zapalenie powiek

Zapalenie powięk to częsta dolegliwość okulistyczna, charakteryzująca się stanem zapalnym brzegów powiek. Może przebiegać w postaci ostrej lub przewlekłej, a jego główne objawy to zaczerwienienie, obrzęk, pieczenie, swędzenie oraz uczucie ciała obcego w oku. Pacjenci często zgłaszają również nadmierne łzawienie, światłowstręt oraz tworzenie się strupów i łusek na brzegach powiek.

Etiologia zapalenia powiek jest zróżnicowana. Do najczęstszych przyczyn należą infekcje bakteryjne (głównie Staphylococcus aureus), zakażenia wirusowe (wirus opryszczki), inwazje pasożytnicze (nużeniec – Demodex folliculorum), zaburzenia wydzielania gruczołów tarczkowych (dysfunkcja gruczołów Meiboma) oraz alergie. Choroba może także towarzyszyć łojotokowemu zapaleniu skóry czy trądzikowi różowatemu.

Diagnostyka zapalenia powiek obejmuje badanie okulistyczne z użyciem lampy szczelinowej, posiewy mikrobiologiczne oraz w wybranych przypadkach badania dodatkowe w celu wykluczenia chorób współistniejących. Leczenie jest uzależnione od przyczyny i obejmuje higienę powiek, antybiotykoterapię miejscową lub ogólną, leki przeciwzapalne, przeciwgrzybicze lub przeciwpasożytnicze. W przypadkach przewlekłych konieczne jest często długotrwałe, kompleksowe postępowanie terapeutyczne.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Działania niepożądane – Curacne 5 mg 5 mg

Izotretynoina (Curacne 5 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, głównie dotyczących skóry i błon śluzowych, takich jak suchość skóry, zapalenie warg, spojówek i nosa, których nasilenie jest zależne od dawki. Częstość występowania działań niepożądanych została sklasyfikowana zgodnie z MedDRA, obejmując m.in. bardzo częste zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, przyspieszone OB, małopłytkowość), podwyższenie aktywności aminotransferaz wątrobowych, bóle mięśniowo-szkieletowe oraz objawy ze strony oczu (zapalenie powiek, suchość oczu). Rzadziej obserwuje się poważne powikłania, takie jak zapalenie naczyń, ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona), zaburzenia psychiczne (depresja, myśli samobójcze), a także zaburzenia metaboliczne (cukrzyca, hiperurykemia) i neurologiczne (nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, drgawki).
alergiczne zapalenie naczyń, aminotransferazy, bakterie Gram-dodatnie, białkomocz, dystrofia paznokci, ginekomastia, hiperurykemia, hirsutyzm, izotretynoina, kinaza kreatynowa, konwencja MedDRA, krwiomocz, krwotok żołądkowo-jelitowy, limfadenopatia, lipoproteiny wysokiej gęstości, łysienie, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadpłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, odczyn Biernackiego, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, ślepota barw, suchość błon śluzowych, suchość oczu, suchość skóry, światłowstręt, tarcza zastoinowa, trądzik piorunujący, trójglicerydy, zaćma, zapalenie cewki moczowej, zapalenie czerwieni warg, zapalenie jelita krętego, zapalenie kłębuszkowe nerek, zapalenie okrężnicy, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie skóry, zapalenie spojówek, zapalenie stawów, zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych, zapalenie trzustki, zapalenie warg, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, ziarniniakowatość Wegenera, zmętnienie rogówki
Leksykon leków
Działania niepożądane – Betoptic S 2,5 mg/ml

Betaksolol w postaci kropli do oczu (zawiesina 2,5 mg/ml) może wywoływać zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe działania niepożądane, wynikające z przenikania substancji do krążenia ogólnego. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym jest uczucie dyskomfortu w oku, występujące u 12% pacjentów (bardzo często, ≥1/10). Inne często zgłaszane objawy okulistyczne to niewyraźne widzenie i zwiększone łzawienie (często, ≥1/100 do <1/10), a także zapalenia rogówki, spojówek, powiek, pieczenie, ból oka, zespół suchego oka, światłowstręt i obrzęk spojówek (niezbyt często, ≥1/1 000 do <1/100). Rzadziej występują zaćma (≥1/10 000 do <1/1 000) oraz poważniejsze zmiany, takie jak odwarstwienie naczyniówki po trabekulektomii czy opadanie powiek (częstość nieznana). Należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów po zabiegach okulistycznych oraz z chorobami przebiegającymi ze skurczem oskrzeli, ze względu na ryzyko powikłań.
arytmia, astenopia, astma, beta-adrenolityk, bezsenność, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, depresja, duszność, dyskomfort oka, erozja rogówki, hipoglikemia, kurcz powiek, łysienie, łzawienie, miastenia, niedociśnienie, niedokrwienie mózgu, niestrawność, niewyraźne widzenie, nieżyt nosa, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk spojówek, odwarstwienie naczyniówki, omdlenie, opadanie powiek, parestezja, podrażnienie oka, podwójne widzenie, pokrzywka, przekrwienie oka, punkcikowe zapalenie rogówki, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, światłowstręt, tachykardia, trabekulektomia, udar mózgu, zaburzenie widzenia, zaćma, zapalenie oka, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie skóry, zapalenie spojówek, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie akcji serca, zawrót głowy, zespół Raynauda, zespół suchego oka, zmniejszenie wrażliwości rogówki
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Erythromycinum Intravenosum TZF 300 mg

Erythromycinum Intravenosum TZF, zawierający 300 mg erytromycyny w postaci laktobionianu, jest wskazany do leczenia ciężkich zakażeń wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na erytromycynę, szczególnie gdy konieczne jest szybkie osiągnięcie wysokiego stężenia leku we krwi lub gdy podanie doustne jest niemożliwe. Preparat znajduje zastosowanie w szerokim spektrum zakażeń dróg oddechowych, w tym górnych (np. ostre bakteryjne zapalenie migdałków, ropień okołomigdałkowy, zapalenie gardła, krtani, zatok) oraz dolnych (zapalenie tchawicy, oskrzeli, płuc w różnych postaciach, choroba legionistów). Ponadto erytromycyna dożylna jest stosowana w leczeniu zakażeń ucha, jamy ustnej (np. angina Vincenta), oczu, skóry i tkanek miękkich (czyraki, róża), a także wybranych zakażeń przewodu pokarmowego (zapalenie pęcherzyka żółciowego, gronkowcowe zapalenia jelita cienkiego i okrężnicy).
angina Vincenta, atypowe zapalenie płuc, choroba legionistów, czyrak, dysfagia, erytromycyna dożylna, gronkowcowe zapalenie jelita, kiła pierwotna, laktobionian erytromycyny, lek przeciwbakteryjny, oporność bakterii, ostre zapalenie oskrzeli, płatowe zapalenie płuc, posocznica, profilaktyka zakażeń, ropień okołomigdałkowy, róża, rozstrzenie oskrzeli, rzeżączka, wrażliwość na erytromycynę, wtórne zakażenie bakteryjne, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie dróg oddechowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie okołooperacyjne, zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli, zapalenie cewki moczowej, zapalenie dziąseł, zapalenie gardła, zapalenie krtani, zapalenie migdałków, zapalenie okrężnicy, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie płuc, zapalenie powiek, zapalenie szpiku kostnego, zapalenie tchawicy, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wsierdzia, zapalenie zatok, ziarniniak weneryczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Izotek 20 mg 20 mg

Izotretynoina, substancja czynna leku Izotek, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość występowania jest ściśle związana z dawkowaniem. Najczęściej obserwuje się objawy suchości skóry i błon śluzowych, takie jak suchość skóry, zapalenie czerwieni wargowej (cheilitis), suchość błony śluzowej nosa z krwawieniami oraz zapalenie spojówek. Profil bezpieczeństwa opiera się na analizie danych klinicznych obejmujących 824 pacjentów oraz nadzorze po wprowadzeniu leku do obrotu. Działania niepożądane sklasyfikowano według układów narządów MedDRA i częstości występowania, gdzie bardzo często (≥1/10) występują m.in. suchość skóry i błon śluzowych, bóle głowy, zapalenie powiek i spojówek, a także zaburzenia psychiczne, takie jak depresja i zmiany nastroju. Rzadziej obserwuje się poważniejsze reakcje, w tym zaburzenia psychotyczne, myśli samobójcze, zapalenia stawów, rabdomiolizę czy ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona).
białkomocz, biegunka krwotoczna, choroba zapalna jelita, cukrzyca, depresja, dystrofia paznokci, ginekomastia, hiperurykemia, hirsutyzm, izotretynoina, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwotok żołądkowo-jelitowy, łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, limfadenopatia, łysienie, małopłytkowość, myśl samobójcza, nadpłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skórna reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, ślepota barw, suchość błony śluzowej nosa, suchość oczu, suchość skóry, światłowstręt, tarcza zastoinowa, toksyczno-rozpływna martwica naskórka, trądzik piorunujący, upośledzenie słuchu, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie widzenia, zaćma, zakażenie bakteriami Gram-dodatnimi, zanokcica, zapalenie cewki moczowej, zapalenie czerwieni wargowej, zapalenie jelita krętego, zapalenie kłębuszkowe nerek, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie stawów, zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zmętnienie rogówki, zwiększenie aktywności aminotransferaz
Leksykon chorób i schorzeń
Ektropion – Diagnostyka i diagnoza

Ektropion to odwrócenie dolnej powieki na zewnątrz, prowadzące do ekspozycji spojówki i potencjalnych uszkodzeń rogówki, takich jak keratopatia ekspozycyjna. Diagnostyka obejmuje szczegółowe badanie kliniczne z użyciem lampy szczelinowej, ocenę funkcji mięśni i unerwienia powiek, a także ocenę produkcji łez i stanu gruczołów tarczkowych. Kluczowe jest różnicowanie ektropionu z innymi schorzeniami powiek, takimi jak blepharochalasis, dermatochalasis, zespół wiotkiej powieki czy porażenie nerwu twarzowego. W przypadku podejrzenia przyczyn ogólnoustrojowych lub nowotworowych wskazane są badania obrazowe (CT, MRI), laboratoryjne oraz biopsja. Typy ektropionu obejmują inwolucyjny, bliznowaty, mechaniczny, porażenny i wrodzony, co ma istotne znaczenie dla wyboru terapii.
atopowe zapalenie skóry, blepharitis, chalazion, ektropion, ektropion bliznowaty, ektropion inwolucyjny, ektropion mechaniczny, ektropion porażenny, ektropion wrodzony, entropion, epifora, gradówka, gruczoł tarczkowy, hordeolum, jęczmień, keratopatia ekspozycyjna, lampa szczelinowa, łzawienie, owrzodzenie rogówki, porażenie nerwu twarzowego, rak płaskonabłonkowy, rak podstawnokomórkowy, suche oko, uszkodzenie rogówki, wywinięcie powieki, zaburzenie powieki, zapalenie powiek, zapalenie spojówek, zapalenie tkanki łącznej oczodołu, zapalenie tkanki łącznej powiek, zespół Bella, zespół wiotkiej powieki
Leksykon chorób i schorzeń
Samotny guz włóknisty – Objawy

Samotny guz włóknisty (SFT) to rzadki nowotwór mezenchymalny, charakteryzujący się powolnym wzrostem i często bezobjawowym przebiegiem, nawet przy rozmiarach do 40 cm. Lokalizuje się najczęściej w jamie opłucnowej (80% z opłucnej trzewnej), jamie brzusznej oraz obrębie głowy i szyi. Objawy kliniczne zależą od lokalizacji guza i pojawiają się zwykle przy znacznym powiększeniu masy, obejmując m.in. przewlekły kaszel, palce pałeczkowate, ból klatki piersiowej, duszność, krwioplucie, ból brzucha, zaburzenia neurologiczne czy objawy ze strony narządów wewnętrznych. U około 10-40% pacjentów SFT wykazuje agresywne zachowanie z nawrotami i przerzutami, które najczęściej dotyczą płuc, narządów wewnątrzbrzusznych, wątroby i kości. Mediana rozmiaru guzów w chwili diagnozy wynosi 5-8 cm, a czynniki prognostyczne złego rokowania to m.in. wiek pacjenta, rozmiar guza ≥10 cm, podwyższona aktywność mitotyczna (≥4 mitozy/10 pól widzenia lub ≥2 mitozy/2 mm²), obecność martwicy, pleomorfizm jądrowy oraz naciekające granice guza.
akromegalia, ból korzeniowy, ciśnienie śródczaszkowe, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, diplopia, duszność, dysfagia, hemiplegia, hipoglikemia, inkontynencja moczu, insulinopodobny czynnik wzrostu-2, jama opłucnowa, krwawienie z nosa, krwioplucie, lek antyangiogenny, martwica guza, mutacja promotora TERT, napad padaczkowy, niedrożność nosa, opłucna ścienna, opłucna trzewna, osteoartropatia przerostowa, palce pałeczkowate, pleomorfizm jądrowy, ptoza powieki, samotny guz włóknisty, wytrzeszcz oczu, zapalenie powiek, zespół Doege-Pottera, zespół paraneoplastyczny
Leksykon chorób i schorzeń
Rozszerzenie naczyniówki ocznej – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Oczna postać trądziku różowatego stanowi przewlekłe, wieloczynnikowe schorzenie, które wymaga długoterminowej opieki i kontroli, zwłaszcza u dzieci, gdzie objawy mogą obejmować zapalenie powiek, rogówki i spojówek. Nasilenie objawów ocznych nie zawsze koreluje z ciężkością zmian skórnych, a choroba charakteryzuje się okresami zaostrzeń i remisji, z tendencją do progresji. Nieleczona może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak bliznowacenie rogówki (leukoma), neowaskularyzacja, ścieńczenie, nieregularny astygmatyzm, aberracje wyższego rzędu, a nawet perforacja rogówki, co w 81% przypadków skutkuje nieodwracalnym uszkodzeniem i upośledzeniem widzenia. Wczesna i dokładna diagnoza jest kluczowa, gdyż terapia miejscowa może być niewystarczająca, a nieleczona choroba może prowadzić do trwałej utraty funkcji wzrokowej.
aberracja wyższego rzędu, bewacyzumab, bliznowacenie rogówki, długoterminowa terapia, doksycyklina, miejscowy kortykosteroid, nadciśnienie oczne, neowaskularyzacja rogówki, oczna postać trądziku różowatego, perforacja rogówki, pielęgnacja oczu, podejście multidyscyplinarne, podejście wielodyscyplinarne, powikłania steroidowe, ścieńczenie rogówki, upośledzenie widzenia, uszkodzenie rogówki, zajęcie rogówki, zapalenie powiek, zapalenie powierzchni oka, zapalenie rogówki i spojówek
Leksykon leków
Działania niepożądane – Gefitinib Synthon 250 mg

Gefitynib Synthon (250 mg) charakteryzuje się specyficznym profilem działań niepożądanych, które występują najczęściej w pierwszym miesiącu terapii i są przeważnie odwracalne. Najczęstsze działania niepożądane (≥20%) to biegunka oraz objawy skórne, takie jak wysypka, trądzik, suchość skóry i świąd. Ciężkie działania niepożądane (3. i 4. stopnia wg CTC) wystąpiły u około 8% pacjentów, a przerwanie leczenia z powodu toksyczności dotyczyło 3%. Szczególną uwagę należy zwrócić na śródmiąższową chorobę płuc (ILD), która pojawiła się u 1,3% pacjentów i często miała ciężki przebieg, prowadząc w niektórych przypadkach do zgonu. Inne często obserwowane działania obejmują brak łaknienia, zapalenie spojówek, krwawienia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (wymioty, nudności, zapalenie jamy ustnej), podwyższenie aktywności aminotransferaz oraz reakcje skórne o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, białkomocz, biegunka, choroba śródmiąższowa płuc, działanie niepożądane gefitynibu, gorączka, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, łysienie, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadżerka rogówki, niedrobnokomórkowy rak płuca, niewydolność wątroby, nudności, objaw skórny, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, osłabienie, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, suchość jamy ustnej, suchość oka, suchość skóry, świąd, trądzik, Wspólna Skala Toksyczności, wymioty, wysypka, wysypka krostkowa, zapalenie jamy ustnej, zapalenie naczyń skórnych, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zmiany paznokci
Leksykon leków
Działania niepożądane – Gefitinib Krka 250 mg

Gefitinib Krka w dawce 250 mg, stosowany w leczeniu niedrobnokomórkowego raka płuca, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na danych z badań klinicznych III fazy (ISEL, INTEREST, IPASS) obejmujących 2462 pacjentów. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi (≥20%) są biegunka oraz objawy skórne, takie jak wysypka, trądzik, suchość skóry i świąd, zwykle o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu (1. lub 2. stopień CTC). Ciężkie działania niepożądane (3. lub 4. stopień CTC) wystąpiły u około 8% pacjentów, a u 3% konieczne było przerwanie terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na śródmiąższową chorobę płuc (ILD), która pojawiła się u 1,3% pacjentów, często o ciężkim przebiegu (3.-4. stopień CTC) i z udokumentowanymi przypadkami zgonów. Częstość występowania działań niepożądanych została sklasyfikowana według standardowych kategorii: bardzo częste (≥10%), częste (≥1% do <10%), niezbyt częste (≥0,1% do <1%), rzadkie (≥0,01% do <0,1%), bardzo rzadkie (<0,01%) oraz częstość nieznana.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, białkomocz, biegunka, brak łaknienia, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadżerka rogówki, niedrobnokomórkowy rak płuca, niewydolność wątroby, nudności, objawy skórne, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, suchość oka, Wspólna Skala Toksyczności, wymioty, wysypka krostkowa, zapalenie jamy ustnej, zapalenie naczyń skórnych, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Biotifem 5 mg

Biotifem to preparat zawierający 5 mg biotyny (witamina B7), stosowany w leczeniu potwierdzonych niedoborów tej witaminy, które manifestują się objawami dermatologicznymi i neurologicznymi. Biotyna jest kofaktorem enzymów biorących udział w metabolizmie białek, tłuszczów i węglowodanów, a jej niedobór może prowadzić do wypadania włosów, zaburzeń wzrostu i łamliwości włosów oraz paznokci, a także stanów zapalnych skóry w charakterystycznych lokalizacjach (okolice oczu, nosa, ust i krocza). Preparat dostępny jest w formie tabletek o średnicy około 8,5 mm, zawierających 5 mg biotyny oraz 293,50 mg izomaltu, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją cukrów.
badanie biochemiczne, biotyna, diagnostyka różnicowa, izomalt, łamliwość włosów i paznokci, niedobór biotyny, nietolerancja cukrów, schorzenie dermatologiczne, stan zapalny skóry, wypadanie włosów, zaburzenie wzrostu paznokci, zapalenie kątów ust, zapalenie powiek, zmiana rumieniowa, zmiana złuszczająca
Leksykon leków
Działania niepożądane – Rozatrav 40 mcg/ml

Rozatrav, zawierający trawoprost w stężeniu 40 mikrogramów/ml, jest stosowany w okulistyce jako krople do oczu. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są przekrwienie gałki ocznej (około 20% pacjentów) oraz nadmierne zabarwienie tęczówki (około 6%). Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Wśród działań niepożądanych wymienia się m.in. reakcje alergiczne, bóle głowy, zaburzenia widzenia, zapalenia struktur oka, zmiany pigmentacji skóry i włosów, a także objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego i oddechowego.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, alergiczne zapalenie skóry, arytmia, astenopia, astma, bradykardia, choroba wrzodowa żołądka, dysfonia, dyskomfort oczny, dyzuria, fotopsja, kontaktowe zapalenie skóry, nadciśnienie, nadwrażliwość, nadżerka rogówki, nietrzymanie moczu, obrzęk plamki, opryszczka oczna, przekrwienie gałki ocznej, punkcikowe zapalenie rogówki, światłowstręt, tachykardia, trawoprost, wywinięcie powieki, zabarwienie tęczówki, zaćma, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie ciała rzęskowego, zapalenie komory przedniej oka, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki
Leksykon chorób i schorzeń
Opoksa – Leczenie

Większość pacjentów z opoksą (mpox) bez ciężkiego niedoboru odporności wyzdrowieje dzięki leczeniu objawowemu, obejmującemu kontrolę bólu (acetaminofen, NLPZ), odpowiednie nawodnienie, pielęgnację skóry oraz leczenie współistniejących zakażeń, w tym HIV. W przypadku zmian skórnych zaleca się utrzymanie ich w czystości i suchości, stosowanie miejscowych środków znieczulających oraz doustnych leków przeciwhistaminowych. Tekowirymat, lek przeciwwirusowy hamujący białko p37 ortopokswirusów, jest dostępny w ramach protokołu CDC EA-IND dla pacjentów z ciężkim niedoborem odporności (np. HIV z CD4 <200 komórek/mm³), kobiet w ciąży, dzieci oraz osób z przedłużającymi się lub zagrażającymi życiu objawami. Standardowa dawka tekowirymatu to 600 mg co 12 godzin przez 14 dni dla pacjentów o masie ciała ≥40 kg do <120 kg. Badania PALM007 i STOMP nie wykazały skrócenia czasu gojenia ani zmniejszenia bólu, jednak lek jest dobrze tolerowany.
analog nukleotydowy, atopowe zapalenie skóry, brincidofowir, cidofowir, dysfagia, gabapentyna, immunoglobulina Vaccinia, leczenie objawowe, leczenie skojarzone, lek przeciwbólowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwwirusowy, miejscowy steroid, niedobór odporności, opioid, oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe, owrzodzenie rogówki, powikłanie neurologiczne, przeciwciało monoklonalne, tekowirymat, terapia antyretrowirusowa, trifluridyna, wirusowa polimeraza DNA, wtórne zakażenie, wtórne zakażenie bakteryjne, zakażenie HIV, zapalenie gardła, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie odbytnicy, zapalenie osierdzia, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie siatkówki, zapalenie spojówek
Leksykon leków
Działania niepożądane – Monafox 5 mg/ml

Lek Monafox, zawierający chlorowodorek moksyfloksacyny w stężeniu 5 mg/ml w formie kropli do oczu, był oceniany w badaniach klinicznych obejmujących 2252 pacjentów, z których większość (1900) stosowała lek trzy razy dziennie. Badania obejmowały populacje z USA, Kanady, Japonii i Indii. Nie zaobserwowano poważnych działań niepożądanych dotyczących narządu wzroku ani reakcji ogólnoustrojowych bezpośrednio związanych z lekiem. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były podrażnienie i ból oka (1-2%), głównie o łagodnym przebiegu (96% przypadków). Inne działania niepożądane obejmowały m.in. punkcikowate zapalenie rogówki, suchość oka, krwawienia spojówkowe, a także rzadziej zaburzenia hematologiczne, neurologiczne, sercowe i skórne. Szczególną uwagę zwraca się na potencjalne reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję, oraz ryzyko zerwania ścięgien, zwłaszcza u pacjentów stosujących jednocześnie kortykosteroidy i osób starszych.
alergia oka, aminotransferaza, ból oka, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie niepożądane, farmakovigilance, fluorochinolon, gammaglutamylotransferaza, hemoglobina, kołatanie serca, kortykosteroid, krople do oczu, krwawienie spojówkowe, moksyfloksacyna, nabłonek rogówki, naciek rogówki, nadwrażliwość, nadżerka rogówki, niedrożność dróg oddechowych, obrzęk krtani, obrzęk naczyniowo-ruchowy, obrzęk powiek, obrzęk rogówki, obrzęk spojówek, parestezja, podrażnienie oka, populacja pediatryczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, suchość oka, światłowstręt, układ immunologiczny, układ oddechowy, zaburzenie oka, zaburzenie skóry, zaburzenie smaku, zaburzenie wątroby, zapalenie oka, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapaść sercowo-naczyniowa, zerwanie ścięgna, złogi rogówki, zmętnienie rogówki
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Zamidine 1 mg/ml

Preparat Zamidine w postaci kropli do oczu zawiera 1 mg/ml heksamidyny diizetionianu (0,58 mg czystej heksamidyny na ml), co odpowiada około 0,020 mg substancji czynnej w pojedynczej kropli. Lek wykazuje działanie antyseptyczne i jest wskazany do leczenia bakteryjnych infekcji narządu wzroku wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na heksamidynę, takich jak ropne zapalenie spojówek, zakaźne zapalenie rogówki i spojówki, zakaźne zapalenie powiek oraz przewlekłe zapalenie dróg łzowych. Preparat znajduje również zastosowanie jako środek przedoperacyjny do redukcji flory bakteryjnej w worku spojówkowym, co zmniejsza ryzyko infekcji pooperacyjnych. Roztwór ma pH 5,7-7,0 i osmolalność 260-310 mosmol/kg, co zapewnia dobrą tolerancję miejscową.
antybiogram, antyseptyka, bakteryjne zapalenie spojówek, czynnik etiologiczny, drobnoustrój wrażliwy, flora bakteryjna, heksamidyna diizethionian, infekcja pooperacyjna, narząd wzroku, patogen wrażliwy, środek antyseptyczny, terapia skojarzona, worek spojówkowy, zabieg okulistyczny, zapalenie dróg łzowych, zapalenie powiek, zapalenie rogówki i spojówki
Leksykon chorób i schorzeń
Rozszerzenie naczyniówki ocznej – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Ocular rosacea to przewlekła, zapalna choroba oczu, występująca u 58-72% pacjentów z trądzikiem różowatym, często manifestująca się przed objawami skórnymi. Charakteryzuje się zaczerwienieniem, pieczeniem, swędzeniem, suchością, fotofobią, łzawieniem oraz dysfunkcją gruczołów Meiboma (MGD), prowadzącą do niestabilności filmu łzowego i zespołu suchego oka. Klinicznie obserwuje się blepharitis, zapalenie spojówek i keratitis, które w ciężkich przypadkach mogą skutkować neowaskularyzacją, owrzodzeniami i bliznowaceniem rogówki, z ryzykiem utraty ostrości wzroku. Leczenie obejmuje pielęgnację powiek (ciepłe kompresy, masaż, higienę), stosowanie sztucznych łez (preferowane preparaty bez konserwantów), unikanie czynników wyzwalających (np. alkohol, ostre potrawy, ekspozycja na światło) oraz farmakoterapię miejscową (cyklosporyna 0,05-0,09%, kortykosteroidy krótkotrwale, antybiotyki miejscowe) i ogólnoustrojową (tetracykliny, azytromycyna). Suplementacja omega-3 i GLA wspomaga funkcję gruczołów Meiboma.
azytromycyna, blepharitis, bliznowacenie rogówki, ciepłe kompresy, cyklosporyna, doksycyklina, dysfunkcja gruczołów Meiboma, erytromycyna, fotofobia, intensywne światło pulsacyjne, jęczmień, keratitis, krople steroidowe, kwas gamma-linolenowy, kwasy omega-3, lek przeciwzapalny, masaż powiek, minocyklina, neowaskularyzacja rogówki, ocular rosacea, owrzodzenie rogówki, sondowanie gruczołów Meiboma, sztuczne łzy, teleangiektazje, tetracyklina, trądzik różowaty, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zespół suchego oka
Leksykon chorób i schorzeń
Urazy oczu – Etiologia i przyczyny

Urazy oczu stanowią istotny problem zdrowotny, dotykający rocznie około 2,5 miliona osób globalnie, z czego 100 000 przypadków odnotowuje się w USA. Dominują urazy mechaniczne, zarówno tępe (np. siniaki, krwawienia wewnątrzgałkowe, złamania oczodołu), jak i penetrujące (przerwanie ciągłości rogówki lub twardówki). Urazy chemiczne, szczególnie zasadowe, powodują głębokie uszkodzenia tkanek oka, a oparzenia termiczne i promieniowanie UV (np. keratitis photoelectrica) stanowią dodatkowe zagrożenia. W środowisku pracy urazy oczu są częste, zwłaszcza w sektorach produkcji, budownictwa i rolnictwa, gdzie dominują latające odpryski i kontakt z chemikaliami. Ryzyko urazów zwiększa brak stosowania środków ochrony oczu (PED), co jest związane z barierami takimi jak dyskomfort, koszty i niska świadomość. Dzieci i osoby starsze są szczególnie narażone na urazy w domu i podczas aktywności rekreacyjnych, a upadki stanowią główną przyczynę hospitalizacji z powodu urazów oczu u osób powyżej 60. roku życia.
abrazja rogówki, bliznowacenie oka, infekcja oka, infekcja pooperacyjna, jaskra, jaskra pourazowa, krwawienie wewnątrzgałkowe, krwiak pozagałkowy, oparzenie chemiczne, otarcie rogówki, perforacja gałki ocznej, promieniowanie ultrafioletowe, przemieszczenie soczewki, ślepota, substancja chemiczna, tęczówka, uraz chemiczny, uraz mechaniczny, uraz oka, uraz penetrujący, uraz sportowy, uraz tępy, uszkodzenie nerwu wzrokowego, zaćma, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie rogówki fotoelektryczne, zapalenie spojówek, złamanie oczodołu, zwyrodnienie plamki żółtej
Leksykon substancji czynnych
Gefitynib – Działania niepożądane

Gefitynib, inhibitor kinazy tyrozynowej EGFR, stosowany w leczeniu niedrobnokomórkowego raka płuca (NDRP), charakteryzuje się specyficznym profilem działań niepożądanych, potwierdzonym w badaniach fazy III (ISEL, INTEREST, IPASS) na 2462 pacjentach. Najczęściej (>20%) występują biegunka oraz objawy skórne (wysypka, trądzik, suchość skóry, świąd), zwykle łagodne lub umiarkowane (1.-2. stopień wg CTC) i pojawiające się w pierwszym miesiącu terapii. Ciężkie działania niepożądane (3.-4. stopień CTC) dotyczą około 8% pacjentów, a 3% wymaga przerwania leczenia. Szczególną uwagę zwraca śródmiąższowa choroba płuc (ChŚP), występująca u 1,3% pacjentów, często o ciężkim przebiegu (3.-4. stopień CTC) i potencjalnie śmiertelna, zwłaszcza u pacjentów azjatyckich (częstość do 5,8%, śmiertelność 38,6%). Inne często obserwowane działania niepożądane to zaburzenia wątroby (zwiększenie aminotransferaz, bilirubiny), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, zapalenie jamy ustnej), reakcje skórne, zmiany w obrębie paznokci, łysienie, a także zaburzenia nerek i układu naczyniowego (krwawienia).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, białkomocz, gefitynib, inhibitor kinazy tyrozynowej EGFR, krwiomocz, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadżerka rogówki, naskórkowy czynnik wzrostu, niedrobnokomórkowy rak płuca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, trądzik, Wspólna Skala Toksyczności, wysypka krostkowa, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie jamy ustnej, zapalenie naczyń skórnych, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Taflotan Multi 15 mcg/ml

Tafluprost w stężeniu 15 µg/ml (Taflotan Multi) był szeroko badany klinicznie u ponad 1400 pacjentów, zarówno jako monoterapia, jak i w terapii skojarzonej. Najczęstszym działaniem niepożądanym jest przekrwienie oka, występujące u około 13% pacjentów stosujących preparat ze środkiem konserwującym, zwykle o łagodnym przebiegu i rzadko prowadzące do przerwania leczenia (0,4%). W badaniu III fazy bez konserwantów przekrwienie wystąpiło u 4,1% pacjentów. Inne często obserwowane działania niepożądane (≥1/100 do <1/10) obejmują ból głowy, świąd, podrażnienie i ból oczu, zmiany w obrębie rzęs (wzrost długości, grubości i ilości), suchość oczu, uczucie ciała obcego, zmiany pigmentacji rzęs i tęczówki, rumień powiek, powierzchniowe punkcikowe zapalenie rogówki, światłowstręt, nadmierne łzawienie oraz niewyraźne widzenie i zmniejszenie ostrości wzroku. Działania niepożądane o niższej częstości (≥1/1000 do <1/100) to m.in. obrzęk powiek i spojówek, zapalenie powiek, obecność komórek zapalnych w komorze przedniej oka, alergiczne zapalenie spojówek oraz nadmierne owłosienie powiek.
alergiczne zapalenie spojówek, astenopia, bezsoczewkowość, ból głowy, ból oczu, bruzda powiekowa, ciało obce w oku, duszność, dyskomfort oczny, grudki spojówkowe, heterochromia, hipertrichoza powiek, komórki w komorze przedniej oka, lek przeciwjaskrowy, łzawienie, monoterapia, niewyraźne widzenie, obniżenie ostrości wzroku, obrzęk plamki żółtej, obrzęk powiek, obrzęk spojówek, odczyn zapalny oka, podrażnienie oczu, przebarwienie powiek, przebarwienie rzęs, przebarwienie tęczówki, przekrwienie oka, przekrwienie spojówek, pseudofakia, punkcikowe zapalenie rogówki, rumień powiek, suchość oczu, świąd oczu, światłowstręt, tafluprost, torbielowaty obrzęk plamki, wydzielina oczna, zaostrzenie astmy, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie powiek, zapalenie tęczówki, zwapnienie rogówki
Leksykon chorób i schorzeń
Rozszerzenie naczyniówki ocznej – Objawy

Oczna postać trądziku różowatego (ocular rosacea) to przewlekły, zapalny stan oczu, często współistniejący z trądzikiem różowatym skóry, dotykający 50-60% pacjentów z tą dermatozą, a u 20% objawy oczne mogą poprzedzać zmiany skórne. Choroba manifestuje się zaczerwienieniem, pieczeniem, swędzeniem, uczuciem suchości, łzawieniem, fotofobią oraz dysfunkcją gruczołów Meiboma (obecna u 92% pacjentów), prowadząc do blepharitis, teleangiektazji powiek, nawracających jęczmieni i gradówek. Oczna postać trądziku różowatego klasyfikowana jest na trzy stopnie nasilenia objawów, od łagodnego swędzenia i pieczenia (stopień 1) do bólu, nadwrażliwości na światło i zaburzeń widzenia (stopień 3). Powikłania rogówkowe, występujące u 25-50% pacjentów, obejmują keratitis, neowaskularyzację, naciek, owrzodzenie i bliznowacenie rogówki, a w ciężkich przypadkach perforację, co może prowadzić do trwałej utraty wzroku.
bliznowacenie rogówki, ciało obce w oku, dysfunkcja gruczołów Meiboma, fliktena, fotofobia, gradówka, jęczmień, neowaskularyzacja, neowaskularyzacja rogówki, ocular rosacea, oczna postać trądziku różowatego, owrzodzenie rogówki, pannus, perforacja rogówki, przekrwienie oczu, ścieńczenie rogówki, stan zapalny, teleangiektazja, zapalenie brzegów powiek, zapalenie nadtwardówki, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zapalenie twardówki, zmętnienie rogówki
Leksykon leków
Działania niepożądane – Cusimolol 0,5% 5 mg/ml

Cusimolol 0,5% (5 mg/ml) zawiera tymolol maleinian, beta-adrenolityk stosowany miejscowo w okulistyce, który może powodować zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe działania niepożądane. Najczęstsze objawy okulistyczne to przekrwienie oka (5% pacjentów) oraz podrażnienie (2%), a także niewyraźne widzenie, ból i podrażnienie oka (częstość ≥1/100 do <1/10). Rzadziej obserwuje się poważniejsze powikłania, takie jak zapalenie rogówki, tęczówki czy powiek, a także objawy ogólne jak światłowstręt, zespół suchego oka czy obrzęk powiek. Tymolol wchłania się do krążenia ogólnoustrojowego, co może skutkować działaniami niepożądanymi charakterystycznymi dla beta-adrenolityków, w tym bradykardią, niedociśnieniem, zaburzeniami oddychania (np. astma, duszność) oraz objawami neurologicznymi i psychicznymi (ból głowy, depresja). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, oddechowego oraz zaburzeniami psychicznymi.
arytmia, astenopia, astma, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, cukrzyca, depresja, duszność, dyskomfort w klatce piersiowej, hipoglikemia, łuszczyca, miastenia, migrena, nadżerka rogówki, niedociśnienie, niedokrwienie mózgu, niewydolność serca, objaw Raynauda, obniżenie ostrości widzenia, obrzęk naczynioruchowy, odwarstwienie naczyniówki, opadanie powiek, podrażnienie oka, podwójne widzenie, pokrzywka, przeczulica, przekrwienie oka, przewlekła obturacyjna choroba płuc, punkcikowe zapalenie rogówki, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, światłowstręt, toczeń rumieniowaty, tymolol maleinian, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie komory przedniej, zapalenie oskrzeli, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie serca, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół suchego oka
Leksykon chorób i schorzeń
Keratitis – Epidemiologia

Keratitis, będące jedną z głównych przyczyn ślepoty i upośledzenia widzenia globalnie, dotyka około 6 milionów osób, z częstością występowania keratitis zakaźnego (IK) wahającą się od 2,5 do 799 przypadków na 100 000 populacji rocznie, w zależności od regionu. W krajach rozwiniętych, takich jak USA i Wielka Brytania, zapadalność wynosi odpowiednio 2,5-27,6 oraz 2,6-40,3 na 100 000, podczas gdy w krajach o niższym dochodzie, np. w Nepalu, sięga aż 799 na 100 000. Najważniejszym czynnikiem ryzyka jest noszenie soczewek kontaktowych, zwłaszcza przy niewłaściwej higienie, nocnym noszeniu i rzadkiej wymianie pojemników. Inne istotne czynniki to urazy rogówki, niskie statusy społeczno-ekonomiczne, choroby powierzchni oka oraz stosowanie miejscowych steroidów, które mogą zwiększać ryzyko infekcji, zwłaszcza grzybiczych. Profil mikrobiologiczny różni się regionalnie – w Egipcie dominują infekcje wirusowe (41,55%), w tropikach grzybicze, z Fusarium spp. jako najczęstszym patogenem. W USA rocznie odnotowuje się około 930 000 wizyt ambulatoryjnych i 58 000 na oddziałach ratunkowych z powodu keratitis, z 76,5% przypadków leczonych antybiotykami, co podkreśla znaczenie racjonalnej terapii przeciwdrobnoustrojowej w obliczu rosnącej oporności.
Aspergillus, Candida, choroba powierzchni oka, Fusarium, jaglica, keratitis, keratitis bakteryjne, keratitis grzybicze, keratitis mikrobiologiczne, keratitis nabłonkowe, keratitis stromalne, keratitis wirusowe, keratoplastyka, onchocerkoza, oporność na antybiotyki, reumatoidalne zapalenie stawów, ślepota rogówkowa, soczewka kontaktowa, Streptococcus pneumoniae, uraz rogówki, wirus opryszczki pospolitej, zapalenie powiek, zmętnienie rogówki
Leksykon leków
Działania niepożądane – Oftensin 5 mg/ml

Oftensin, zawierający tymolol maleinian (5 mg/ml), jest β-adrenolitykiem stosowanym miejscowo w okulistyce, jednakże może ulegać wchłanianiu do krążenia ogólnoustrojowego, co wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych charakterystycznych dla β-blokerów. Działania te obejmują reakcje alergiczne (obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcje anafilaktyczne), zaburzenia metaboliczne (hipoglikemia, szczególnie u pacjentów z cukrzycą), oraz objawy ze strony układu nerwowego (omdlenia, udar mózgowo-naczyniowy, nasilenie miastenii, zawroty głowy). Miejscowo w oku mogą wystąpić podrażnienia, zapalenie powiek i rogówki, niewyraźne widzenie, a także poważne powikłania po zabiegach filtracyjnych, takie jak odwarstwienie naczyniówki. Warto podkreślić, że częstość występowania działań niepożądanych jest mniejsza niż przy podaniu ogólnoustrojowym, jednak ich potencjalna ciężkość wymaga ostrożności.
beta-adrenolityk, bezsenność, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, ból mięśniowy, bradykardia, depresja, duszność, erozja rogówki, halucynacja, hipoglikemia, hipotensja, kołatanie serca, koszmar senny, łuszczyca, łysienie, miastenia, niedokrwienie mózgu, niestrawność, niewyraźne widzenie, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, odwarstwienie naczyniówki, omdlenie, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, spadek libido, suchość w ustach, tymolol, udar mózgowo-naczyniowy, utrata pamięci, zaburzenie czucia, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie seksualne, zaburzenie smaku, zaostrzenie łuszczycy, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie akcji serca, zawrót głowy, zmiana łuszczycopodobna, zwapnienie rogówki
Leksykon leków
Działania niepożądane – Izotek 10 mg 10 mg

Izotretynoina wykazuje zależność częstości i nasilenia działań niepożądanych od stosowanej dawki, z najczęstszymi objawami takimi jak suchość skóry, błon śluzowych (w tym nosa i oczu) oraz zapalenie spojówek. Dane kliniczne z 824 pacjentów oraz obserwacje po wprowadzeniu leku do obrotu pozwoliły na sklasyfikowanie działań niepożądanych według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Szczególną uwagę należy zwrócić na poważne działania niepożądane, takie jak zaburzenia psychiczne (depresja, myśli samobójcze), nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, ciężkie reakcje skórne (rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona), zapalenie wątroby, rabdomioliza oraz poważne zaburzenia okulistyczne (np. ślepota barw, zapalenie rogówki). Monitorowanie parametrów wątroby, profilu lipidowego, morfologii krwi oraz stanu psychicznego pacjenta jest obligatoryjne podczas terapii.
alergiczne zapalenie naczyń, aminotransferazy, dystrofia paznokci, ginekomastia, hirsutyzm, krwawienie z nosa, krwotok żołądkowo-jelitowy, limfadenopatia, małopłytkowość, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadpłytkowość, neutropenia, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, suchość błon śluzowych, suchość błony śluzowej nosa, suchość skóry, światłowstręt, tarcza zastoinowa, toksyczno-rozpływna martwica naskórka, trądzik piorunujący, zaburzenie widzenia, zanokcica, zapalenie cewki moczowej, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie jelita krętego, zapalenie kłębuszkowe nerek, zapalenie okrężnicy, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie ścięgien, zapalenie spojówek, zapalenie stawów, zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych, zapalenie trzustki, zapalenie warg, zapalenie wątroby, zapalenie ziarniniakowe Wegenera, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon chorób i schorzeń
Blefaritis – Objawy

Blefaritis to przewlekłe zapalenie brzegów powiek, obejmujące okolice wzrostu rzęs oraz gruczoły Meiboma, prowadzące do objawów takich jak zaczerwienienie, obrzęk, łuszczenie, zlepianie powiek, pieczenie, swędzenie, uczucie ciała obcego oraz zaburzenia filmu łzowego. W cięższych przypadkach obserwuje się utratę rzęs (madarozę), trichiasis, chalazjon, owrzodzenia rogówki, przewlekłe zapalenie spojówek i zaburzenia widzenia. Diagnostyka opiera się na ocenie klinicznej, a leczenie obejmuje codzienną higienę powiek (ciepłe kompresy, masaż, delikatne środki myjące), stosowanie miejscowych antybiotyków, a w cięższych przypadkach doustnych antybiotyków i kortykosteroidów. Blefaritis ma charakter nawracający, z okresami remisji i zaostrzeń, które mogą trwać od kilku tygodni do miesięcy, a długoterminowa kontrola jest kluczowa dla zapobiegania powikłaniom.
blefaritis przedni, blefaritis tylny, chalazjon, dysfunkcja gruczołów Meiboma, fotofobia, gruczoły Meiboma, higiena powiek, jęczmień, krosta, madaroza, neowaskularyzacja rogówki, owrzodzenie, owrzodzenie rogówki, trichiasis, zaburzenie widzenia, zaostrzenie choroby, zapalenie brzegów powiek, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zespół suchego oka
Leksykon chorób i schorzeń
Rak gruczołów łojowych – Epidemiologia

Rak łojowy (sebaceous carcinoma, SC) to rzadki, ale agresywny nowotwór gruczołów łojowych, najczęściej lokalizujący się w obrębie głowy i szyi, zwłaszcza powiek (~75% przypadków). Częstość występowania w USA wynosi 2,4 przypadków na milion osób (około 800 rocznie), z wyższą zapadalnością u mężczyzn (3,5/milion) niż u kobiet (1,7/milion) oraz u osób powyżej 80 roku życia (22,7/milion). Rak łojowy wykazuje zróżnicowanie geograficzne i rasowe, z wyższą częstością w populacjach azjatyckich i hinduskich oraz u osób rasy białej. Immunosupresja (np. u biorców przeszczepów narządów, pacjentów z AIDS) zwiększa ryzyko zachorowania nawet 25-krotnie (SIR 24,8; 95% CI 20,2-30,1). Charakterystyczne jest opóźnienie diagnozy (średnio do 13 lat), co negatywnie wpływa na rokowanie (śmiertelność wzrasta z 14% do 38% przy opóźnieniu >6 miesięcy). Związek z zespołem Muira-Torre’a/Lyncha (18,8-33,3% przypadków) podkreśla konieczność badań przesiewowych immunohistochemicznych białek MMR, które wykazują niedobór u 32% badanych guzów.
badanie immunohistochemiczne, chemoprewencja, gradówka, gruczoł łojowy, immunoterapia, lek immunosupresyjny, mutacja genu, nawrót miejscowy, nawrót nowotworu, niestabilność mikrosatelitarna, nowotwór przerzutowy, nowotwór złośliwy, promieniowanie ultrafioletowe, przerzut odległy, przeszczep narządu, rak jelita grubego, rak kolczystokomórkowy, rak łojowy, rak podstawnokomórkowy, resekcja guza, rogowiak kolczystokomórkowy, układ pokarmowy, węzeł chłonny, zapalenie powiek, zapalenie spojówek, zespół Lyncha, zespół Muira-Torre’a, zespół nabytego niedoboru odporności
Leksykon chorób i schorzeń
Suche oczy – Objawy

Zespół suchego oka (DES/DED/KCS) to przewlekła, postępująca choroba powierzchni oka, charakteryzująca się utratą homeostazy filmu łzowego, z etiologią obejmującą niestabilność i hiperosmolarność filmu łzowego, zapalenie oraz nieprawidłowości neurosensoryczne. Etiopatogeneza opiera się na dwóch głównych mechanizmach: niedoborze warstwy wodnej łez (np. w zespole Sjögrena, chorobach autoimmunologicznych, zmianach hormonalnych, stosowaniu leków) oraz nadmiernym parowaniu łez (dysfunkcja gruczołów Meiboma, czynniki środowiskowe, rzadsze mruganie). Objawy obejmują pieczenie, kłucie, uczucie ciała obcego, zaczerwienienie, światłowstręt, rozmazane widzenie oraz paradoksalne nadmierne łzawienie. Choroba przebiega w czterech stadiach, od łagodnych do ciężkich objawów, z możliwością zaostrzeń (flare-ups) u około 80% pacjentów. Nieleczone może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak keratitis, owrzodzenia, bliznowacenie i perforacja rogówki, a także trwałych zaburzeń widzenia i zwiększonego ryzyka infekcji.
blepharitis, bliznowacenie rogówki, chirurgia refrakcyjna, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, cukrzyca, dysfunkcja gruczołów Meiboma, dystrofia rogówki, film łzowy, jaskra, keratoconjunctivitis sicca, LASIK, niedobór witaminy A, operacja zaćmy, owrzodzenie rogówki, perforacja rogówki, podwójne widzenie, reumatoidalne zapalenie stawów, sarkoidoza, suche oko z niedoboru wodnistego, światłowstręt, toczeń, twardzina, tylne zapalenie brzegów powiek, zaburzenia tarczycy, zaćma, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zespół Sjögrena, zespół suchego oka
Leksykon chorób i schorzeń
Zespół sjögrena – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Zespół Sjögrena to przewlekła choroba autoimmunologiczna charakteryzująca się suchością oczu i jamy ustnej, wynikającą ze stanu zapalnego gruczołów łzowych i ślinowych. Opieka nad pacjentem wymaga interdyscyplinarnego podejścia, angażującego reumatologa, okulistę, dentystę, otolaryngologa oraz pielęgniarkę, która odgrywa kluczową rolę w edukacji i monitorowaniu objawów. Leczenie objawowe obejmuje stosowanie sztucznych łez (nawet co 30 minut, najlepiej bez konserwantów przy częstym stosowaniu), maści na noc, ciepłych kompresów przy blepharitis oraz zaawansowane metody, takie jak okluzja punktowa czy krople z cyklosporyną. W zakresie suchości jamy ustnej zaleca się intensywną higienę, stosowanie past z fluorem, regularne wizyty stomatologiczne co 3-6 miesięcy, a także stymulację wydzielania śliny za pomocą pilokarpiny lub cewimeliny. Należy monitorować ryzyko infekcji drożdżakowych i powikłań, takich jak chłoniak czy zajęcie narządów wewnętrznych, a także uwzględniać wpływ leków immunosupresyjnych i glikokortykosteroidów na stan pacjenta.
abatacept, azatiopryna, belimumab, blepharitis, chłoniak, choroba autoimmunologiczna, cyklosporyna, DMARDs, fibromialgia, fluoryzacja zębów, glikokortykosteroidy, gruczoły ślinowe, hydroksychlorochina, infekcja drożdżakowa, kandydoza, kandydoza jamy ustnej, leflunomid, lek biologiczny, lek przeciwgrzybiczny, leki modyfikujące przebieg choroby, metotreksat, mykofenolan mofetylu, niesteroidowe leki przeciwzapalne, NLPZ, okulista, pleśniawki, przeciwciała anty-Ro/SSA, reumatolog, rytuksymab, soczewki skleralne, suchość jamy ustnej, terapia poznawczo-behawioralna, vasculitis, wrodzony blok serca, zapalenie naczyń, zapalenie powiek, zespół Sjögrena
Leksykon leków
Działania niepożądane – Moxifloxacinum Stulln 5 mg/ml

Moxifloxacinum Stulln to preparat okulistyczny zawierający 5 mg/ml moksyfloksacyny (5,45 mg moksyfloksacyny chlorowodorku), z dawką 160 µg substancji czynnej na kroplę. Profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych u 2252 pacjentów, w tym 1389 z USA i Kanady, 586 z Japonii oraz 277 z Indii, wykazał brak poważnych działań niepożądanych okulistycznych i ogólnoustrojowych. Najczęstsze działania niepożądane to ból i podrażnienie oka (1-2%), głównie łagodne (96%), z jednym przypadkiem przerwania terapii. Inne rzadziej występujące objawy obejmują zmniejszenie hemoglobiny, bóle głowy, parestezje, suchość i zapalenia rogówki, a także reakcje alergiczne, w tym potencjalnie zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne, które mogą pojawić się nawet po pierwszej dawce. Klasyfikacja działań niepożądanych obejmuje częstości od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000).
alergia oka, aminotransferaza alaninowa, ból głowy, ból oka, choroba rogówki, ciśnienie wewnątrzgałkowe, duszność, fluorochinolon, gammaglutamylotransferaza, hemoglobina, kołatanie serca, kortykosteroid, krwawienie spojówkowe, łzawienie, moksyfloksacyny chlorowodorek, naciek rogówki, nadwrażliwość, nadżerka rogówki, niedrożność dróg oddechowych, nieprawidłowość nabłonka rogówki, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk oka, obrzęk powiek, obrzęk rogówki, obrzęk spojówek, otarcie rogówki, parestezja, podrażnienie oka, pokrzywka, przekrwienie oka, punkcikowate zapalenie rogówki, reakcja anafilaktyczna, rumień, suchość oka, świąd, świąd oka, światłowstręt, układ immunologiczny, wewnętrzne zapalenie oka, wrzodziejące zapalenie rogówki, wymioty, wysypka, zaburzenie smaku, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapaść sercowo-naczyniowa, zawrót głowy, zerwanie ścięgna, złóg rogówki, zmętnienie rogówki
Leksykon leków
Działania niepożądane – Taflotan 15 mcg/ml

Profil bezpieczeństwa tafluprostu (Taflotan 15 µg/ml) został oceniony w badaniach klinicznych obejmujących ponad 1400 pacjentów, z maksymalnym okresem obserwacji do 24 miesięcy. Najczęstszym działaniem niepożądanym było przekrwienie oka, występujące u około 13% pacjentów, zwykle o łagodnym przebiegu, prowadzącym do przerwania terapii jedynie w 0,4% przypadków. W badaniu III fazy w USA, przekrwienie pojawiło się u 4,1% pacjentów stosujących tafluprost bez konserwantów. Inne często obserwowane działania niepożądane (≥1/100 do <1/10) obejmują ból głowy, świąd, podrażnienie i ból oczu, zmiany w rzęsach (wzrost długości, grubości i ilości), suchość oczu, uczucie ciała obcego, zmiany barwy rzęs, rumień powiek, powierzchniowe punkcikowe zapalenie rogówki, światłowstręt, nadmierne łzawienie, niewyraźne widzenie, zmniejszenie ostrości wzroku oraz nasilone zabarwienie tęczówki.
alergiczne zapalenie spojówek, ból oczu, ciało obce w oku, duszność, komórki w komorze przedniej oka, nadmierne łzawienie, niedomoga widzenia, niewyraźne widzenie, obniżenie ostrości wzroku, obrzęk plamki żółtej, obrzęk powiek, obrzęk spojówek, podrażnienie oczu, przebarwienie powiek, przebarwienie rzęs, przebarwienie tęczówki, przekrwienie oka, przekrwienie spojówek, punkcikowe zapalenie rogówki, rumień powiek, suchość oczu, świąd oczu, światłowstręt, tafluprost, torbielowaty obrzęk plamki, zaostrzenie astmy, zapalenie powiek, zapalenie tęczówki, zmiany rzęs, zwapnienie rogówki
Leksykon chorób i schorzeń
Łupież – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Łupież (pityriasis capitis) to powszechne schorzenie skóry głowy, dotykające około 50% populacji, charakteryzujące się obecnością białych do żółtawych płatków obumarłego naskórka, zaczerwienieniem, świądem oraz nadmiarem sebum. Etiologia obejmuje podrażnioną, tłustą lub suchą skórę, przerost drożdżopodobnych grzybów Malassezia, kontaktowe zapalenie skóry oraz choroby współistniejące, takie jak łuszczyca i egzema. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym skóry głowy i objawach, bez konieczności specjalistycznych testów. Leczenie łagodnych postaci polega na regularnym stosowaniu delikatnych szamponów oraz szamponów przeciwłupieżowych zawierających aktywne składniki, takie jak pirytionian cynku, siarczek selenu lub dziegieć, z typową kuracją obejmującą 5-10 myć. Ważne jest pozostawienie szamponu na skórze głowy przez co najmniej 5 minut, a także rotacja między różnymi preparatami, aby zapobiec utracie skuteczności terapii.
ciemieniucha, egzema, fluocynolon, hydrokortyzon, inhibitor kalcyneuryny, ketokonazol, klobetazol, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, kwas tłuszczowy omega-3, leczenie skojarzone, łojotokowe zapalenie skóry, łupież brody, łuszczyca, Malassezia, miejscowy lek przeciwgrzybiczny, pirytionian cynku, siarczek selenu, świąd skóry głowy, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie powiek, zapalenie skóry
Leksykon chorób i schorzeń
Zaczerwienienie oka – Epidemiologia

Zaczerwienienie oka stanowi 2-3% wizyt w podstawowej opiece zdrowotnej i jest głównym powodem konsultacji okulistycznych, odpowiadając za nawet 47% nowych przypadków w klinikach okulistycznych. Najczęstszą etiologią jest zapalenie spojówek, które w badaniu z Ghany stanowiło 48,23% przypadków, a w Brazylii 32,6%. Inne istotne przyczyny to urazy oka (39,85%), zakaźne zapalenie rogówki (5,96%) oraz zapalenie błony naczyniowej (3,42%). Występowanie zaczerwienienia różni się demograficznie – podspojówkowe wylewy krwi częściej dotyczą osób starszych, a w badaniach z Iranu i Turcji obserwowano przewagę mężczyzn (do 67,61%) wśród pacjentów. Występuje także zróżnicowanie socjoekonomiczne, z większą częstością u osób z klas D i E, co ma znaczenie dla ukierunkowania działań profilaktycznych i edukacyjnych. Wirusowe zapalenie spojówek, zwłaszcza adenowirusowe, jest wysoce zakaźne i wymaga ścisłej higieny oraz izolacji, natomiast bakteryjne zapalenie spojówek, w tym nadostre wywołane przez Neisseria gonorrhoeae, wymaga pilnej interwencji okulistycznej ze względu na ryzyko perforacji rogówki. Rzadkie przyczyny, takie jak zespół TINU czy reakcje po transfuzji krwi, również mogą manifestować się zaczerwienieniem oka.
abrazja rogówki, adenowirus, bakteryjne zapalenie spojówek, ciało obce w oku, jaskra, Neisseria gonorrhoeae, oparzenie chemiczne oka, opryszczka oczna, owrzodzenie rogówki, perforacja rogówki, ropna wydzielina, SARS-CoV-2, utrata wzroku, wirusowe zapalenie spojówek, wylew podspojówkowy, zakaźne zapalenie rogówki, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zapalenie twardówki, zespół TINU, zniekształcenie źrenicy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Optibetol 0,5% 5 mg/ml

Betaksolol w postaci kropli do oczu Optibetol 0,5% (5 mg/ml) przenika do krążenia ogólnego, co może skutkować wystąpieniem działań niepożądanych typowych dla β-adrenolityków stosowanych ogólnoustrojowo, choć z mniejszą częstością. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym jest uczucie dyskomfortu w oku, występujące u 12% pacjentów (bardzo często, ≥1/10). Inne często występujące objawy to ból głowy (często, ≥1/100 do <1/10), niewyraźne widzenie, zwiększone łzawienie oraz różnorodne zapalenia i podrażnienia powierzchni oka. Rzadziej zgłaszane są objawy ze strony układu nerwowego (omdlenia, zawroty głowy), serca (bradykardia, tachykardia), układu oddechowego (astma, duszność) oraz zaburzenia psychiczne (niepokój, bezsenność, depresja).
arytmia serca, astenopia, astma, betaksolol, bezsenność, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, depresja, duszność, dyskomfort oka, fenomen Raynauda, halucynacje, hipoglikemia, hipotensja, kserostomia, lek β-adrenolityczny, łuszczyca, łysienie, mialgia, miastenia, nadwrażliwość, niewydolność serca zastoinowa, nudności, obrzęk naczynioruchowy, odwarstwienie naczyniówki, punkcikowate zapalenie rogówki, skurcz oskrzeli, światłowstręt, tachykardia, zaburzenia erekcji, zaćma, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie skóry, zapalenie spojówek, zespół suchego oka, zmęczenie
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Biodacyna ophthalmicum 0,3% 3 mg/ml

Amikacyna, zawarta w preparacie Biodacyna Ophthalmicum 0,3%, jest półsyntetycznym antybiotykiem aminoglikozydowym o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego, szczególnie skutecznym wobec bakterii Gram-ujemnych, takich jak Pseudomonas aeruginosa, Escherichia coli, Klebsiella spp., Serratia spp., Enterobacter spp., Proteus spp., Providencia spp., Acinetobacter spp. oraz Citrobacter spp. Mechanizm działania polega na nieodwracalnym wiązaniu z podjednostką 30S rybosomu, co hamuje syntezę białek bakteryjnych i prowadzi do powstawania białek nonsensownych. Amikacyna wykazuje również aktywność wobec niektórych szczepów Staphylococcus spp., w tym metycylinoopornych (MRSA), jednak jej skuteczność wobec bakterii Gram-dodatnich, takich jak Streptococcus pyogenes, Streptococcus pneumoniae oraz enterokoki, jest ograniczona. Preparat nie działa na bakterie beztlenowe, co wymaga rozważenia terapii skojarzonej w zakażeniach mieszanych.
amikacyna, antybiotyk aminoglikozydowy, bakteria beztlenowa, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, Biodacyna Ophthalmicum, enzym inaktywujący, owrzodzenie rogówki, podjednostka 30S rybosomu, Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus, synteza białek bakteryjnych, szczep metycylinooporny, zakażenie mieszane, zakażenie oka, zakażenie spojówek, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek
Leksykon leków
Działania niepożądane – Moxifloxacinum Stulln 5 mg/ml

Moksyfloksacyna w postaci kropli do oczu (5 mg/ml) była badana klinicznie u 2252 pacjentów, z czego większość (ponad 1900) stosowała lek 3 razy dziennie. Badania obejmowały populacje z USA, Kanady, Japonii i Indii. Nie odnotowano poważnych działań niepożądanych okulistycznych ani ogólnoustrojowych. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były podrażnienie i ból oka, występujące u 1-2% pacjentów, z czego 96% miało charakter łagodny. Działania niepożądane klasyfikowano według częstości występowania, a wśród nich odnotowano m.in. rzadkie zmniejszenie stężenia hemoglobiny, bóle głowy (≥ 0,1%), suchość i przekrwienie oka, a także rzadkie przypadki zwiększenia aktywności aminotransferaz. U pacjentów pediatrycznych profil bezpieczeństwa był podobny do dorosłych, z częstością podrażnienia i bólu oka na poziomie 0,9%.
ból oka, dysgeuzja, fluorochinolon, kołatanie serca, kortykosteroid, krwawienie spojówkowe, łzawienie, moksyfloksacyna, naciek rogówki, nadwrażliwość, nadżerka rogówki, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk rogówki, obrzęk spojówek, parestezja, podrażnienie oka, punkcikowate zapalenie rogówki, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, światłowstręt, wewnętrzne zapalenie oka, wrzodziejące zapalenie rogówki, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zerwanie ścięgna, złogi rogówki, zmętnienie rogówki
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Erythromycinum TZF 200 mg

Erytromycyna w dawce 200 mg w postaci tabletek powlekanych jest makrolidowym antybiotykiem o szerokim spektrum działania, stosowanym w leczeniu zakażeń wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na ten lek. Wskazania obejmują zakażenia górnych i dolnych dróg oddechowych, takie jak zapalenie migdałków, ropień okołomigdałkowy, zapalenie gardła, krtani, zatok, a także wtórne zakażenia bakteryjne po grypie i przeziębieniach. Ponadto erytromycyna jest skuteczna w leczeniu zapalenia tchawicy, ostrym i przewlekłym zapaleniu oskrzeli, różnych postaciach zapalenia płuc (płatowe, odoskrzelowe, atypowe), rozstrzeni oskrzeli oraz chorobie legionistów. Lek znajduje również zastosowanie w leczeniu zakażeń ucha środkowego i zewnętrznego, zapalenia dziąseł, anginy Vincenta oraz zapalenia powiek (blepharitis).
angina Vincenta, antybiotyk makrolidowy, błonica, choroba legionistów, czyrak, dwoinka rzeżączki, gronkowcowe zapalenie jelita, kiła pierwotna, krętek blady, maczugowiec błonicy, paciorkowiec beta-hemolizujący, płonica, ropień okołomigdałkowy, róża, rozstrzenie oskrzeli, rzeżączka, szkarlatyna, wtórne zakażenie bakteryjne, zakażenie okołooperacyjne, zakażenie ucha środkowego, zapalenie cewki moczowej, zapalenie dziąseł, zapalenie gardła, zapalenie krtani, zapalenie migdałków, zapalenie oskrzeli, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie płuc, zapalenie powiek, zapalenie szpiku, zapalenie tchawicy, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie ucha środkowego, zapalenie ucha zewnętrznego, zapalenie wsierdzia, zapalenie zatok, ziarniniak weneryczny
Leksykon substancji czynnych
Erytromycyna – Wskazania do stosowania

Erytromycyna, antybiotyk makrolidowy o szerokim spektrum działania, jest stosowana zarówno miejscowo, jak i ogólnoustrojowo. W terapii miejscowej, preparaty takie jak Aknemycin (20 mg/g erytromycyny), Aknemycin Plus (40 mg erytromycyny i 0,25 mg tretynoiny/g) oraz Zineryt (40 mg erytromycyny i 12 mg cynku octanu/ml) są wskazane głównie w leczeniu różnych postaci trądziku zwyczajnego, ze szczególnym uwzględnieniem postaci zapalnych i umiarkowanych do ciężkich. Ogólnoustrojowo erytromycyna jest stosowana w leczeniu zakażeń górnych i dolnych dróg oddechowych (m.in. zapalenie gardła, migdałków, płuc, rozstrzenia oskrzeli), zakażeń ucha, skóry i tkanek miękkich (czyraki, ropnie, cellulitis, róża), przewodu pokarmowego (Campylobacter spp., zapalenie pęcherzyka żółciowego) oraz w stomatologii (zapalenie dziąseł, angina Vincenta). Ponadto, erytromycyna pełni rolę profilaktyczną w zapobieganiu zakażeniom okołooperacyjnym, wtórnym zakażeniom w oparzeniach oraz zapaleniu wsierdzia u pacjentów poddawanych zabiegom stomatologicznym.
W ciężkich zakażeniach, gdy wymagana jest szybka i wysoka koncentracja leku we krwi lub gdy podanie doustne jest niemożliwe, stosuje się dożylne infuzje erytromycyny (Erythromycinum Intravenosum TZF). Decyzja o zastosowaniu erytromycyny powinna być oparta na aktualnych, lokalnych wytycznych dotyczących stosowania antybiotyków, z uwzględnieniem spektrum działania i wskazań klinicznych. Preparat jest skuteczny w leczeniu zakażeń wywołanych przez wrażliwe drobnoustroje, w tym w takich jednostkach jak rzeżączka, kiła pierwotna, ziarniniak weneryczny pachwin, błonica, płonica, posocznica oraz zapalenie wsierdzia. Wskazane jest monitorowanie odpowiedzi na leczenie oraz uwzględnienie ryzyka oporności, co jest kluczowe dla optymalizacji terapii erytromycyną.
angina Vincenta, antybiotyk makrolidowy, atypowe zapalenie płuc, błonica, Campylobacter, cellulitis, choroba legionistów, ciężki trądzik, czyrak, gronkowcowe zapalenie jelita, grudki krostkowe, kiła pierwotna, lek przeciwbakteryjny, ostre zapalenie oskrzeli, płonica, posocznica, przewlekłe zapalenie oskrzeli, ropień, ropień okołomigdałkowy, róża, rozstrzenie oskrzeli, rzeżączka, szkarlatyna, trądzik zapalny, trądzik zwyczajny, zakażenie bakteryjne, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie okołooperacyjne, zapalenie cewki moczowej, zapalenie dziąseł, zapalenie gardła, zapalenie krtani, zapalenie migdałków, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie płuc, zapalenie powiek, zapalenie szpiku kostnego, zapalenie tchawicy, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie ucha środkowego, zapalenie ucha zewnętrznego, zapalenie wsierdzia, zapalenie zatok, zaskórniki
Leksykon leków
Działania niepożądane – Brinzolamide Accord 10 mg/ml

Brinzolamide Accord, sulfonamidowy inhibitor anhydrazy węglanowej stosowany miejscowo w postaci kropli do oczu (10 mg/ml zawiesina), wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący zarówno reakcje miejscowe, jak i ogólnoustrojowe. W badaniach klinicznych na 2732 pacjentach najczęściej obserwowano zaburzenia smaku (6,0%) manifestujące się gorzkim lub nietypowym posmakiem oraz przejściowe niewyraźne widzenie (5,4%) utrzymujące się od kilku sekund do minut po aplikacji. Inne działania niepożądane o różnej częstości występowania obejmują m.in. zapalenia błon śluzowych nosa i gardła, zmiany hematologiczne (zmniejszenie liczby erytrocytów, wzrost chlorków w surowicy), reakcje alergiczne, zaburzenia psychiczne (apatia, depresja, bezsenność), neurologiczne (zawroty głowy, parestezje), a także liczne objawy okulistyczne, takie jak podrażnienie, ból, przekrwienie, nadżerki i zapalenia rogówki. Rzadkie, ale poważne reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wymagają natychmiastowego odstawienia leku i interwencji medycznej.
arytmia, astma, bradykardia, dławica piersiowa, duszność, dysfunkcja ruchowa, inhibitor anhydrazy węglanowej, nadciśnienie, nadwrażliwość, nadżerka rogówki, niedokrwistość, niewyraźne widzenie, nieżyt nosa, obrzęk obwodowy, parestezja, pokrzywka, przekrwienie spojówek, punktowate zapalenie rogówki, szum w uszach, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, upośledzenie pamięci, zaburzenie smaku, zaburzenie wzwodu, zapalenie nosa i gardła, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie zatok, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon substancji czynnych
Oksytetracyklina – Wskazania do stosowania

Oksytetracyklina, antybiotyk z grupy tetracyklin, jest stosowana w terapii zakażeń bakteryjnych i stanów zapalnych w okulistyce, otolaryngologii oraz dermatologii. W okulistyce preparaty takie jak Atecortin (krople do oczu zawierające 5 mg oksytetracykliny chlorowodorku i 15 mg hydrokortyzonu octanu na 1 ml) oraz Oxycort A (maść do oczu z 10 mg oksytetracykliny i 10 mg hydrokortyzonu na 1 g) są wskazane w leczeniu bakteryjnego zapalenia spojówek, brzegów powiek, rogówki, woreczka łzowego, a także stanów zapalnych twardówki i tęczówki. Stosowanie Atecortinu po zabiegach okulistycznych powinno być rozpoczęte dopiero po całkowitym zagojeniu rany (8-10 dni). W otolaryngologii Atecortin w formie kropli do uszu jest zalecany w zapaleniu przewodu słuchowego zewnętrznego, a w razie potrzeby można zastosować maść Oxycort A. W dermatologii preparaty Oxycort (maść i aerozol) zawierające odpowiednio 30 mg i 9,3 mg oksytetracykliny oraz 10 mg i 3,1 mg hydrokortyzonu na 1 g, są stosowane w leczeniu liszajca, zapalenia mieszków włosowych, alergicznych chorób skóry powikłanych zakażeniem bakteryjnym, oparzeń I stopnia, stanów po ukąszeniach owadów oraz róży.
choroba alergiczna skóry, dermatologia, etiologia bakteryjna, hydrokortyzon, liszajec, odmrożenie, oksytetracyklina, okulistyka, otolaryngologia, pokrzywka, polimyksyna B, róża, świerzbiączka, tetracyklina, ukąszenie owada, wyprysk, zabieg chirurgiczny oka, zakażenie bakteryjne, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zapalenie twardówki, zapalenie ucha zewnętrznego, zapalenie woreczka łzowego
Leksykon leków
Działania niepożądane – Vigamox 5 mg/ml

Profil bezpieczeństwa miejscowego stosowania moksyfloksacyny (VIGAMOX) został oceniony w badaniach klinicznych obejmujących 2252 pacjentów, z dawkowaniem do 8 razy na dobę, najczęściej 3 razy na dobę. Nie odnotowano poważnych działań niepożądanych okulistycznych ani ogólnoustrojowych. Najczęstsze działania niepożądane to podrażnienie i ból oka (1-2%), głównie o łagodnym przebiegu u 96% pacjentów. U dzieci i młodzieży, w tym noworodków, profil bezpieczeństwa był podobny do dorosłych, z częstością podrażnienia i bólu oka na poziomie 0,9%. Rzadkie działania obejmują zmniejszenie hemoglobiny, bóle głowy, parestezje, zaburzenia smaku, wymioty oraz podwyższenie enzymów wątrobowych (aminotransferaza alaninowa, gammaglutamylotransferaza), co wymaga monitorowania przy długotrwałym stosowaniu.
aminotransferaza alaninowa, ból oka, chinolon, ciśnienie wewnątrzgałkowe, duszność, fluorochinolon, gammaglutamylotransferaza, hemoglobina, kołatanie serca, kortykosteroid, krwawienie spojówkowe, moksyfloksacyna, nadżerka rogówki, obrzęk naczyniowo-ruchowy, obrzęk powiek, parestezja, podrażnienie oka, pokrzywka, przekrwienie oka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, ścięgno Achillesa, suchość oka, światłowstręt, wrzodziejące zapalenie rogówki, zaburzenie smaku, zapalenie oka, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zerwanie ścięgna, zmętnienie rogówki
Leksykon leków
Działania niepożądane – Oftensin 2,5 mg/ml

Oftensin, zawierający tymolol maleinian (2,5 mg/ml) jako β-adrenolityk stosowany miejscowo w postaci kropli do oczu, może ulegać wchłanianiu do krążenia ogólnego, wywołując ogólnoustrojowe działania niepożądane typowe dla β-blokerów, choć z mniejszą częstością niż przy podaniu systemowym. Działania te obejmują reakcje alergiczne (obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcje anafilaktyczne), zaburzenia metaboliczne (hipoglikemia, szczególnie u pacjentów z cukrzycą), zaburzenia psychiczne (bezsenność, depresja, koszmary senne, halucynacje), a także objawy neurologiczne (omdlenia, udar mózgowo-naczyniowy, nasilenie miastenii, zawroty głowy). Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne poważne działania sercowo-naczyniowe, takie jak bradykardia, zaburzenia rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, blok przedsionkowo-komorowy oraz hipotensja. W obrębie układu oddechowego mogą wystąpić skurcz oskrzeli, duszność i kaszel, a także objawy ze strony przewodu pokarmowego i skóry, w tym zaostrzenie łuszczycy i łysienie.
akrocyjanoza, beta-adrenolityk, bezsenność, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, diplopia, działanie ogólnoustrojowe, erozja rogówki, hipoglikemia, hipotensja, maleinian, miastenia, niedokrwienie mózgu, niewydolność serca, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, odwarstwienie naczyniówki, opadanie powieki, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, tymolol, udar mózgowo-naczyniowy, układ immunologiczny, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie rytmu serca, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zastoinowa niewydolność serca, zespół suchego oka, zmiany łuszczycopodobne, zwapnienie rogówki
Leksykon leków
Działania niepożądane – Trusopt 20 mg/ml

Produkt leczniczy Trusopt, zawierający chlorowodorek dorzolamidu 20 mg/ml w postaci kropli do oczu, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze dotyczą narządu wzroku. Bardzo często obserwuje się pieczenie i kłucie bezpośrednio po aplikacji, a często powierzchniowe punktowate zapalenie rogówki, łzawienie, zapalenie spojówek i powiek, swędzenie oraz niewyraźne widzenie. Niezbyt często występuje zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego, a rzadko podrażnienie powiek, przemijająca krótkowzroczność oraz odwarstwienie naczyniówki po zabiegach filtracyjnych. W zakresie układu nerwowego często zgłaszany jest ból głowy, a rzadziej zawroty głowy i parestezje. Działania niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego, takie jak kołatanie serca, częstoskurcz i nadciśnienie tętnicze, mają częstość nieznaną. Ponadto, często występują nudności i gorzki smak w ustach, a rzadko podrażnienie gardła i suchość w jamie ustnej.
ból głowy, chlorowodorek dorzolamidu, ciężka skórna reakcja niepożądana, częstoskurcz, duszność, gorzki smak w ustach, kamica moczowa, kołatanie serca, kontaktowe zapalenie skóry, krople do oczu, krwawienie z nosa, lek beta-adrenolityczny, łzawienie, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadciśnienie tętnicze, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, odwarstwienie naczyniówki, parestezje, pieczenie i kłucie, podrażnienie gardła, podrażnienie powiek, pokrzywka, przemijająca krótkowzroczność, skurcz oskrzeli, suchość w jamie ustnej, swędzenie oczu, świąd, zabieg filtracyjny, zabieg przeciwjaskrowy, zaburzenia elektrolitowe, zapalenie powiek, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Optilamid 10 mg/ml

Optilamid to krople do oczu zawierające brynzolamid w stężeniu 10 mg/ml, gdzie każda kropla dostarcza 0,27 mg substancji czynnej. Brynzolamid jest sulfonamidowym inhibitorem anhydrazy węglanowej, stosowanym miejscowo w leczeniu jaskry i nadciśnienia wewnątrzgałkowego. W badaniach klinicznych na ponad 2732 pacjentach najczęściej obserwowano działania niepożądane takie jak zaburzenia smaku (6,0%) oraz przemijające niewyraźne widzenie (5,4%), które pojawiały się po zakropleniu i ustępowały w ciągu kilku minut. Ze względu na ogólnoustrojowe wchłanianie brynzolamidu, mogą wystąpić także działania niepożądane charakterystyczne dla inhibitorów anhydrazy węglanowej podawanych systemowo, obejmujące zaburzenia żołądkowo-jelitowe, neurologiczne, hematologiczne, nerkowe i metaboliczne. W populacji pediatrycznej działania niepożądane były głównie miejscowe i łagodne, dotyczące oka (przekrwienie, podrażnienie, wydzielina, łzawienie). W terapii skojarzonej z trawoprostem profil bezpieczeństwa nie różnił się od monoterapii.
alergiczne zapalenie spojówek, bradykardia, brynzolamid, dławica piersiowa, inhibitor anhydrazy węglanowej, kanał nosowo-łzowy, krople do oczu, łzawienie, nadżerka rogówki, niewyraźne widzenie, obrzęk rogówki, podrażnienie oka, przekrwienie spojówek, punktowate zapalenie rogówki, skrzydlik, suchość oka, światłowstręt, terapia skojarzona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trawoprost, uszkodzenie rogówki, wydzielina z oka, zabarwienie rogówki, zaburzenie smaku, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie gruczołów tarczkowych, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapaść sercowo-oddechowa, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Curacne 40 mg 40 mg

Izotretynoina zawarta w leku Curacne 40 mg charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania przez lekarza prowadzącego. Najczęstsze objawy to suchość błon śluzowych (wargi, nos, spojówki) oraz skóry, które występują bardzo często (≥1/10). Istotne są również poważne działania niepożądane obejmujące układ nerwowy (bóle głowy, rzadko łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe), psychikę (depresja, myśli samobójcze – rzadko do bardzo rzadko), narząd wzroku (zapalenie powiek, spojówek, suchość oczu – bardzo często; poważne zaburzenia widzenia – bardzo rzadko) oraz układ mięśniowo-szkieletowy (bóle stawów i mięśni – bardzo często; zapalenie stawów, wapnica – bardzo rzadko). W trakcie terapii konieczna jest regularna kontrola parametrów laboratoryjnych, zwłaszcza aktywności aminotransferaz (bardzo często podwyższone), poziomu trójglicerydów (bardzo często podwyższone), cholesterolu, glukozy oraz badania moczu (krwiomocz, białkomocz – często). Rzadko obserwuje się zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej, co może wskazywać na uszkodzenie mięśni.
dystrofia paznokci, ginekomastia, hiperurykemia, hiperwitaminoza A, hirsutyzm, łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, limfadenopatia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadpłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, rumień wielopostaciowy, suchość spojówek, światłowstręt, tarcza zastoinowa, trądzik piorunujący, trójglicerydy, upośledzenie słuchu, zaburzenia psychiczne, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia widzenia, zanokcica, zapalenie czerwieni wargowej, zapalenie jelita krętego, zapalenie kłębuszkowe nerek, zapalenie okrężnicy, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie skóry, zapalenie spojówek, zapalenie stawów, zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zwiększenie aktywności aminotransferaz
Leksykon substancji czynnych
Gefitinib – Działania niepożądane

Gefitynib, stosowany w dawce 250 mg, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych na podstawie danych z badań klinicznych III fazy (ISEL, INTEREST, IPASS) obejmujących 2462 pacjentów. Najczęstsze działania niepożądane (>20%) to biegunka oraz zmiany skórne, takie jak wysypka, trądzik, suchość skóry i świąd, zwykle pojawiające się w pierwszym miesiącu terapii i mające przebieg odwracalny. Ciężkie działania niepożądane (3. i 4. stopnia wg CTC) wystąpiły u około 8% pacjentów, a u 3% konieczne było przerwanie leczenia. Szczególnie istotnym i potencjalnie śmiertelnym powikłaniem jest śródmiąższowa choroba płuc (ChŚP), występująca u 1,3% pacjentów, z ciężkim przebiegiem i śmiertelnością sięgającą 38,6% w badaniu porejestracyjnym w Japonii. Ryzyko ChŚP jest wyższe u pacjentów azjatyckich, co wymaga intensywnego monitorowania objawów oddechowych (duszność, kaszel, gorączka) zwłaszcza na początku terapii.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, białkomocz, biegunka, bilirubina całkowita, brak łaknienia, docetaksel, duszność, gefitynib, gorączka, hepatotoksyczność, karboplatyna/paklitaksel, kaszel, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, łysienie, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadżerka rogówki, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, osłabienie, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, stężenie kreatyniny, substancja czynna, suchość jamy ustnej, suchość oka, suchość skóry, świąd, trądzik, Wspólna Skala Toksyczności, wymioty, wysypka, wysypka krostkowa, zapalenie jamy ustnej, zapalenie naczyń skórnych, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon chorób i schorzeń
Entropion – Etiologia i przyczyny

Entropion to patologiczne podwinięcie brzegu powieki do wewnątrz, skutkujące tarciem rzęs i skóry o rogówkę oraz spojówkę. Najczęstszą formą jest entropion inwolucyjny, związany z wiekiem, występujący u około 2,1% osób powyżej 60. roku życia, a u 11% powyżej 80 lat. Patogeneza obejmuje wiotkość powieki, odłączenie retraktorów oraz nadmierny skurcz mięśnia okrężnego oka, a badania histologiczne wykazują zdegenerowane włókna kolagenowe i nieprawidłową elastogenezę. Inne typy to entropion spastyczny, wywołany skurczem mięśni powiekowych w odpowiedzi na podrażnienie lub stan zapalny, entropion bliznowaty wynikający ze skrócenia blaszki tylnej powieki na skutek bliznowacenia (np. po jaglicy, oparzeniach, radioterapii, chorobach autoimmunologicznych), entropion wrodzony związany z wadami rozwojowymi oraz entropion mechaniczny spowodowany nadmiarem tkanki lub guzami. Czynniki ryzyka obejmują wiek, schorzenia neurologiczne, zespół bezdechu sennego, wcześniejsze urazy i stany zapalne oraz predyspozycje anatomiczne jak enoftalmus czy zmiany w ułożeniu tłuszczu oczodołowego.
blaszka tylna powieki, blepharospasm, entropion bliznowaty, entropion inwolucyjny, entropion spastyczny, entropion wrodzony, mięsień okrężny oka, owrzodzenie rogówki, retraktor powieki, rogówka i spojówka, trachoma, włókno kolagenowe, zapadnięcie gałki ocznej, zapalenie powiek, zespół bezdechu sennego, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Stevensa-Johnsona, zespół suchego oka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Gefitinib Zentiva 250 mg

Gefitynib (Gefitinib Zentiva, 250 mg) jest związany z szeregiem działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się w pierwszym miesiącu terapii i są przeważnie odwracalne. Na podstawie danych z badań klinicznych III fazy (ISEL, INTEREST, IPASS) obejmujących 2462 pacjentów, najczęstszymi działaniami niepożądanymi (>20%) są biegunka oraz objawy skórne, takie jak wysypka, trądzik, suchość skóry i świąd. Ciężkie działania niepożądane (3. i 4. stopnia wg CTC) wystąpiły u około 8% pacjentów, a 3% przerwało leczenie z powodu nietolerancji. Szczególnie istotna jest śródmiąższowa choroba płuc (ChŚP), występująca u 1,3% pacjentów, często o ciężkim przebiegu (3.-4. stopnia CTC), z udokumentowanymi przypadkami zgonów. Częstość ChŚP jest wyższa u pacjentów azjatyckich (do 3-5,8%), co podkreśla konieczność ścisłego monitorowania tej grupy.
aminotransferaza alaninowa, białkomocz, brak łaknienia, choroba śródmiąższowa płuc, gefitynib, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, suchość oka, Wspólna Skala Toksyczności, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon chorób i schorzeń
Łojotokowe zapalenie skóry – Objawy

Łojotokowe zapalenie skóry (seborrheic dermatitis) to przewlekła, nawracająca choroba zapalna skóry, lokalizująca się głównie w obszarach bogatych w gruczoły łojowe, takich jak skóra owłosiona głowy, twarz (okolice nosa, brwi, fałdy nosowo-wargowe), małżowiny uszne, powieki, klatka piersiowa, plecy, pachy, pachwiny oraz fałdy skórne. Objawia się tłustymi, złuszczającymi się zmianami skórnymi, świądem, zaczerwienieniem i pieczeniem. Przebieg choroby charakteryzuje się naprzemiennymi fazami zaostrzeń i remisji, z nasileniem objawów zimą i łagodzeniem latem pod wpływem ekspozycji na słońce. U niemowląt (ciemiężyca) zmiany mają łagodniejszy przebieg i zwykle ustępują samoistnie do 6-12 miesiąca życia. U dorosłych, szczególnie w wieku 30-60 lat, choroba ma charakter przewlekły i wymaga długotrwałego leczenia, zwłaszcza u pacjentów z obniżoną odpornością (np. HIV/AIDS), chorobą Parkinsona czy zespołem Downa.
choroba zapalna skóry, ciemieniucha, czynniki wyzwalające, fałdy skórne, fluocinolone, gruczoły łojowe, inhibitory kalcyneuryny, ketokonazol, lek przeciwgrzybiczny, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczenie skóry, łuszczyca, maceracja skóry, Malassezia, remisja, siarczek selenu, szampon przeciwłupieżowy, takrolimus, trądzik różowaty, wypadanie włosów, wyprysk atopowy, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie powiek, zmiany pierścieniowate
Leksykon leków
Działania niepożądane – Vistabel 4 j. Allergan/0,1 ml

Produkt leczniczy Vistabel zawierający toksynę botulinową typu A (4 jednostki Allergan/0,1 ml roztworu) wykazuje profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas kwalifikacji pacjenta do zabiegu. W badaniach klinicznych odsetek działań niepożądanych związanych z produktem wynosił 23,5% przy leczeniu zmarszczek gładzizny czoła (20 jednostek) oraz 7,6% i 6,2% przy leczeniu zmarszczek typu „kurze łapki” (odpowiednio 24 i 44 jednostki). Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to ból głowy, parestezje, opadanie powiek, nudności, miejscowe osłabienie mięśni, rumień, napięcie skóry, krwiaki i zasinienia w miejscu wstrzyknięcia. Mediana czasu do wystąpienia opadania powiek wynosiła 9 dni, a opadania brwi 5 dni od zakończenia terapii. Działania te mają najczęściej charakter łagodny do umiarkowanego i są przejściowe.
anafilaksja, ból głowy, choroba posurowicza, depresja oddechowa, dysfagia, działanie niepożądane, jaskra zamykającego się kąta, neuropatia obwodowa, niedomykalność powieki, niedowład nerwu twarzowego, niewydolność oddechowa, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk powiek, opadanie brwi, opadanie powiek, osłabienie mięśni, parestezje, pokrzywka, porażenie nerwu twarzowego, toksyna botulinowa typu A, Vistabel, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie powiek, zmarszczki gładzizny czoła, zmarszczki kurze łapki
Leksykon substancji czynnych
Brymonidyna – Działania niepożądane

Brymonidyna, agonista receptorów α2-adrenergicznych, jest szeroko stosowana w leczeniu jaskry, jednak jej stosowanie wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi o różnym nasileniu i częstości występowania. Najczęstsze objawy, występujące u 22-25% pacjentów, to suchość błony śluzowej jamy ustnej, przekrwienie spojówek oraz uczucie pieczenia i kłucia w oku, które zazwyczaj mają charakter przemijający. Reakcje alergiczne dotyczące oczu obserwowano u 12,7% pacjentów, co skutkowało przerwaniem terapii u 11,5%, najczęściej między 3. a 9. miesiącem leczenia. Działania niepożądane obejmują także objawy ogólnoustrojowe, takie jak ból głowy, senność (szczególnie u dzieci, gdzie występuje u 55% leczonych, a u dzieci ≤20 kg nawet 63%), zawroty głowy, depresję, kołatanie serca, bradykardię, a także zaburzenia widzenia i zapalenia tęczówki. U noworodków i niemowląt stosowanie brymonidyny może prowadzić do poważnych objawów przedawkowania, takich jak bezdech, bradykardia i hipotermia, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania u dzieci poniżej 2 roku życia.
agonista receptorów α2-adrenergicznych, alergiczne zapalenie powiek, arytmia, bezdech, ból głowy, bradykardia, brymonidyna, duszność, hipotermia, jaskra, jaskra wrodzona, kołatanie serca, nadciśnienie tętnicze, nadżerka rogówki, niedociśnienie tętnicze, obrzęk spojówek, obrzęk twarzy, przekrwienie spojówek, reakcja alergiczna, senność, sinica, suchość błony śluzowej jamy ustnej, suchość oka, światłowstręt, tachykardia, zaburzenia smaku, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie błony naczyniowej przedniego odcinka oka, zapalenie powiek, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego, zawroty głowy, zwężenie źrenicy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Rozalin 20 mg/ml

Lek Rozalin zawierający dorzolamid (20 mg/ml) w postaci kropli do oczu wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, głównie o charakterze miejscowym. Najczęściej obserwowane objawy to pieczenie i kłucie oczu (bardzo często), powierzchniowe punkcikowate zapalenie rogówki, łzawienie, zapalenie spojówek i powiek, swędzenie oraz zaburzenia widzenia (często). Wśród działań ogólnoustrojowych dominują bóle głowy (często), mdłości i gorzki posmak w ustach (często), a także astenia i zmęczenie (często). Rzadziej występują poważniejsze powikłania, takie jak zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego (niezbyt często), przemijająca krótkowzroczność, obrzęk rogówkowy, odwarstwienie naczyniówki po zabiegach filtracyjnych (rzadko) oraz reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy i skurcz oskrzeli (rzadko). W populacji pediatrycznej szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko kwasicy metabolicznej u bardzo młodych pacjentów z niedojrzałością lub zaburzeniami funkcji nerek, co zostało zgłoszone po wprowadzeniu leku do obrotu.
astenia, ból głowy, chlorowodorek dorzolamidu, ciało rzęskowe, częstoskurcz, duszność, gorzki posmak, kamica moczowa, kołatanie serca, kontaktowe zapalenie skóry, krople do oczu, krótkowzroczność przemijająca, krwawienie z nosa, kwasica metaboliczna, lek beta-adrenolityczny, mdłość, nadciśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk rogówki, odwarstwienie naczyniówki, parestezja, podrażnienie gardła, pokrzywka, polekowe zapalenie spojówek, powierzchniowe punkcikowate zapalenie rogówki, skurcz oskrzeli, suchość w ustach, toksyczna epidermoliza naskórka, zabieg filtracyjny, zapalenie powiek, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona