Właściwości farmakodynamiczne leku Xorimax 500

Xorimax 500 zawiera jako substancję czynną aksetyl cefuroksymu (601,44 mg), który odpowiada 500 mg cefuroksymu. Należy do grupy farmakoterapeutycznej cefalosporyn II generacji, sklasyfikowany pod kodem ATC: J01DC02. Produkt występuje w postaci białych do jasnożółtych, obustronnie wypukłych, podłużnych tabletek drażowanych.¹

Mechanizm działania

Aksetyl cefuroksymu stanowi prodrug, który ulega przekształceniu w organizmie poprzez hydrolizę esterazową do aktywnej formy – cefuroksymu. Mechanizm działania cefuroksymu polega na hamowaniu syntezy ściany komórki bakteryjnej poprzez wiązanie się z białkami wiążącymi penicyliny (PBP). Proces ten prowadzi do przerwania biosyntezy peptydoglikanu, który jest kluczowym składnikiem ściany komórkowej bakterii. Konsekwencją tego działania jest liza komórki bakteryjnej i jej śmierć.²

Mechanizmy oporności bakteryjnej

Oporność drobnoustrojów na cefuroksym może wynikać z kilku różnych mechanizmów molekularnych. Zidentyfikowano następujące główne mechanizmy nabywania oporności przez bakterie:

• Hydroliza przez beta-laktamazy – w tym enzymy o rozszerzonym profilu substratowym (ESBLs) oraz enzymy kodowane chromosomalnie (AmpC), których aktywność może być indukowana lub trwale wzmożona u niektórych tlenowych bakterii Gram-ujemnych³
• Modyfikacja miejsca docelowego – zmniejszenie powinowactwa białek wiążących penicyliny do cefuroksymu⁴
• Zmiany w przepuszczalności błony komórkowej – ograniczenie dostępu cefuroksymu do białek wiążących penicyliny w bakteriach Gram-ujemnych poprzez zmniejszenie przepuszczalności zewnętrznej błony komórkowej⁵
• Aktywne usuwanie leku – eliminacja cefuroksymu z komórki bakteryjnej za pomocą mechanizmu pompy jonowej⁶

Należy zwrócić uwagę, że drobnoustroje z nabytą opornością na inne cefalosporyny podawane pozajelitowo wykazują zazwyczaj oporność krzyżową na cefuroksym. Ponadto, w zależności od mechanizmu oporności, organizmy z nabytą opornością na penicyliny mogą wykazywać zmniejszoną wrażliwość lub pełną oporność na cefuroksym.⁷

Stężenia graniczne aksetylu cefuroksymu

Minimalne stężenia hamujące (MIC) zostały ustalone przez Europejski Komitet ds. Oznaczania Lekowrażliwości (EUCAST). Wartości te mają kluczowe znaczenie dla oceny wrażliwości drobnoustrojów i określenia skuteczności terapeutycznej.⁸

Objaśnienia do tabeli stężeń granicznych:⁹

1. Stężenia graniczne dla Enterobacteriaceae umożliwiają wykrycie wszystkich klinicznie istotnych mechanizmów oporności (włącznie z ESBL i plazmidowym AmpC). Niektóre szczepy wytwarzające beta-laktamazy mogą być wrażliwe lub średnio wrażliwe na cefalosporyny III i IV generacji według tych stężeń granicznych i powinny być raportowane zgodnie z uzyskanym wynikiem laboratoryjnym. Należy podkreślić, że wytwarzanie lub brak produkcji ESBL nie wpływa bezpośrednio na kwalifikację wrażliwości.
2. Dotyczy niepowikłanych zakażeń dróg moczowych (zapalenie pęcherza moczowego).¹⁰
3. Wrażliwość gronkowców na cefalosporyny określa się na podstawie ich wrażliwości na metycylinę, z wyjątkiem ceftazydymu, cefiksymu i ceftybutenu, dla których nie określono stężeń granicznych i których nie należy stosować w zakażeniach gronkowcowych.¹¹
4. Wrażliwość paciorkowców beta-hemolizujących z grupy A, B, C i G na antybiotyki beta-laktamowe można określić na podstawie ich wrażliwości na penicylinę.¹²
5. IE (insufficient evidence) – niedostateczne dowody, że kwestionowane gatunki są odpowiednim celem leczenia danym produktem leczniczym. Można podawać wartość MIC z odpowiednim komentarzem, jednak bez kwalifikacji do kategorii wrażliwy (W) lub oporny (O).¹³

Wrażliwość mikrobiologiczna

Rozpowszechnienie nabytej oporności wśród drobnoustrojów jest zmienne w zależności od regionu geograficznego i może ulegać zmianom w czasie. W diagnostyce i terapii zakażeń niezbędne jest uwzględnienie lokalnych danych dotyczących oporności, szczególnie w przypadku ciężkich infekcji. W sytuacjach, gdy częstość występowania oporności na danym obszarze jest wysoka, przydatność kliniczna aksetylu cefuroksymu może być ograniczona, przynajmniej w niektórych typach zakażeń. W takich przypadkach zaleca się konsultację ze specjalistą w dziedzinie mikrobiologii klinicznej.¹⁴

Spektrum przeciwbakteryjne cefuroksymu obejmuje następujące drobnoustroje:¹⁵

Gatunki zwykle wrażliwe

Tlenowe bakterie Gram-dodatnie:

• Staphylococcus aureus (wrażliwe na metycylinę)*
• Gronkowce koagulazo-ujemne (wrażliwe na metycylinę)
• Streptococcus pyogenes
• Streptococcus agalactiae

Tlenowe bakterie Gram-ujemne:

• Haemophilus influenzae
• Haemophilus parainfluenzae
• Moraxella catarrhalis

Krętki:

• Borrelia burgdorferi

Gatunki, wśród których występuje problem oporności nabytej

Tlenowe bakterie Gram-dodatnie:

• Streptococcus pneumoniae

Tlenowe bakterie Gram-ujemne:

• Citrobacter freundii
• Enterobacter aerogenes
• Enterobacter cloacae
• Escherichia coli
• Klebsiella pneumoniae
• Proteus mirabilis
• Gatunki Proteus (inne niż P. vulgaris)
• Gatunki Providencia

Beztlenowe bakterie Gram-dodatnie:

• Gatunki Peptostreptococcus
• Gatunki Propionibacterium

Beztlenowe bakterie Gram-ujemne:

• Gatunki Fusobacterium
• Gatunki Bacteroides

Drobnoustroje z wrodzoną opornością

Tlenowe bakterie Gram-dodatnie:

• Enterococcus faecalis
• Enterococcus faecium

Tlenowe bakterie Gram-ujemne:

• Gatunki Acinetobacter
• Gatunki Campylobacter
• Morganella morganii
• Proteus vulgaris
• Pseudomonas aeruginosa
• Serratia marcescens

Beztlenowe bakterie Gram-ujemne:

• Bacteroides fragilis

Inne:

• Gatunki Chlamydia
• Gatunki Mycoplasma
• Gatunki Legionella

* Wszystkie szczepy S. aureus oporne na metycylinę (MRSA) wykazują oporność na cefuroksym.¹⁶