bez objawów zapowiadających).¹⁷

U pacjentów z zaburzeniami wątroby należy regularnie monitorować parametry wątrobowe.¹⁸

Zaburzenia nerek i dróg moczowych obejmują niezbyt często występujące obrzęki, zwłaszcza u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i/lub zaburzeniem czynności nerek, a także bardzo rzadkie przypadki zaburzeń mikcji, zwiększonego stężenia mocznika we krwi, ostrej niewydolności nerek, białkomoczu, krwiomoczu lub uszkodzenia nerek (śródmiąższowe zapalenie nerek, zespół nerczycowy, martwica brodawek nerkowych).¹⁹

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Niezbyt często występuje łysienie, natomiast bardzo rzadko mogą pojawić się: leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, wyprysk, nadmierna potliwość, rumień, nadwrażliwość na światło, niewielkie oraz rozległe wybroczyny podskórne, złuszczające zapalenie skóry i wysypka pęcherzowa. W najcięższych przypadkach mogą wystąpić zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (zespół Lyella).²⁰

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia ostrego bólu brzucha, smolistych stolców, krwawych wymiotów, a także ciężkich reakcji nadwrażliwości, należy natychmiast przerwać stosowanie leku i skonsultować się z lekarzem.²¹

Pacjenci leczeni przewlekle acemetacyną wymagają regularnej kontroli morfologii krwi, parametrów wątrobowych oraz czynności nerek.²²

Tabela działań niepożądanych

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Fachowy personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.²³