Działania niepożądane
Rantudil Forte 60 mg

Acemetacyna, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla tej grupy leków, z dominującymi działaniami niepożądanymi ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, smoliste stolce oraz krwawe wymioty. Istnieje ryzyko poważnych powikłań, w tym owrzodzeń, perforacji i krwawień, które szczególnie u osób starszych mogą prowadzić do zgonu. Długotrwałe i wysokodawkowe stosowanie acemetacyny wiąże się z niewielkim wzrostem ryzyka incydentów zakrzepowo-zatorowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu. Działania niepożądane obejmują również reakcje nadwrażliwości (wysypka, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy), zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, pancytopenia), zaburzenia psychiczne (pobudzenie, splątanie, psychoza), neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy, napady drgawkowe), a także zmiany w funkcji wątroby i nerek. Częstość występowania działań niepożądanych została sklasyfikowana zgodnie z MedDRA, z częstością od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000).

Działania niepożądane acemetacyny

Acemetacyna, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), może powodować szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Profil bezpieczeństwa acemetacyny, podobnie jak innych NLPZ, charakteryzuje się przede wszystkim działaniami niepożądanymi ze strony przewodu pokarmowego. W trakcie terapii mogą wystąpić owrzodzenia przewodu pokarmowego, perforacje lub krwawienia, które w niektórych przypadkach, szczególnie u osób w podeszłym wieku, mogą prowadzić do zgonu1.

Z danych klinicznych i epidemiologicznych wynika, że stosowanie niektórych NLPZ (zwłaszcza długotrwale i w dużych dawkach) wiąże się z niewielkim zwiększeniem ryzyka zatorów tętnic, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu2.

Należy pamiętać, że opisane poniżej działania niepożądane są zależne od zastosowanej dawki i mogą różnić się pomiędzy pacjentami3.

Najczęstsze działania niepożądane

Do najczęściej występujących działań niepożądanych acemetacyny należą zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak:

  • nudności
  • wymioty
  • biegunka
  • wzdęcia
  • zaparcia
  • niestrawność
  • ból brzucha
  • smoliste stolce
  • krwawe wymioty

Ponadto obserwowano wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zaostrzenie zapalenia okrężnicy i choroby Crohna, a rzadziej zapalenie błony śluzowej żołądka4.

Ryzyko wystąpienia krwawienia z przewodu pokarmowego jest szczególnie zależne od zastosowanej dawki i czasu trwania leczenia5.

Klasyfikacja działań niepożądanych według układów i częstości występowania

Działania niepożądane acemetacyny zostały opisane zgodnie z klasyfikacją układów i narządów MedDRA, a ich częstość została uporządkowana według następujących kategorii:

  • bardzo często (≥1/10)
  • często (≥1/100 do <1/10)
  • niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)
  • rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)
  • bardzo rzadko (<1/10 000)
  • częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)6

