Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Axotret 10 mg

Wpływ leku Axotret (izotretynoina) na płodność, ciążę i laktację

Izotretynoina jest substancją czynną o silnym działaniu teratogennym, co oznacza, że jej stosowanie w okresie ciąży wiąże się z wysokim ryzykiem wystąpienia poważnych wad wrodzonych u płodu. Z tego powodu konieczne jest przekazanie pacjentkom szczegółowych informacji dotyczących wpływu leku Axotret na ciążę oraz konieczności przestrzegania ścisłych zasad dotyczących antykoncepcji.¹

Bezwzględne przeciwwskazania w ciąży

Stosowanie izotretynoiny w postaci kapsułek miękkich (Axotret 10 mg lub 20 mg) jest bezwzględnie przeciwwskazane u kobiet w ciąży. Dotyczy to zarówno kobiet planujących ciążę, jak i tych, które mogą zajść w ciążę w trakcie terapii. Każda pacjentka w wieku rozrodczym musi zostać szczegółowo poinformowana o ryzyku związanym z przyjmowaniem leku podczas ciąży.²

Wady wrodzone związane z ekspozycją na izotretynoinę

Izotretynoina może powodować szereg ciężkich wad wrodzonych u płodu. Należy poinformować pacjentkę, że ryzyko wystąpienia tych wad jest bardzo wysokie, jeśli dojdzie do ciąży w trakcie leczenia lub w ciągu miesiąca po jego zakończeniu.³

Do udokumentowanych wad rozwojowych związanych z ekspozycją na izotretynoinę należą:

• Wady ośrodkowego układu nerwowego – wodogłowie, wady rozwojowe i zniekształcenia móżdżku, małogłowie⁴
• Wady twarzoczaszki – zniekształcenia twarzy, rozszczep podniebienia⁵
• Wady układu słuchowego – brak ucha zewnętrznego, małe zewnętrzne przewody słuchowe lub ich całkowity brak⁶
• Wady narządu wzroku – małoocze⁷
• Wady układu sercowo-naczyniowego – wady rozwojowe wspólnego pnia tętniczego, takie jak tetralogia Fallota, przełożenie wielkich naczyń, defekty przegrody⁸
• Wady układu endokrynnego – wady grasicy i przytarczyc⁹

Ponadto, ekspozycja na izotretynoinę w okresie ciąży zwiększa ryzyko występowania poronień samoistnych.¹⁰

Wymagania dotyczące antykoncepcji

Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję przez cały okres leczenia izotretynoiną oraz przez co najmniej miesiąc po zakończeniu terapii. Lekarz powinien szczegółowo omówić z pacjentką metody antykoncepcji oraz upewnić się, że pacjentka rozumie konieczność ich stosowania.¹¹

Postępowanie w przypadku zajścia w ciążę

Jeżeli pomimo zachowania środków ostrożności pacjentka zajdzie w ciążę podczas stosowania izotretynoiny, należy:

1. Natychmiast przerwać leczenie izotretynoiną¹²
2. Skierować pacjentkę do specjalisty w dziedzinie teratologii lub lekarza mającego doświadczenie w tej dziedzinie¹³
3. Przeprowadzić szczegółowe badania i konsultacje w celu oceny ryzyka oraz udzielenia kompleksowej porady dotyczącej dalszego postępowania¹⁴

Izotretynoina a karmienie piersią

Izotretynoina jest związkiem o silnych właściwościach lipofilnych, co oznacza, że z dużym prawdopodobieństwem przenika do mleka kobiecego. Ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych zarówno u matki, jak i u karmionego dziecka, stosowanie izotretynoiny (Axotret 10 mg lub 20 mg) w okresie karmienia piersią jest przeciwwskazane.¹⁵

Pacjentki, które planują karmić piersią, powinny zostać poinformowane o konieczności wyboru innej metody leczenia na czas laktacji lub zrezygnowania z karmienia piersią na rzecz terapii izotretynoiną, jeśli jej zastosowanie jest niezbędne.¹⁶