Właściwości farmakokinetyczne
Soprobec 200 mcg/dawkę odmierzoną

Właściwości farmakokinetyczne beklometazonu dipropionianu

Beklometazon dipropionian to aktywny składnik preparatu Soprobec (aerozol inhalacyjny, roztwór), stosowany w terapii wziewnej. Substancja ta funkcjonuje jako prolek o słabym powinowactwie do receptorów glikokortykosteroidowych, który w organizmie ulega hydrolizie przy udziale esteraz do czynnego metabolitu – beklometazonu 17-monopropionianu. Powstały metabolit wykazuje znacznie silniejsze miejscowe działanie przeciwzapalne niż wyjściowy prolek.¹

Wchłanianie

Po podaniu wziewnym z użyciem inhalatora z odmierzaną dawką, wchłanianie ogólnoustrojowe beklometazonu dipropionianu w postaci niezmienionej zachodzi w płucach. W przeciwieństwie do tego, wchłanianie połkniętej, niezmienionej formy substancji jest nieznaczne. Natomiast przed wchłonięciem, beklometazonu dipropionian ulega w znacznym stopniu przekształceniu do aktywnego metabolitu – beklometazonu-17-monopropionianu.²

Wchłanianie ogólnoustrojowe czynnego metabolitu beklometazonu-17-monopropionianu jest wynikiem zarówno absorpcji w płucach (36% dawki), jak i wchłaniania połkniętej części dawki (26%). Po inhalacji biodostępność bezwzględna niezmienionego beklometazonu dipropionianu wynosi zaledwie około 2% nominalnej dawki, podczas gdy biodostępność beklometazonu-17-monopropionianu sięga 62% nominalnej dawki.³

Beklometazonu dipropionian charakteryzuje się szybkim wchłanianiem, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (tmax) już po 0,3 godziny. Z kolei jego aktywny metabolit – beklometazonu-17-monopropionian pojawia się nieco później, a jego tmax wynosi 1 godzinę.⁴

Narażenie ogólnoustrojowe wykazuje przebieg w przybliżeniu liniowy i zwiększa się proporcjonalnie wraz ze wzrostem dawki podawanej wziewnie. Po podaniu doustnym biodostępność beklometazonu dipropionianu jest nieznaczna, jednak jego przekształcenie w beklometazonu-17-monopropionian przed wchłonięciem powoduje, że 41% dawki jest wchłaniane jako beklometazonu-17-monopropionian.⁵

Dystrybucja

Dystrybucja beklometazonu dipropionianu do tkanek w stanie stacjonarnym jest umiarkowana, z objętością dystrybucji wynoszącą 20 l. Znacznie większą objętość dystrybucji posiada jego aktywny metabolit – beklometazonu-17-monopropionian, osiągając wartość 424 l. Wiązanie obu substancji z białkami osocza jest umiarkowanie duże i wynosi 87%.⁶

Metabolizm

Beklometazonu dipropionian jest bardzo szybko usuwany z krążenia ogólnego poprzez proces metabolizmu, zachodzący przy udziale esteraz, które występują w większości tkanek organizmu. Głównym produktem metabolizmu jest czynny metabolit – beklometazonu-17-monopropionian. W nieznacznych ilościach powstają również metabolity nieaktywne: beklometazonu-21-monopropionian oraz beklometazon (BOH), które jednak w niewielkim stopniu wpływają na ekspozycję ogólnoustrojową.⁷

Eliminacja

Zarówno beklometazonu dipropionian, jak i beklometazonu-17-monopropionian charakteryzują się wysokim klirensem osoczowym, wynoszącym odpowiednio 150 i 120 l/godzinę. Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi 0,5 godziny dla beklometazonu dipropionianu oraz 2,7 godziny dla beklometazonu-17-monopropionianu.⁸

Po podaniu doustnym beklometazonu dipropionianu znakowanego trytem, około 60% dawki jest wydalane z kałem w ciągu 96 godzin, głównie w postaci niezwiązanej oraz w formie sprzężonych polarnych metabolitów. Jedynie około 12% dawki jest wydalane z moczem, również w postaci niezwiązanej oraz w formie sprzężonych polarnych metabolitów. Klirens nerkowy beklometazonu dipropionianu i jego metabolitów jest nieznaczny.⁹

Właściwości farmakokinetyczne w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i wątroby

Farmakokinetyka beklometazonu dipropionianu nie była badana u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby. Jednakże, biorąc pod uwagę fakt bardzo szybkiego metabolizmu beklometazonu dipropionianu przy udziale esteraz znajdujących się w płynie jelitowym, surowicy, płucach i wątrobie, w wyniku którego powstają bardziej polarne produkty (beklometazonu-21-monopropionian, beklometazonu-17-monopropionian i beklometazon), nie należy oczekiwać, że zaburzenia czynności wątroby wpłyną istotnie na farmakokinetykę i profil bezpieczeństwa beklometazonu dipropionianu.¹⁰

Ponieważ beklometazonu dipropionian oraz jego metabolity nie są wykrywane w moczu, wzrost ekspozycji ogólnoustrojowej u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek jest mało prawdopodobny.¹¹