Działania niepożądane leku Axotret

Podczas stosowania izotretynoiny najczęściej raportowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia dotyczące błon śluzowych i skóry, takie jak suchość warg, zapalenie warg (cheilitis), suchość błony śluzowej nosa, krwawienia z nosa, zapalenie spojówek oraz suchość skóry. Większość działań niepożądanych wykazuje zależność od dawki leku. Choć objawy niepożądane zwykle ustępują po modyfikacji dawkowania lub zakończeniu terapii, niektóre z nich mogą utrzymywać się przez dłuższy czas po zaprzestaniu leczenia.¹

Działania niepożądane według układów i narządów

Poniżej przedstawiono szczegółowy opis działań niepożądanych izotretynoiny w podziale na układy narządów zgodnie z klasyfikacją MedDRA oraz częstotliwość ich występowania.²

Zaburzenia hematologiczne i układ odpornościowy

W wyniku terapii izotretynoiną mogą wystąpić istotne zaburzenia hematologiczne. Bardzo często obserwuje się niedokrwistość, przyspieszone OB, małopłytkowość lub nadpłytkowość. Często występuje neutropenia, a w rzadkich przypadkach mogą pojawić się limfadenopatia, reakcje alergiczne skórne, nadwrażliwość oraz reakcje anafilaktyczne.³

Zaburzenia metaboliczne i endokrynologiczne

Bardzo rzadko mogą wystąpić zaburzenia metabolizmu węglowodanów w postaci cukrzycy oraz hiperurykemia.⁴

Zaburzenia psychiczne

Izotretynoina może powodować rzadkie, ale poważne zaburzenia psychiczne, w tym depresję, nasilenie objawów depresji, skłonność do agresji, lęk oraz zmiany nastroju. W bardzo rzadkich przypadkach raportowano myśli i próby samobójcze, a nawet dokonane samobójstwa, zaburzenia psychotyczne oraz zaburzenia zachowania.⁵

Zaburzenia neurologiczne

Często występującym objawem jest ból głowy. Bardzo rzadko obserwuje się łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, drgawki, senność oraz zawroty głowy.⁶

Zaburzenia narządów zmysłów

Bardzo często występują zaburzenia okulistyczne, takie jak zapalenie powiek, zapalenie spojówek, suchość oka i podrażnienie oka. Bardzo rzadko mogą pojawić się nieostre widzenie, zaćma, ślepota barw, nietolerancja soczewek kontaktowych, zmętnienie rogówki, pogorszenie widzenia w ciemności, zapalenie rogówki, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego (jako objaw łagodnego nadciśnienia wewnątrzczaszkowego), światłowstręt i inne zaburzenia widzenia. Odnotowano również bardzo rzadkie przypadki zaburzeń słuchu.⁷

Zaburzenia układu oddechowego

Do często występujących objawów niepożądanych należą krwawienia z nosa, suchość błony śluzowej nosa oraz zapalenie jamy nosowo-gardłowej. Bardzo rzadko obserwuje się skurcz oskrzeli (szczególnie u pacjentów z astmą) oraz chrypkę.⁸

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Bardzo rzadko mogą wystąpić poważne zaburzenia przewodu pokarmowego, takie jak zapalenie okrężnicy, zapalenie jelita krętego, suchość błony śluzowej gardła, krwotok z przewodu pokarmowego, biegunka krwotoczna, zapalenie jelit, nudności oraz zapalenie trzustki.⁹

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Bardzo często dochodzi do zwiększenia aktywności aminotransferaz wątrobowych. Bardzo rzadko może wystąpić zapalenie wątroby.¹⁰

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Bardzo często występują zapalenie czerwieni warg, zapalenie skóry, suchość skóry, miejscowe złuszczanie naskórka, świąd, wysypka rumieniowa oraz zwiększona kruchość skóry (ryzyko urazu w wyniku tarcia). Rzadko pojawia się łysienie. Bardzo rzadko możliwe są: trądzik piorunujący, zaostrzenie objawów trądziku, rumień twarzy, różne formy wykwitów skórnych, zaburzenia wzrostu włosów, hirsutyzm, dystrofia paznokci, zanokcica, reakcje nadwrażliwości na światło, ziarniniak ropotwórczy, przebarwienia skóry oraz zwiększona potliwość.¹¹

Z nieznaną częstością występują ciężkie reakcje skórne, takie jak rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona oraz toksyczno-rozpływna martwica naskórka. Rumień wielopostaciowy objawia się początkowo jako okrągłe plamy, często z pęcherzykiem centralnym, zlokalizowane głównie na kończynach, choć mogą objąć całe ciało. W przypadku pojawienia się takiej wysypki należy natychmiast przerwać leczenie produktem Axotret i skontaktować się z lekarzem.¹²

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

Bardzo często występują bóle stawów, bóle mięśni oraz bóle pleców, szczególnie u dzieci i młodzieży. Bardzo rzadko mogą pojawić się: zapalenie stawów, zwapnienia więzadeł i ścięgien, przedwczesne kostnienie chrząstek nasadowych, wyrośle kostne, zmniejszenie gęstości kości, zapalenie ścięgien oraz rabdomioliza. Z nieznaną częstością raportowano zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych.¹³

Zaburzenia nerek i układu moczowo-płciowego

Bardzo rzadko może wystąpić kłębuszkowe zapalenie nerek. Z nieznaną częstością raportowano zapalenie cewki moczowej, zaburzenia czynności seksualnych (w tym zaburzenia erekcji i zmniejszenie libido), ginekomastię oraz suchość pochwy i sromu.¹⁴

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Bardzo rzadko występują nadmierne tworzenie ziarniny oraz złe samopoczucie.¹⁵

Nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych

Bardzo często obserwuje się zwiększone stężenie trójglicerydów w surowicy krwi oraz zmniejszone stężenie lipoprotein o dużej gęstości (HDL). Często występują: zwiększone stężenie cholesterolu w surowicy krwi, zwiększone stężenie glukozy we krwi, krwiomocz oraz białkomocz. Bardzo rzadko może dojść do zwiększenia aktywności fosfokinazy kreatynowej we krwi.¹⁶

Przedawkowanie izotretynoiny

Izotretynoina jest pochodną witaminy A, charakteryzującą się niewielką toksycznością ostrą. Jednak w przypadku przedawkowania mogą wystąpić objawy typowe dla hiperwitaminozy A, takie jak silne bóle głowy, nudności, wymioty, senność, drażliwość oraz świąd. Objawy przedawkowania izotretynoiny są zwykle odwracalne i ustępują samoistnie, bez konieczności specjalistycznego leczenia.¹⁷

Tabela działań niepożądanych leku Axotret (izotretynoina)

Monitorowanie działań niepożądanych

Częstość występowania działań niepożądanych została określona na podstawie danych z badań klinicznych obejmujących 842 pacjentów oraz z obserwacji po wprowadzeniu izotretynoiny do obrotu.¹⁸

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Osoby z personelu medycznego powinny zgłaszać wszystkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.¹⁹