zwichnięcie górne
Zwichnięcie górne (luxatio superior) to przemieszczenie powierzchni stawowych kości względem ich prawidłowego położenia anatomicznego w kierunku dogłowowym (górnym). Dochodzi do całkowitej utraty kontaktu między powierzchniami stawowymi, co odróżnia zwichnięcie od podwichnięcia, gdzie kontakt ten jest częściowo zachowany.
Najczęściej zwichnięcie górne dotyczy stawu barkowego, ramieniowo-łopatkowego, gdzie głowa kości ramiennej przemieszcza się ku górze względem panewki łopatki. Może również występować w innych stawach, jak staw skroniowo-żuchwowy czy stawy międzypaliczkowe. Zwichnięcie górne powstaje zwykle w wyniku urazu bezpośredniego lub pośredniego, często z towarzyszącym uszkodzeniem aparatu więzadłowego.
Diagnostyka zwichnięcia górnego opiera się na badaniu klinicznym, gdzie stwierdza się zniekształcenie zarysu stawu, ograniczenie ruchomości, silny ból oraz zaburzenie funkcji. Badania obrazowe, przede wszystkim RTG w co najmniej dwóch projekcjach, a w bardziej skomplikowanych przypadkach TK lub MRI, potwierdzają rozpoznanie i pomagają w ocenie ewentualnych uszkodzeń towarzyszących.
Leczenie zwichnięcia górnego polega na zamkniętej lub otwartej repozycji, czyli nastawieniu przemieszczonych względem siebie powierzchni stawowych do prawidłowego położenia. Po nastawieniu konieczne jest unieruchomienie stawu na okres 3-6 tygodni (zależnie od lokalizacji i towarzyszących uszkodzeń) oraz późniejsza rehabilitacja mająca na celu przywrócenie pełnej funkcji stawu i zapobieganie nawrotom.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zwichnięcie stawu ramiennego – Epidemiologia
Zwichnięcie stawu ramiennego stanowi około 50% wszystkich poważnych zwichnięć stawów, z częstością występowania w USA na poziomie 23,9-26,9/100 000 osobolat, co jest niemal dwukrotnie wyższą wartością niż wcześniej raportowano. W Polsce częstość ta wynosi 26,69/100 000 osobolat, bez istotnych różnic między obszarami miejskimi a wiejskimi. Zwichnięcia występują znacznie częściej u mężczyzn (stosunek 2,64:1), z bimodalnym rozkładem wiekowym: pierwszy szczyt u młodych mężczyzn (15-30 lat) związany z urazami sportowymi lub wysokoenergetycznymi, drugi u starszych kobiet (61-80 lat) po upadkach o niskiej energii. Dominują zwichnięcia przednie (85-98%), podczas gdy zwichnięcia tylne stanowią 2-5% przypadków, z wysokim odsetkiem niezdiagnozowanych urazów tylnych (około 50%). Główne czynniki ryzyka to płeć męska, młody wiek (15-29 lat), aktywność sportowa, nadmierna wiotkość stawowa, specyficzna anatomia stawu oraz wcześniejsze zwichnięcia, które są najsilniejszym predyktorem nawrotów.
bimodalny rozkład wiekowy, defekt kostny, luxatio erecta, napad padaczkowy, naprawa stożka rotatorów, nawrotowe zwichnięcie, niestabilność stawu ramiennego, panewka stawowa, przewlekły ból, uraz sportowy, uszkodzenie naczyniowe, uszkodzenie nerwu pachowego, uszkodzenie stożka rotatorów, zapalenie stawu, złamanie guzka większego kości ramiennej, złamanie kości ramiennej, złamanie płytki wzrostowej, zwichnięcie dolne, zwichnięcie górne, zwichnięcie przednie, zwichnięcie stawu ramiennego, zwichnięcie tylne - Leksykon chorób i schorzeń
Zwichnięcie stawu ramiennego – Patofizjologia i mechanizm
Zwichnięcie stawu ramiennego, stanowiące około 45% wszystkich zwichnięć dużych stawów, charakteryzuje się przemieszczeniem głowy kości ramiennej poza panewkę stawową. Najczęstszym typem jest zwichnięcie przednie (95-98%), powstające najczęściej w wyniku nadmiernego odwiedzenia i rotacji zewnętrznej ramienia lub upadku na wyciągniętą rękę. Typowe uszkodzenia to uszkodzenie Bankarta (około 95% przypadków), Hill-Sachsa (35-40%) oraz uszkodzenia więzadeł i torebki stawowej. Zwichnięcia tylne (2-4%) i dolne (<1%) są rzadsze, ale często wiążą się z poważniejszymi uszkodzeniami nerwowo-naczyniowymi, np. nerwu pachowego (około 37-40%). Stabilność stawu ramiennego zależy głównie od struktur miękkich: więzadeł, obrąbka panewkowego oraz mięśni stożka rotatorów, a nie od anatomii kostnej, co tłumaczy jego podatność na zwichnięcia.
choroba zwyrodnieniowa stawu, głowa kości ramiennej, luxatio erecta, martwica głowy kości ramiennej, mięsień stożka rotatorów, napad drgawkowy, nerw pachowy, obrąbek panewkowy, panewka stawu ramiennego, porażenie prądem, uszkodzenie Bankarta, uszkodzenie HAGL, uszkodzenie Hill-Sachsa, uszkodzenie naczyniowo-nerwowe, zwichnięcie dolne, zwichnięcie górne, zwichnięcie przednie, zwichnięcie stawu ramiennego, zwichnięcie tylne