zanik kory mózgowej
Zanik kory mózgowej (atrofia korowa) to proces patologiczny charakteryzujący się redukcją objętości i masy kory mózgu, będącej zewnętrzną warstwą istoty szarej mózgowia. Jest to stan degeneracyjny, w którym dochodzi do utraty neuronów i połączeń synaptycznych, co prowadzi do zmniejszenia grubości kory oraz poszerzenia bruzd mózgowych.
Przyczyny zaniku kory mózgowej są zróżnicowane i obejmują procesy neurodegeneracyjne (choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, otępienie czołowo-skroniowe), choroby naczyniowe (udary, przewlekłe niedokrwienie), choroby metaboliczne, toksyczne uszkodzenia mózgu, infekcje OUN, urazy, czy też fizjologiczne starzenie się organizmu. Zanik może dotyczyć całej kory mózgowej lub występować wybiórczo w określonych regionach, co determinuje objawy kliniczne.
Manifestacja kliniczna zaniku korowego zależy od lokalizacji i rozległości zmian. Mogą wystąpić zaburzenia funkcji poznawczych, deficyty pamięci, zmiany osobowości, zaburzenia mowy, koordynacji ruchowej, a w zaawansowanych przypadkach również otępienie. Diagnostyka obejmuje badania neuroobrazowe (MRI, CT), które uwidaczniają poszerzenie przestrzeni płynowych, zwężenie zakrętów i poszerzenie bruzd mózgowych, a także badania neuropsychologiczne oceniające funkcje poznawcze.
Leczenie zaniku kory mózgowej ukierunkowane jest głównie na spowolnienie progresji choroby i łagodzenie objawów, ponieważ w większości przypadków proces jest nieodwracalny. Obejmuje ono terapię choroby podstawowej, neuroprotekcję, rehabilitację poznawczą oraz leczenie objawowe. Wczesne rozpoznanie i interwencja mogą znacząco wpłynąć na jakość życia pacjentów z tym schorzeniem.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zwyrodnienie korowo-podstawne (zespół korowo-podstawny) – Patofizjologia i mechanizm
Zwyrodnienie korowo-podstawne (CBD) jest rzadką tauopatią charakteryzującą się nieprawidłowym fosforylowaniem i agregacją białka tau 4R, prowadzącą do neurodegeneracji neuronów i komórek glejowych w korze mózgowej oraz jądrach podstawy. Patologia tau obejmuje zarówno neurony, jak i astrocyty (blaszki astrocytarne), a jej rozprzestrzenianie się odbywa się mechanizmem seeding, co tłumaczy progresywny przebieg choroby. Obraz kliniczny koreluje z dystrybucją patologii: w klasycznym zespole korowo-podstawnym (CBD-CBS) zmiany dominują w korze ruchowej i czuciowej oraz jądrze soczewkowatym, natomiast w wariancie przypominającym zespół Richardsona (CBD-RS) patologia jest bardziej nasilona w strukturach limbicznych i móżdżku. Genetycznie, istotnym czynnikiem ryzyka jest haplotyp H1 genu MAPT, a także mutacje w genach MAPT, C9orf72 i GRN. W patogenezie uczestniczą także dysfunkcja mitochondriów, zaburzenia transportu aksonalnego, neuroinflammacja (z udziałem TNF-α, IL-1β, IL-6) oraz degeneracja synaptyczna.
alfa-synukleina, badanie PET, białko tau, blaszki amyloidowe, choroba Alzheimera, choroba Lewy’ego, ciało modzelowate, degeneracja synaptyczna, dysfunkcja mitochondriów, fosforylacja tau, immunoterapia, interleukiny, jądra podstawy, kora mózgowa, mikrotubule, neuroinflammacja, patologia tau, płyn mózgowo-rdzeniowy, sploty neurofibrylarne, tauopatia, TNF-alfa, transport aksonalny, zanik kory mózgowej, zespół korowo-podstawny, zwyrodnienie czołowo-skroniowe, zwyrodnienie korowo-podstawne - Leksykon chorób i schorzeń
Kiła – Etiologia i przyczyny
Kiła (syphilis) jest ogólnoustrojową infekcją bakteryjną wywołaną przez Treponema pallidum subspecies pallidum, charakteryzującą się wysoką inwazyjnością i zdolnością do unikania odpowiedzi immunologicznej dzięki mechanizmowi konwersji genowej genu tprK. Transmisja odbywa się głównie drogą kontaktów seksualnych (waginalnych, analnych, oralnych) z osobą zakaźną, z ryzykiem zakażenia wynoszącym 30-60% po pojedynczym kontakcie. Zakażenie może również przenosić się z matki na płód (ryzyko 60-80% w przypadku nieleczonej kiły), przez pocałunki, transfuzje krwi lub dzielenie się igłami. Największa zakaźność występuje w stadiach pierwotnym, wtórnym oraz wczesnym utajonym (do 1 roku od zakażenia). Czynniki ryzyka obejmują m.in. niezabezpieczone kontakty seksualne, liczne partnerstwa, zakażenie HIV oraz przynależność do grupy MSM (78,4-83,7% przypadków w krajach rozwiniętych).
kiła drugorzędowa, kiła oponowo-naczyniowa, kiła ośrodkowego układu nerwowego, kiła pierwszorzędowa, kiła trzeciorzędowa, kiła wczesna utajona, kiła wrodzona, koinfekcja HIV, krętek blady, narządy płciowe, reakcja immunologiczna, transmisja kiły, transmisja przezłożyskowa, wiąd rdzenia, zakażenia przenoszone drogą płciową, zakażenie HIV, zanik kory mózgowej, zapalenie nerek, zapalenie tęczówki, zapalenie wątroby