Szczegółowy opis działań niepożądanych

Klasyfikacja układów i narządów Częstość występowania Działania niepożądane Opis
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Bardzo rzadko Zaostrzenie objawów stanu zapalnego wskutek zakażenia Może objawiać się jako rozwój martwiczego zapalenia powięzi. Jest najprawdopodobniej związane z mechanizmem działania NLPZ. Jeśli wystąpi nawrót lub zaostrzenie objawów zakażenia, pacjent powinien skonsultować się z lekarzem w celu ewentualnego zastosowania leków przeciw zakażeniu lub antybiotykoterapii.
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Bardzo rzadko Niedokrwistość spowodowana utajonym krwawieniem z przewodu pokarmowego, niedokrwistość hemolityczna, pancytopenia Pancytopenia obejmuje niedokrwistość aplastyczną, leukopenię, agranulocytozę i małopłytkowość. Do objawów początkowych niedokrwistości mogą należeć: gorączka, ból gardła, zmiany powierzchowne błony śluzowej jamy ustnej, objawy grypopodobne, znaczne zmęczenie, krwawienie z nosa i wybroczyny podskórne. W takich przypadkach należy natychmiast przerwać stosowanie leku i skonsultować się z lekarzem. Podczas długotrwałego leczenia należy regularnie kontrolować morfologię krwi.
Zaburzenia układu immunologicznego Często Reakcje nadwrażliwości Mogą objawiać się jako wysypka i świąd.
Niezbyt często Pokrzywka Zmiany skórne o charakterze alergicznym.
Bardzo rzadko Ciężkie, uogólnione reakcje nadwrażliwości Mogą występować w formie: obrzęku twarzy i powiek, obrzęku języka, wewnętrznego obrzęku gardła ze zwężeniem dróg oddechowych (obrzęk naczynioruchowy), niewydolności oddechowej mogącej wywołać atak astmy, tachykardii, zmniejszenia ciśnienia krwi prowadzącego do wstrząsu zagrażającego życiu. Mogą pojawić się nawet po pierwszym zastosowaniu leku i wymagają natychmiastowej pomocy medycznej.
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Rzadko Hiperkaliemia Podwyższone stężenie potasu we krwi.
Bardzo rzadko Hiperglikemia i glukozuria Podwyższony poziom cukru we krwi oraz obecność glukozy w moczu.
Zaburzenia psychiczne Często Pobudzenie Stan zwiększonej aktywności psychoruchowej.
Rzadko Splątanie Zaburzenia świadomości z dezorientacją.
Bardzo rzadko Zaburzenia psychiczne, dezorientacja, zaburzenia lękowe, koszmary senne, psychoza, omamy, depresja, zaburzenia snu Leczenie acemetacyną może nasilać objawy wcześniej występujących chorób psychicznych.
Zaburzenia układu nerwowego Często Ból głowy, senność, zawroty głowy Typowe objawy neurologiczne.
Bardzo rzadko Utrata przytomności, zaburzenia smaku, zaburzenia pamięci, napady drgawkowe, drżenie Utrata przytomności może prowadzić do śpiączki. Zastosowanie acemetacyny może nasilać objawy padaczki i choroby Parkinsona.
Zaburzenia oka Niezbyt często Zwyrodnienie barwnikowe siatkówki oraz zmętnienie rogówki Podczas długotrwałego leczenia indometacyną (głównym metabolitem acemetacyny) mogą wystąpić zaburzenia okulistyczne. Typowym objawem może być niewyraźne lub podwójne widzenie.
Zaburzenia ucha i błędnika Bardzo rzadko Szumy uszne i zaburzenia słuchu Zmiany w percepcji dźwięków oraz upośledzenie funkcji słuchowej.
Zaburzenia serca Bardzo rzadko Kołatanie serca, dusznica bolesna, niewydolność serca Możliwe poważne powikłania kardiologiczne.
Zaburzenia naczyniowe Bardzo rzadko Nadciśnienie tętnicze Podwyższone wartości ciśnienia tętniczego.
Częstość nieznana Zapaść krążeniowa Ostry spadek ciśnienia tętniczego i zaburzenia przepływu krwi.
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Bardzo rzadko Zapalenie płuc na tle alergicznym Reakcja alergiczna w obrębie tkanki płucnej.
Zaburzenia żołądka i jelit Bardzo często Nudności, wymioty, ból brzucha, biegunka oraz niewielkie krwawienie z przewodu pokarmowego Niewielkie krwawienie z przewodu pokarmowego może w wyjątkowych przypadkach powodować niedokrwistość. Pacjent powinien przerwać stosowanie leku i natychmiast zgłosić się do lekarza w przypadku wystąpienia ostrego bólu brzucha, smolistych stolców lub krwawych wymiotów.
Często Niestrawność, wzdęcia, ból brzucha, utrata łaknienia oraz owrzodzenie żołądka i jelit Owrzodzenie może niekiedy przebiegać z towarzyszącym krwawieniem i perforacją.
Niezbyt często Krew w treści żołądkowej (podczas wymiotów), krew w stolcu, krwista biegunka Objawy krwawienia z przewodu pokarmowego.
Bardzo rzadko Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej i języka, zmiany w obrębie przełyku, dolegliwości w dolnej części jamy brzusznej, zaparcia, przeponopodobne zwężenie jelita, zapalenie trzustki Dolegliwości w dolnej części jamy brzusznej mogą obejmować nieswoiste zapalenie jelita grubego z krwawieniem. Może wystąpić zaostrzenie objawów choroby Crohna lub wrzodziejącego zapalenia jelita grubego.
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Często Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych U pacjentów z zaburzeniami wątroby należy regularnie monitorować parametry wątrobowe.
Niezbyt często Uszkodzenie wątroby Może wystąpić toksyczne zapalenie wątroby z towarzyszącą żółtaczką lub bez żółtaczki, bardzo rzadko o piorunującym przebiegu, niekiedy także bez objawów zapowiadających.
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Niezbyt często Łysienie Wypadanie włosów.
Bardzo rzadko Leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, wyprysk, nadmierna potliwość, rumień, nadwrażliwość na światło, wybroczyny podskórne, złuszczające zapalenie skóry i wysypka pęcherzowa Wysypka pęcherzowa może mieć ciężki przebieg w postaci zespołu Stevensa-Johnsona i toksycznego martwiczego oddzielania się naskórka (zespołu Lyella).
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Bardzo rzadko Osłabienie mięśni Zmniejszenie siły mięśniowej.
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Niezbyt często Powstanie obrzęku Obrzęki, zwłaszcza obrzęki obwodowe, mogą wystąpić szczególnie u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i/lub zaburzeniem czynności nerek.
Bardzo rzadko Zaburzenia mikcji, zwiększone stężenie mocznika we krwi, ostra niewydolność nerek, białkomocz, krwiomocz, uszkodzenie nerek Uszkodzenie nerek może objawiać się jako śródmiąższowe zapalenie nerek, zespół nerczycowy lub martwica brodawek nerkowych. U pacjentów z zaburzeniami nerek należy regularnie kontrolować czynność nerek.
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Bardzo rzadko Krwawienie z pochwy Nieprawidłowe krwawienie z dróg rodnych.
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Często Zmęczenie Uczucie osłabienia i braku energii.
Rzadko Drażliwość Wzmożona reakcja na bodźce, niepokój.
Bardzo rzadko Wysypka umiejscowiona wewnątrz ciała Zmiany o charakterze wysypki występujące wewnętrznie.

Monitorowanie działań niepożądanych

W trakcie stosowania acemetacyny należy zwrócić szczególną uwagę na następujące objawy, które mogą wymagać natychmiastowej pomocy medycznej:

  • Objawy krwawienia z przewodu pokarmowego: ostry ból brzucha, smoliste stolce, krwawe wymioty7
  • Objawy ciężkich zaburzeń hematologicznych: gorączka, ból gardła, zmiany błony śluzowej jamy ustnej, objawy grypopodobne, silne zmęczenie, krwawienie z nosa, wybroczyny podskórne8
  • Objawy ciężkich reakcji nadwrażliwości: obrzęk twarzy, języka, gardła, duszność, przyspieszenie akcji serca, spadek ciśnienia krwi9

W przypadku długotrwałego leczenia acemetacyną należy regularnie kontrolować:

  • Morfologię krwi10
  • Parametry wątrobowe, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby11
  • Czynność nerek, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek12

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: 22 49 21 301, faks: 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu13.

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl