Działania niepożądane
Dalteparyna sodowa

Działania niepożądane dalteparyny sodowej

Dalteparyna sodowa, jako substancja czynna preparatu Fragmin, wykazuje profil działań niepożądanych charakterystyczny dla heparyn drobnocząsteczkowych. W badaniach klinicznych z wykorzystaniem dalteparyny w leczeniu profilaktycznym, działania niepożądane zaobserwowano u około 3% pacjentów.¹

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

Działania niepożądane dalteparyny sodowej klasyfikowane są według następujących kategorii częstości:<sup data-drug="Fragmin" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane zaobserwowane w trakcie badań klinicznych uporządkowano według klasyfikacji układów narządowych i według częstości występowania: Często (≥1/100 do <1/10), Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), Rzadko (≥1/10 000 do 2

• Często: występują u ≥1/100 do <1/10 pacjentów
• Niezbyt często: występują u ≥1/1 000 do <1/100 pacjentów
• Rzadko: występują u ≥1/10 000 do < 1/1 000 pacjentów
• Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

<sup data-drug="Fragmin" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane zaobserwowane w trakcie badań klinicznych uporządkowano według klasyfikacji układów narządowych i według częstości występowania: Często (≥1/100 do <1/10), Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), Rzadko (≥1/10 000 do 3

Szczegółowy przegląd działań niepożądanych

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

W zakresie zaburzeń hematologicznych, dalteparyna sodowa może wywoływać trombocytopenię. Łagodna trombocytopenia (typu I) występuje często i zwykle jest odwracalna podczas leczenia.⁴ Znacznie poważniejszym powikłaniem jest immunologiczna małopłytkowość indukowana heparyną (typu II), która może występować z towarzyszącymi powikłaniami zakrzepowymi lub bez nich. Częstość występowania tego powikłania jest nieznana.⁵

Zaburzenia układu immunologicznego

Stosowanie dalteparyny sodowej może prowadzić do reakcji nadwrażliwości, które występują niezbyt często.⁶ W przypadkach o nieznanej częstości mogą wystąpić reakcje anafilaktyczne, które stanowią potencjalne zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.⁷

Zaburzenia układu nerwowego

Przy stosowaniu dalteparyny sodowej odnotowano krwawienia wewnątrzczaszkowe, których częstość występowania jest nieznana. Jest to jedno z najpoważniejszych powikłań terapii, ponieważ niektóre przypadki prowadziły do zgonu pacjentów.⁸

Zaburzenia naczyniowe

Krwotoki stanowią często występujące powikłanie podczas stosowania dalteparyny sodowej.⁹ Ryzyko krwawienia jest zależne od dawki – im wyższa dawka, tym większe ryzyko występowania powikłań krwotocznych. Większość krwawień ma charakter łagodny, jednak zgłaszano również przypadki ciężkich krwawień, które w niektórych przypadkach prowadziły do zgonu.¹⁰

Zaburzenia żołądka i jelit

Wśród powikłań dotyczących układu pokarmowego, z nieznaną częstością występują krwawienia do przestrzeni zaotrzewnowej. Jest to bardzo poważne powikłanie, które w niektórych przypadkach kończyło się zgonem pacjenta.¹¹

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Często obserwowanym działaniem niepożądanym jest przejściowe zwiększenie aktywności transaminaz wątrobowych.¹² Zazwyczaj nie wymaga ono przerwania leczenia, a aktywność enzymów normalizuje się po zakończeniu terapii.

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Rzadko podczas terapii dalteparyną sodową może wystąpić martwica skóry oraz przemijające łysienie.¹³ Z nieznaną częstością obserwuje się również wysypkę skórną.¹⁴

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Często występującymi działaniami niepożądanymi związanymi z miejscem podania dalteparyny sodowej są: podskórny krwiak w miejscu podania oraz ból w miejscu podania.¹⁵

Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach

W trakcie terapii dalteparyną z nieznaną częstością może dojść do wystąpienia krwiaka podpajęczynówkowego lub nadoponowego.¹⁶ Są to poważne powikłania, szczególnie u pacjentów poddawanych procedurom inwazyjnym w obrębie rdzenia kręgowego.

Dodatkowe zagrożenia związane ze stosowaniem dalteparyny

Zaburzenia elektrolitowe

Produkty zawierające heparyny, w tym dalteparynę sodową, mogą powodować hipoaldosteronizm, co może prowadzić do zwiększenia stężenia potasu w osoczu. W rzadkich przypadkach może wystąpić klinicznie znacząca hiperkaliemia, szczególnie u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek i cukrzycą.¹⁷

Ryzyko osteoporozy

Długotrwałe stosowanie heparyny wiąże się z ryzykiem rozwoju osteoporozy. Mimo że nie zaobserwowano tego powikłania przy stosowaniu dalteparyny, ryzyko nie może być całkowicie wykluczone.¹⁸

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Szacuje się, że częstość, rodzaj oraz stopień ciężkości działań niepożądanych u dzieci są takie same jak u dorosłych. Należy jednak podkreślić, że nie ustalono bezpieczeństwa długotrwałego stosowania dalteparyny sodowej w populacji pediatrycznej.¹⁹

Tabela działań niepożądanych

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego zawierającego dalteparynę sodową do obrotu, istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych.²⁰

Szczególne grupy pacjentów wymagające monitorowania

Szczególną uwagę podczas terapii dalteparyną sodową należy zwrócić na następujące grupy pacjentów ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia określonych działań niepożądanych:

• Pacjenci z przewlekłą niewydolnością nerek i cukrzycą – zwiększone ryzyko hiperkaliemii
• Pacjenci poddawani procedurom inwazyjnym w obrębie rdzenia kręgowego – ryzyko krwiaka podpajęczynówkowego lub nadoponowego
• Pacjenci stosujący jednocześnie inne leki przeciwkrzepliwe – zwiększone ryzyko krwawień
• Pacjenci z małopłytkowością lub zaburzeniami krzepnięcia – zwiększone ryzyko powikłań krwotocznych
• Pacjenci poddawani długotrwałej terapii – ryzyko osteoporozy

Wczesne rozpoznanie działań niepożądanych dalteparyny sodowej oraz odpowiednie dostosowanie leczenia ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa pacjenta i skuteczności terapii. W przypadku ciężkich działań niepożądanych, zwłaszcza powikłań krwotocznych, może być konieczne przerwanie leczenia i zastosowanie odpowiedniego postępowania przeciwhemoragicznego.