Właściwości farmakokinetyczne
Pyrazinamid Farmapol 500 mg

Właściwości farmakokinetyczne pirazynamidu

Pirazynamid, lek przeciwgruźliczy dostępny w formie tabletek o mocy 500 mg, charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jego efektywność terapeutyczną. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis farmakokinetyki tego leku z uwzględnieniem procesów absorpcji, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji.¹

Absorpcja pirazynamidu

Po podaniu doustnym pirazynamid cechuje się szybką i niemal całkowitą absorpcją z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie substancji czynnej w osoczu obserwuje się już po 1-2 godzinach od przyjęcia leku. Natomiast aktywny metabolit – kwas pirazynowy – osiąga najwyższe stężenie po 4-5 godzinach od momentu podania.²

Dystrybucja pirazynamidu w organizmie

Pirazynamid charakteryzuje się doskonałą zdolnością przenikania do różnych tkanek i płynów ustrojowych. Lek skutecznie dociera do takich narządów jak wątroba i płuca, a także do płynu mózgowo-rdzeniowego, gdzie osiąga stężenia stanowiące od 87% do 105% wartości stężeń obserwowanych w surowicy. Ta właściwość ma szczególne znaczenie w terapii gruźlicy ośrodkowego układu nerwowego.³

Istotną cechą farmakokinetyczną pirazynamidu jest jego zdolność do wnikania do makrofagów oraz osiągania wysokich stężeń w wydzielinie płucnej i oskrzelowej. Ta właściwość warunkuje wysoką skuteczność przeciwgruźliczą leku, umożliwiając mu dotarcie bezpośrednio do komórek, w których bytują prątki gruźlicy.⁴

Stopień wiązania pirazynamidu z białkami osocza jest niewielki i wynosi 10-20%. Podobnie, jego aktywny metabolit – kwas pirazynowy – wiąże się z białkami jedynie w około 31%.⁵

Warto podkreślić, że pirazynamid w niewielkim stopniu przenika przez łożysko oraz do mleka matek karmiących.⁶

Metabolizm pirazynamidu

Metabolizm pirazynamidu zachodzi głównie w wątrobie, gdzie z udziałem deaminazy mikrosomalnej substancja czynna jest hydrolizowana do aktywnego metabolitu – kwasu pirazynowego. Ten z kolei podlega dalszym przemianom przy udziale oksydazy ksantynowej, przekształcając się w kwas 5-hydroksypirazynowy, który stanowi główny wydalany metabolit.⁷

Dodatkowo, pirazynamid może być w niewielkim stopniu hydrolizowany w żołądku i pęcherzyku żółciowym, co stanowi alternatywną, choć mniej istotną drogę jego biotransformacji.⁸

Eliminacja pirazynamidu

Biologiczny okres półtrwania (t0,5) pirazynamidu u pacjentów z prawidłową funkcją wątroby i nerek wynosi od 9 do 10 godzin. Dla kwasu pirazynowego t0,5 osiąga wartość około 12 godzin.⁹

W przypadku pacjentów z niewydolnością nerek parametry farmakokinetyczne ulegają istotnym zmianom – okres półtrwania pirazynamidu wydłuża się do około 26 godzin, a kwasu pirazynowego do 22 godzin. Informacja ta ma kluczowe znaczenie przy dostosowywaniu dawkowania leku u pacjentów z zaburzoną funkcją nerek.¹⁰

Pirazynamid i jego metabolity są wydalane głównie przez nerki w mechanizmie przesączania kłębuszkowego. W ciągu pierwszych 24 godzin po doustnym przyjęciu leku około 70% dawki ulega wydaleniu z moczem.¹¹

Analiza wydalania poszczególnych frakcji metabolitów wskazuje, że po 72 godzinach od podania leku w moczu obecne jest około 33% kwasu pirazynowego, 36% kwasu 5-hydroksypirazynowego i tylko około 3% niezmienionego pirazynamidu.¹²

Zestawienie parametrów farmakokinetycznych pirazynamidu