Działania niepożądane
Gefitinib Synthon 250 mg

Gefitynib Synthon (250 mg) charakteryzuje się specyficznym profilem działań niepożądanych, które występują najczęściej w pierwszym miesiącu terapii i są przeważnie odwracalne. Najczęstsze działania niepożądane (≥20%) to biegunka oraz objawy skórne, takie jak wysypka, trądzik, suchość skóry i świąd. Ciężkie działania niepożądane (3. i 4. stopnia wg CTC) wystąpiły u około 8% pacjentów, a przerwanie leczenia z powodu toksyczności dotyczyło 3%. Szczególną uwagę należy zwrócić na śródmiąższową chorobę płuc (ILD), która pojawiła się u 1,3% pacjentów i często miała ciężki przebieg, prowadząc w niektórych przypadkach do zgonu. Inne często obserwowane działania obejmują brak łaknienia, zapalenie spojówek, krwawienia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (wymioty, nudności, zapalenie jamy ustnej), podwyższenie aktywności aminotransferaz oraz reakcje skórne o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu.

Działania niepożądane gefitynibu – profil bezpieczeństwa

Gefitynib Synthon (250 mg) wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, którego znajomość jest kluczowa dla właściwego monitorowania pacjentów podczas terapii. Na podstawie danych pochodzących z badań klinicznych III fazy (ISEL, INTEREST i IPASS), obejmujących 2462 pacjentów leczonych gefitynibem, zidentyfikowano szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania.1

Ogólna charakterystyka bezpieczeństwa

Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi, występującymi u ponad 20% pacjentów, są biegunka oraz objawy skórne (w tym wysypka, trądzik, suchość skóry i świąd). Większość działań niepożądanych pojawia się w pierwszym miesiącu leczenia i zazwyczaj ma charakter odwracalny. Ciężkie działania niepożądane (3. lub 4. stopnia według Wspólnej Skali Toksyczności – Common Toxicity Criteria, CTC) odnotowano u około 8% pacjentów, natomiast konieczność przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wystąpiła u 3% pacjentów.2

Szczególnie istotnym działaniem niepożądanym jest choroba śródmiąższowa płuc, która wystąpiła u 1,3% pacjentów. Jest to często ciężkie powikłanie (3. do 4. stopnia CTC), które w niektórych przypadkach prowadziło do zgonu.3

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane gefitynibu opracowane na podstawie danych z badań klinicznych oraz obserwacji po wprowadzeniu leku do obrotu. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania, zgodnie z następującą konwencją: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100, <1/10), niezbyt często (≥1/1000, <1/100), rzadko (≥1/10 000, <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000), częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).<sup data-drug="Gefitinib Synthon" data-section="Działania niepożądane" title="Profil bezpieczeństwa przedstawiony w tabeli 1 opiera się na danych z zastosowania gefitynibu w badaniach klinicznych i po dopuszczeniu go do obrotu. […] Częstość występowania działań niepożądanych została określona następująco: występujące bardzo często (≥ 1/10), występujące często (≥ 1/100, < 1/10), występujące niezbyt często (≥ 1/1000, < 1/100), występujące rzadko (≥ 1/10 000, < 1/1000), występujące bardzo rzadko (4

Układ/narząd Częstość Działanie niepożądane Nasilenie i charakterystyka
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Bardzo często Brak łaknienia Łagodny do umiarkowanego (1. lub 2. stopnia CTC)
Zaburzenia oka Często Zapalenie spojówek, zapalenie powiek, suchość oka* Zwykle łagodne (1. stopnia CTC)
Niezbyt często Nadżerka rogówki, zapalenie rogówki (0,12%) Odwracalne i czasami współistniejące z nieprawidłowym wzrostem rzęs
Zaburzenia naczyniowe Często Krwawienia Takie jak krwawienie z nosa i krwiomocz
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Często Śródmiąższowa choroba płuc (1,3%) Często ciężka (3.-4. stopnia według CTC), stwierdzano przypadki zgonu
Zaburzenia żołądka i jelit Bardzo często Biegunka
Wymioty
Nudności
Zapalenie jamy ustnej
Głównie łagodna i umiarkowana (1. lub 2. stopnia według CTC)
Głównie łagodne i umiarkowane (1. lub 2. stopnia według CTC)
Głównie łagodne (1. stopnia według CTC)
Głównie łagodne (1. stopnia według CTC)
Często Odwodnienie
Suchość w jamie ustnej*
W związku z biegunką, nudnościami, wymiotami lub brakiem łaknienia
Przeważnie łagodna (1. stopnia według CTC)
Niezbyt często Zapalenie trzustki
Perforacje przewodu pokarmowego
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Bardzo często Zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej Głównie łagodne i umiarkowane
Często Zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginowej
Zwiększenie stężenia bilirubiny całkowitej
Głównie łagodne do umiarkowanego
Głównie łagodne do umiarkowanego
Niezbyt często Zapalenie wątroby**
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Bardzo często Reakcje skórne Głównie łagodne lub umiarkowane (1. lub 2. stopnia według CTC), wysypka krostkowa, czasami swędząca z suchą skórą, w tym również pęknięcia skórne, na podłożu rumienia
Często Zmiany w obrębie paznokci
Łysienie
Reakcje alergiczne (1,1%)

W tym obrzęk naczynioworuchowy i pokrzywka

Rzadko Zmiany pęcherzowe
Zapalenie naczyń skórnych
W tym: martwica toksyczno-rozpływna naskórka, zespół Stevensa-Johnsona i rumień wielopostaciowy
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Często Bezobjawowe zwiększenie stężenia kreatyniny w badaniach laboratoryjnych
Białkomocz
Zapalenie pęcherza moczowego
Rzadko Krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Bardzo często Osłabienie Przeważnie łagodne (1. stopnia według CTC)
Często Gorączka

* To działanie niepożądane może występować łącznie z suchością w innych miejscach (głównie skóry) po zastosowaniu gefitynibu.5

** W pojedynczych doniesieniach opisano niewydolność wątroby, prowadzącą w niektórych przypadkach do zgonu.6

Częstość działań niepożądanych dotyczących nieprawidłowych wyników badań laboratoryjnych odnosi się do pacjentów ze zmianą o 2 lub więcej stopni w skali CTC dla poszczególnych badań.7

Choroba śródmiąższowa płuc jako szczególne zagrożenie

Choroba śródmiąższowa płuc (ChŚP, ang. Interstitial Lung Disease, ILD) stanowi jedno z najpoważniejszych działań niepożądanych związanych z terapią gefitynibem. Analiza danych z poszczególnych badań klinicznych dostarcza istotnych informacji dotyczących częstości występowania tego powikłania:8

  • Badanie INTEREST: ChŚP wystąpiła u 1,4% (10 pacjentów) w grupie otrzymującej gefitynib w porównaniu do 1,1% (8 pacjentów) w grupie otrzymującej docetaksel. Odnotowano jeden przypadek zgonu związanego z ChŚP u pacjenta leczonego gefitynibem.9
  • Badanie ISEL: Ogólna częstość występowania ChŚP wynosiła około 1%. U pacjentów pochodzących z Azji częstość ta była wyższa – 3% w grupie gefitynibu i 4% w grupie placebo. Odnotowano jeden przypadek zgonu związanego z ChŚP u pacjenta otrzymującego placebo.10
  • Badanie bezpieczeństwa po wprowadzeniu do obrotu w Japonii: W grupie 3350 pacjentów leczonych gefitynibem częstość występowania ChŚP wynosiła 5,8%. Co istotne, odsetek przypadków śmiertelnych wśród pacjentów z ChŚP był wysoki i wynosił 38,6%.11
  • Badanie IPASS: W tym otwartym badaniu klinicznym III fazy z udziałem 1217 pacjentów pochodzenia azjatyckiego, porównującym gefitynib z chemioterapią skojarzoną (karboplatyna/paklitaksel) w pierwszej linii leczenia zaawansowanego NDRP, częstość występowania ChŚP wynosiła 2,6% w grupie leczonej gefitynibem i 1,4% w grupie otrzymującej chemioterapię.12

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:13

Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
e-mail: [email protected]

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.14

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl