Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Dalteparyna sodowa

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania dalteparyny sodowej

Dalteparyna sodowa (Dalteparinum natricum), substancja czynna preparatu Fragmin, wymaga zachowania szczególnej ostrożności podczas stosowania u określonych grup pacjentów, jak również w wybranych sytuacjach klinicznych. Poniższe informacje stanowią szczegółowy przegląd środków ostrożności, jakie należy podjąć podczas leczenia tym lekiem przeciwzakrzepowym.¹

Grupy pacjentów zwiększonego ryzyka

Preparat Fragmin należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów z następującymi schorzeniami:²

• Małopłytkowość – u pacjentów ze zmniejszoną liczbą płytek krwi istnieje podwyższone ryzyko krwawień
• Zaburzenia czynności płytek krwi – dysfunkcja płytek może prowadzić do zwiększonego ryzyka powikłań krwotocznych
• Ciężka niewydolność wątroby – zaburzenia funkcji wątroby mogą wpływać na metabolizm czynników krzepnięcia
• Ciężka niewydolność nerek – może prowadzić do kumulacji leku w organizmie
• Nieleczone lub niereagujące na leczenie nadciśnienie tętnicze – zwiększa ryzyko powikłań krwotocznych
• Retinopatia nadciśnieniowa lub cukrzycowa – stany te predysponują do krwawień do siatkówki

³

Stosowanie dużych dawek dalteparyny

Duże dawki dalteparyny sodowej wymagają szczególnej uwagi u pacjentów po niedawno przebytych zabiegach chirurgicznych lub z innymi schorzeniami zwiększającymi ryzyko krwawienia. Dotyczy to zwłaszcza dawek stosowanych w leczeniu:⁴

• Zakrzepicy żył głębokich – wymagającej zastosowania wysokich dawek terapeutycznych
• Zatorowości płucnej – stan zagrażający życiu wymagający intensywnej antykoagulacji
• Niestabilnej choroby wieńcowej – pacjenci z ostrym zespołem wieńcowym otrzymujący duże dawki leku

⁵

Ryzyko krwiaka nadoponowego przy znieczuleniu rdzeniowym

Podczas stosowania dalteparyny sodowej (Fragmin) u pacjentów poddawanych znieczuleniu rdzeniowemu (zewnątrzoponowemu lub podpajęczynówkowemu) lub nakłuciu lędźwiowemu istnieje poważne ryzyko wystąpienia krwiaka nadoponowego lub podpajęczynówkowego. Powikłanie to może prowadzić do długotrwałego lub trwałego porażenia.⁶

Ryzyko to zwiększa się w przypadku:⁷

• Stosowania cewnika zewnątrzoponowego na stałe do podawania leków znieczulających
• Równoczesnego stosowania innych leków wpływających na hemostazę, takich jak:
  • Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ)
  • Leki hamujące czynność płytek krwi
  • Inne leki przeciwzakrzepowe
• Traumatyzującego nakłucia zewnątrzoponowego – zwiększa ryzyko miejscowego krwawienia
• Powtarzanego nakłucia zewnątrzoponowego lub lędźwiowego – z każdym kolejnym nakłuciem rośnie ryzyko powikłań

⁸

Zalecenia dotyczące znieczulenia rdzeniowego u pacjentów otrzymujących dalteparynę

W celu zminimalizowania ryzyka wystąpienia krwiaka nadoponowego przy stosowaniu dalteparyny u pacjentów poddawanych znieczuleniu rdzeniowemu należy przestrzegać następujących zasad czasowych:⁹

Monitorowanie pacjentów pod kątem powikłań neurologicznych

Pacjenci otrzymujący dalteparynę sodową w połączeniu ze znieczuleniem zewnątrzoponowym lub podpajęczynówkowym wymagają szczególnej uwagi i częstego monitorowania pod kątem wystąpienia objawów niewydolności neurologicznej. W przypadku stosowania znieczulenia rdzeniowego u pacjentów otrzymujących leki przeciwzakrzepowe konieczne jest:¹⁰

• Zachowanie najwyższej czujności – konieczny jest wzmożony nadzór nad pacjentem
• Częste monitorowanie stanu pacjenta pod kątem wystąpienia objawów przedmiotowych i podmiotowych niewydolności neurologicznej, takich jak:
  • Ból pleców – może być pierwszym objawem krwiaka nadoponowego
  • Deficyty czuciowe – niedoczulica kończyn dolnych
  • Deficyty motoryczne – osłabienie kończyn dolnych
  • Nieprawidłowa funkcja jelit – zaburzenia defekacji
  • Nieprawidłowa funkcja pęcherza moczowego – problemy z oddawaniem moczu

¹¹

Personel pielęgniarski powinien zostać odpowiednio przeszkolony w zakresie wykrywania tych objawów, a pacjenci poinstruowani o konieczności natychmiastowego zgłaszania ich wystąpienia.¹²

Postępowanie w przypadku podejrzenia krwiaka nadoponowego lub podpajęczynówkowego

W przypadku wystąpienia objawów sugerujących krwiaka nadoponowego lub podpajęczynówkowego u pacjenta otrzymującego dalteparynę sodową, konieczne jest natychmiastowe działanie. Pilna diagnoza oraz leczenie mogą wymagać przeprowadzenia odbarczenia rdzenia kręgowego w celu zapobieżenia trwałym następstwom neurologicznym.¹³

Zastosowanie u pacjentów z protezami zastawek serca

Preparat Fragmin zawierający dalteparynę sodową nie jest zalecany do zapobiegania zakrzepicy na zastawkach u pacjentów z protezami zastawek serca. Należy podkreślić, że:¹⁴

• Nie przeprowadzono odpowiednich badań oceniających bezpieczeństwo i skuteczność dalteparyny w zapobieganiu zakrzepicy na zastawkach u pacjentów z protezami zastawek serca
• Dawki profilaktyczne preparatu Fragmin nie są wystarczające do zapobiegania zakrzepicy na zastawkach u pacjentów z protezami zastawek serca
• Z tego względu stosowanie preparatu Fragmin w celu zapobiegania zakrzepicy na zastawkach sztucznych nie jest zalecane

¹⁵