pochodne tionamidu
Pochodne tionamidu stanowią grupę leków przeciwtarczycowych, które hamują syntezę hormonów tarczycy poprzez blokowanie oksydacji jodu i sprzęgania jodotyrozyn. Główni przedstawiciele tej grupy to propylotiouracyl (PTU), tiamazol (metimazol) oraz karbimazol, który jest prolekiem dla tiamazolu.
Mechanizm działania pochodnych tionamidu opiera się na hamowaniu peroksydazy tarczycowej, enzymu kluczowego dla procesu syntezy hormonów tarczycy. Dodatkowo, propylotiouracyl wykazuje zdolność do hamowania dejodynazy typu 1, co zmniejsza obwodową konwersję tyroksyny (T4) do trijodotyroniny (T3).
Leki te znajdują zastosowanie głównie w leczeniu nadczynności tarczycy, w tym choroby Gravesa-Basedowa, jako przygotowanie do zabiegu tyreoidektomii lub terapii radiojodem, a także w leczeniu przełomu tarczycowego. Maksymalny efekt terapeutyczny pojawia się zwykle po 3-8 tygodniach stosowania, co wynika z długiego okresu półtrwania hormonów tarczycy.
Wśród działań niepożądanych pochodnych tionamidu wyróżnia się reakcje alergiczne (wysypka, świąd), zaburzenia żołądkowo-jelitowe, rzadziej agranulocytozę (najpoważniejsze powikłanie, wymagające natychmiastowego odstawienia leku), hepatotoksyczność oraz inne zaburzenia hematologiczne. Monitorowanie morfologii krwi oraz prób wątrobowych jest istotnym elementem nadzoru podczas terapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Thyrozol 5 mg
Tiamazol, będący aktywnym metabolitem karbimazolu, wymaga precyzyjnego dawkowania z uwzględnieniem braku równoważności jednostkowej (1 mg tiamazolu ≠ 1 mg karbimazolu). U dorosłych dawka początkowa wynosi zwykle 10-40 mg/dobę, najczęściej 20-30 mg/dobę, dostosowywana do nasilenia nadczynności tarczycy i podaży jodu. W terapii podtrzymującej stosuje się dawki 5-20 mg/dobę w skojarzeniu z lewotyroksyną lub 2,5-10 mg/dobę w monoterapii. U dzieci (3-17 lat) dawka początkowa to 0,5 mg/kg mc./dobę, maksymalnie do 40 mg/dobę, podzielona na 2-3 dawki. U pacjentów z dysfunkcją wątroby i nerek dawkę należy indywidualnie redukować i monitorować parametry laboratoryjne. U osób starszych zaleca się ostrożne dostosowanie dawki przy ścisłej kontroli klinicznej i laboratoryjnej. Tiamazol nie jest zalecany u dzieci poniżej 2 lat ze względu na brak danych bezpieczeństwa.
dysfunkcja nerek, dysfunkcja wątroby, eutyreoza, gruczolak autonomiczny, hormony tarczycy, jod radioaktywny, jodowrażliwość tarczycy, karbimazol, klirens osoczowy, lewotyroksyna, nadchloran, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, parametry kliniczne, parametry laboratoryjne, pochodne tionamidu, przełom tarczycowy, remisja, środek kontrastowy, terapia jodowa Plummera, tiamazol, TSH, tyreoidektomia, ucisk na tchawicę, wole tarczycy, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby