zakrzepica żył głębokich/zatorowość płucna
Zakrzepica żył głębokich (ZŻG) i zatorowość płucna (ZP) to schorzenia należące do spektrum żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ). ZŻG charakteryzuje się tworzeniem skrzeplin w dużych żyłach, najczęściej kończyn dolnych, podczas gdy ZP to stan nagły spowodowany przemieszczeniem materiału zatorowego (najczęściej skrzepliny) do tętnic płucnych.
Czynniki ryzyka ŻChZZ obejmują unieruchomienie, zabiegi chirurgiczne, nowotwory, ciążę, doustne środki antykoncepcyjne, terapię hormonalną, trombofilie wrodzone oraz wiek. Diagnoza ZŻG opiera się na ocenie klinicznej, D-dimerach oraz badaniach obrazowych (głównie USG kompresyjne), natomiast ZP diagnozuje się za pomocą angiografii TK, scyntygrafii perfuzyjnej płuc lub arteriografii płucnej.
Leczenie obejmuje antykoagulację (heparyny drobnocząsteczkowe, antagoniści witaminy K, bezpośrednie doustne antykoagulanty), a w ciężkich przypadkach ZP – trombolizę, embolektomię chirurgiczną lub przezskórną. Profilaktyka u pacjentów wysokiego ryzyka opiera się na farmakoterapii (heparyna, DOAC) oraz metodach mechanicznych (pończochy uciskowe, przerywaną kompresję pneumatyczną).
Powikłania nieleczonej ŻChZZ obejmują nawroty choroby, zespół pozakrzepowy oraz przewlekłe zakrzepowo-zatorowe nadciśnienie płucne. Szczególne postępowanie wymagane jest u kobiet w ciąży, pacjentów z niewydolnością nerek oraz chorych onkologicznych. Nowe kierunki badań koncentrują się na optymalizacji długości leczenia oraz identyfikacji pacjentów mogących odnieść korzyść z przedłużonej antykoagulacji.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sianta 75 mg
Dabigatran eteksylatu jest prolekiem, który po podaniu doustnym ulega szybkiej i całkowitej konwersji do aktywnej formy – dabigatranu, głównie poprzez hydrolizę katalizowaną przez esterazę. Bezwzględna dostępność biologiczna wynosi około 6,5%, a maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w ciągu 0,5-2 godzin u zdrowych ochotników. W okresie pooperacyjnym wchłanianie jest spowolnione, z Cmax przesuniętym do około 6 godzin, co jest związane z działaniem znieczulenia ogólnego i porażeniem mięśniówki przewodu pokarmowego. Pokarm nie wpływa na biodostępność, lecz wydłuża czas do osiągnięcia Cmax o 2 godziny. Dabigatran wiąże się z białkami osocza w 34-35%, ma objętość dystrybucji 60-70 L i jest wydalany głównie przez nerki (85% dawki) w postaci niezmienionej, z klirensem około 100 mL/min. Okres półtrwania u osób zdrowych wynosi 11-14 godzin, a u pacjentów z niewydolnością nerek ulega wydłużeniu, np. do 27,2 godzin przy CrCL <30 mL/min.
acyloglukuronid, białko transportowe P-gp, biodostępność, biodostępność dabigatranu, dabigatran, dabigatran eteksylat, działanie przeciwzakrzepowe, hemodializa, hydroksypropylometyloceluloza, hydroliza esterazowa, izoenzymy cytochromu P450, klasyfikacja Childa-Pugha, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niezastawkowe migotanie przedsionków, objętość dystrybucji, porażenie mięśniówki przewodu pokarmowego, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie osoczowe, wiązanie z białkami osocza, zakrzepica żył głębokich/zatorowość płucna, znieczulenie ogólne, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa