Wskazania do stosowania
Wirus kleszczowego zapalenia mózgu

Inaktywowany wirus kleszczowego zapalenia mózgu (KZM) stanowi składnik aktywny szczepionek stosowanych w profilaktyce czynnego uodpornienia przeciwko KZM na terenach endemicznych. Preparaty są dostosowane do grup wiekowych: FSME-IMMUN 0,25 ml Junior (1,2 mcg wirusa, szczep Neudörfl) dla dzieci 1-15 lat, Encepur K (0,75 mcg, szczep K23) dla dzieci powyżej 1 roku życia, Encepur Adults (1,5 mcg, szczep K23) dla młodzieży od 12 lat i dorosłych oraz FSME-IMMUN 0,5 ml (2,4 mcg, szczep Neudörfl) dla osób ≥16 lat. Szczepienia są wskazane u osób przebywających czasowo lub stale na terenach endemicznych, szczególnie u osób narażonych na kontakt z kleszczami, takich jak pracownicy leśni, rolnicy, turyści oraz personel laboratoriów. Szczególną ostrożność należy zachować przy szczepieniu dzieci poniżej 2 roku życia preparatem Encepur K, gdzie decyzja powinna być indywidualnie rozważona pod kątem stosunku korzyści do ryzyka.

Wskazania do stosowania wirusa kleszczowego zapalenia mózgu

Inaktywowany wirus kleszczowego zapalenia mózgu jako składnik aktywny jest stosowany w szczepionce przeciwko kleszczowemu zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu (KZM). Szczepienia z wykorzystaniem tej substancji czynnej służą do czynnego uodpornienia przeciwko chorobie przenoszonej przez kleszcze na terenach endemicznych.1

Grupy wiekowe i dostępne preparaty

Inaktywowany wirus kleszczowego zapalenia mózgu stosowany jest w preparatach dostosowanych do odpowiednich grup wiekowych:

  • Niemowlęta i dzieci w wieku od 1 roku do 15 lat – szczepionka FSME-IMMUN 0,25 ml Junior, zawierająca 1,2 mcg inaktywowanego wirusa kleszczowego zapalenia mózgu (szczep Neudörfl)
  • Dzieci powyżej pierwszego roku życia – szczepionka Encepur K, zawierająca 0,75 mcg inaktywowanego wirusa kleszczowego zapalenia mózgu (szczep K23)
  • Młodzież od 12 lat i dorośli – szczepionka Encepur Adults, zawierająca 1,5 mcg inaktywowanego wirusa kleszczowego zapalenia mózgu (szczep K23)
  • Osoby w wieku 16 lat i starsze – szczepionka FSME-IMMUN 0,5 ml, zawierająca 2,4 mcg inaktywowanego wirusa kleszczowego zapalenia mózgu (szczep Neudörfl)

2
3
4
5

Populacja docelowa

Inaktywowany wirus kleszczowego zapalenia mózgu w formie szczepionek wskazany jest w następujących populacjach:

  • Osoby dorosłe i młodzież od 12 roku życia przebywające czasowo lub stale na terenach endemicznych dla kleszczowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu (Encepur Adults)
  • Dzieci powyżej pierwszego roku życia przebywające czasowo lub stale na terenach endemicznych (Encepur K)
  • Dzieci w wieku od 1 roku do 15 lat wymagające czynnego uodpornienia przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu (FSME-IMMUN 0,25 ml Junior)
  • Osoby w wieku 16 lat i starsze wymagające czynnego uodpornienia przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu (FSME-IMMUN 0,5 ml)

6
7
8
9

Szczególne wskazania w grupach ryzyka

Szczepienie z użyciem inaktywowanego wirusa kleszczowego zapalenia mózgu jest szczególnie zalecane osobom, które z uwagi na charakter aktywności narażone są na kontakt z kleszczami na terenach endemicznych. Obejmuje to między innymi:

  • Osoby uprawiające aktywności na świeżym powietrzu w obszarach leśnych lub wiejskich
  • Pracowników leśnych, rolników
  • Osoby planujące pobyt turystyczny na terenach endemicznych
  • Pracowników laboratoriów mających kontakt z wirusem KZM

10
11

Szczególne zalecenia dla dzieci poniżej drugiego roku życia

W przypadku stosowania szczepionki Encepur K u dzieci poniżej drugiego roku życia, szczepienie należy przeprowadzić po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka. Decyzja o szczepieniu w tej grupie wiekowej powinna być każdorazowo indywidualnie rozważona przez lekarza, uwzględniając stopień narażenia dziecka na kontakt z kleszczami oraz możliwe reakcje poszczepienne.12

Zgodność z zaleceniami oficjalnymi

Stosowanie szczepionek zawierających inaktywowany wirus kleszczowego zapalenia mózgu (takich jak FSME-IMMUN) powinno być zgodne z oficjalnymi zaleceniami dotyczącymi wskazań oraz terminów wykonania szczepienia przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu. Zalecenia te mogą różnić się w zależności od sytuacji epidemiologicznej na danym obszarze i lokalnych wytycznych.13 14

Podsumowanie wskazań dla poszczególnych grup wiekowych

Grupa wiekowa Zalecana szczepionka Dawka inaktywowanego wirusa Szczep wirusa Wskazania
Dzieci 1-11 lat Encepur K 0,75 mcg/0,25 ml K23 Dzieci przebywające na terenach endemicznych; u dzieci < 2 lat po rozważeniu ryzyka/korzyści
Dzieci 1-15 lat FSME-IMMUN 0,25 ml Junior 1,2 mcg/0,25 ml Neudörfl Czynne uodpornienie dzieci przeciw KZM
Młodzież od 12 lat i dorośli Encepur Adults 1,5 mcg/0,5 ml K23 Młodzież i dorośli przebywający na terenach endemicznych
Osoby ≥ 16 lat FSME-IMMUN 0,5 ml 2,4 mcg/0,5 ml Neudörfl Czynne uodpornienie osób od 16 r.ż. przeciw KZM

15
16
17
18

Wnioski dla praktyki klinicznej

Inaktywowany wirus kleszczowego zapalenia mózgu jako substancja czynna szczepionek stosowany jest przede wszystkim w profilaktyce przedekspozycyjnej u osób z grup ryzyka. Lekarz powinien rozważyć zastosowanie szczepienia z uwzględnieniem:

  • Wieku pacjenta i wyboru odpowiedniego preparatu
  • Stopnia narażenia na kontakt z kleszczami na terenach endemicznych
  • Aktualnej sytuacji epidemiologicznej w regionie
  • Szczególnych okoliczności w przypadku małych dzieci (poniżej 2 roku życia)
  • Oficjalnych zaleceń dotyczących profilaktyki KZM

19
20

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl