Działania niepożądane gefitynibu – profil bezpieczeństwa

Profil bezpieczeństwa gefitynibu został ustalony na podstawie kompleksowych danych pochodzących z badań klinicznych III fazy: ISEL, INTEREST i IPASS, obejmujących łącznie 2462 pacjentów leczonych tym preparatem. Dane te, uzupełnione o doświadczenia po wprowadzeniu leku do obrotu, pozwalają na szczegółową charakterystykę działań niepożądanych związanych ze stosowaniem gefitynibu.¹

Ogólna charakterystyka działań niepożądanych

Najczęściej raportowanymi działaniami niepożądanymi, występującymi u ponad 20% pacjentów, są biegunka oraz objawy skórne (obejmujące wysypkę, trądzik, suchość skóry i świąd). Charakterystyczne jest, że większość z tych objawów pojawia się w pierwszym miesiącu leczenia i zazwyczaj ma charakter odwracalny. Ciężkie działania niepożądane (3. lub 4. stopnia według Wspólnej Skali Toksyczności – Common Toxicity Criteria, CTC) wystąpiły u około 8% pacjentów, natomiast u 3% pacjentów konieczne było przerwanie leczenia z powodu wystąpienia działań niepożądanych.²

Szczególnie istotnym działaniem niepożądanym jest choroba śródmiąższowa płuc, która wystąpiła u 1,3% pacjentów. W wielu przypadkach miała ona charakter ciężki (3. do 4. stopnia CTC), a w niektórych przypadkach prowadziła do zgonu.³

Choroba śródmiąższowa płuc – szczegółowe dane epidemiologiczne

Częstość występowania choroby śródmiąższowej płuc (ChŚP) różni się w zależności od populacji pacjentów i warunków badania:

• W badaniu INTEREST częstość ChŚP wynosiła 1,4% (10 pacjentów) w grupie gefitynibu, w porównaniu do 1,1% (8 pacjentów) w grupie docetakselu. Odnotowano jeden przypadek zgonu związany z ChŚP w grupie otrzymującej gefitynib.⁴
• W badaniu ISEL częstość ChŚP wynosiła około 1% w całej populacji, jednak u pacjentów pochodzących z Azji była wyższa i wynosiła 3% w grupie gefitynibu (dla porównania: 4% w grupie placebo).⁵
• Szczególnie wysoki odsetek ChŚP odnotowano w Japonii, gdzie w badaniu porejestracyjnym wśród 3350 pacjentów leczonych gefitynibem częstość ChŚP wynosiła 5,8%, a śmiertelność wśród pacjentów z ChŚP sięgała 38,6%.⁶
• W badaniu IPASS przeprowadzonym wśród 1217 pacjentów pochodzenia azjatyckiego, które porównywało gefitynib z chemioterapią skojarzoną karboplatyna/paklitaksel, częstość ChŚP wynosiła 2,6% w grupie gefitynibu i 1,4% w grupie chemioterapii.⁷

Szczegółowy przegląd działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych gefitynibu wraz z częstością ich występowania i charakterystyką kliniczną. Klasyfikacja częstości opiera się na standardowych kryteriach: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000), częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).<sup data-drug="Gefitinib Genoptim" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość występowania działań niepożądanych została określona następująco: występujące bardzo często (≥ 1/10), występujące często (≥ 1/100 do < 1/10), występujące niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100), występujące rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000), występujące bardzo rzadko (8

Dodatkowe informacje dotyczące bezpieczeństwa

Należy zwrócić uwagę na kilka istotnych aspektów profilu bezpieczeństwa gefitynibu:

• Suchość narządów – może występować łącznie w różnych miejscach (głównie skóra, oczy, jama ustna)⁹
• Hepatotoksyczność – w pojedynczych przypadkach opisano niewydolność wątroby prowadzącą do zgonu¹⁰
• Ciężkie reakcje skórne – chociaż rzadkie, mogą obejmować stany zagrażające życiu, takie jak martwica toksyczno-rozpływna naskórka czy zespół Stevensa-Johnsona¹¹

Różnice populacyjne w profilu bezpieczeństwa

Warto podkreślić różnice w częstości występowania działań niepożądanych w różnych populacjach. Szczególnie widoczne jest to w przypadku śródmiąższowej choroby płuc, której częstość występowania jest znacząco wyższa u pacjentów pochodzenia azjatyckiego, szczególnie w populacji japońskiej.¹²

Monitorowanie bezpieczeństwa po wprowadzeniu leku do obrotu

Po dopuszczeniu gefitynibu do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych w celu ciągłego monitorowania stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹³